Στείρωση της σκύλας: υπέρ και κατά

Τι περιλαμβάνει η επέμβαση

Υπάρχουν δύο συνηθισμένες μορφές. Η ωοθηκοϋστερεκτομή αφαιρεί τις ωοθήκες και τη μήτρα, ενώ η ωοθηκεκτομή αφαιρεί μόνο τις ωοθήκες και χρησιμοποιείται ευρέως στην Ευρώπη. Και οι δύο σταματούν τους κύκλους οίστρου και την εγκυμοσύνη, και ορισμένα κτηνιατρεία προσφέρουν ελάχιστα επεμβατική (λαπαροσκοπική) χειρουργική με μικρότερες τομές.

Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για κοιλιακή επέμβαση με γενική αναισθησία. Το κτηνιατρείο θα σας δώσει από πριν οδηγίες για το φαγητό και το νερό, και πολλοί κτηνίατροι συνιστούν πρώτα μια εξέταση αίματος, ιδιαίτερα για έναν ηλικιωμένο σκύλο. Οι περισσότεροι σκύλοι επιστρέφουν σπίτι την ίδια μέρα με ένα ξυρισμένο σημείο και μια σειρά από ράμματα στην κοιλιά, και έχουν αναρρώσει σε μεγάλο βαθμό μέσα σε δύο εβδομάδες.

Τα οφέλη για την υγεία

Το πιο σαφές όφελος είναι η προστασία από την πυομήτρα, μια σοβαρή λοίμωξη της μήτρας. Συνήθως προσβάλλει μεσήλικα ή μεγαλύτερα μη στειρωμένα θηλυκά τις εβδομάδες μετά τον οίστρο, και χωρίς γρήγορη θεραπεία, συνήθως επείγουσα χειρουργική επέμβαση, μπορεί να αποβεί θανατηφόρα. Επειδή η λοίμωξη εξαρτάται από τις ορμόνες των ωοθηκών, ένα σωστά στειρωμένο θηλυκό προστατεύεται.

Η στείρωση μειώνει επίσης τον κίνδυνο όγκων του μαστού, οι οποίοι είναι συχνοί στους μη στειρωμένους θηλυκούς σκύλους, και πολλοί από αυτούς είναι κακοήθεις. Θεωρείται ότι το όφελος είναι μεγαλύτερο όταν η στείρωση γίνεται σε νεαρή ηλικία, πριν από τον πρώτο ή τον δεύτερο οίστρο. Το μέγεθος αυτού του αποτελέσματος έχει αμφισβητηθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά οι περισσότεροι κτηνίατροι εξακολουθούν να το θεωρούν σημαντικό πλεονέκτημα.

Εξαλείφει επίσης τον κίνδυνο όγκων των ωοθηκών και ψευδοκύησης. Στην ψευδοκύηση, ορισμένα μη στειρωμένα θηλυκά, μετά από έναν οίστρο, φτιάχνουν φωλιά, παράγουν γάλα και προστατεύουν παιχνίδια σαν να ήταν κουτάβια, και αυτό μπορεί να επαναλαμβάνεται μετά από κάθε οίστρο.

Κύκλοι οίστρου και απρογραμμάτιστες γέννες

Ένα μη στειρωμένο θηλυκό έρχεται συνήθως σε οίστρο περίπου δύο φορές τον χρόνο, ξεκινώντας κάπου μεταξύ έξι μηνών και δύο ετών, ανάλογα με το μέγεθός του. Κάθε οίστρος διαρκεί περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες, με αιμορραγία, συχνή ούρηση και έντονο ενδιαφέρον από τα μη στειρωμένα αρσενικά της περιοχής. Πολλά θηλυκά προσπαθούν επίμονα να βγουν έξω αυτή την περίοδο, και μία μόνο απόδραση αρκεί για μια γέννα.

Εκεί όπου δραστηριοποιούμαστε, οι απρογραμμάτιστες γέννες είναι σοβαρό πρόβλημα. Στην περιοχή των Βαλκανίων, πολλά εγκαταλελειμμένα κουτάβια προέρχονται από σκύλους που δεν στειρώθηκαν ποτέ και συνεχίζουν να γεννούν. Τα κτηνιατρεία και τα καταφύγια της περιοχής συνήθως αρνούνται να δεχτούν ή να περιθάλψουν κουτάβια κάτω των επτά μηνών, και γι’ αυτό τόσα πολλά από αυτά πεθαίνουν από ασθένειες. Για τον λόγο αυτό, κάθε ζώο που διασώζουμε στειρώνεται μόλις είναι αρκετά δυνατό για την επέμβαση, όπως εξηγούμε στις Συχνές ερωτήσεις.

Οι κίνδυνοι και τα μειονεκτήματα

Η στείρωση δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους, και μια δίκαιη εικόνα περιλαμβάνει και τα μειονεκτήματα. Τα περισσότερα από αυτά είναι ασυνήθη ή διαχειρίσιμα:

• Επέμβαση και αναισθησία. Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες σε έναν υγιή νεαρό σκύλο, αλλά κάθε επέμβαση ενέχει κάποιον κίνδυνο.
• Αύξηση βάρους. Οι στειρωμένοι σκύλοι συχνά χρειάζονται λιγότερες θερμίδες, οπότε οι μερίδες μπορεί να χρειαστεί να προσαρμοστούν μετά την επέμβαση.
• Ακράτεια ούρων. Μια μειοψηφία στειρωμένων θηλυκών παρουσιάζει διαρροή ούρων αργότερα στη ζωή τους, συχνά ενώ κοιμούνται. Είναι συχνότερη σε σκύλους μεγαλύτερου μεγέθους και συνήθως ανταποκρίνεται καλά στη θεραπεία.
• Προβλήματα στις αρθρώσεις σε ορισμένες μεγαλόσωμες φυλές. Η στείρωση πριν ο σκύλος ολοκληρώσει την ανάπτυξή του έχει συσχετιστεί με υψηλότερα ποσοστά ορισμένων προβλημάτων στις αρθρώσεις, όπως η ρήξη χιαστού συνδέσμου, σε αρκετές μεγαλόσωμες φυλές.
• Πιθανή σχέση με καρκίνο. Ορισμένες έρευνες έχουν συνδέσει τη στείρωση με περισσότερα περιστατικά ορισμένων μορφών καρκίνου σε συγκεκριμένες φυλές, ενώ άλλες έρευνες δεν έχουν βρει το ίδιο αποτέλεσμα.
• Αλλαγές στο τρίχωμα. Σε ορισμένες μακρύτριχες φυλές το τρίχωμα μπορεί να γίνει πιο μαλακό και πιο αφράτο.

Τα τρία τελευταία σημεία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φυλή και το μέγεθος, και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Πρόκειται για ένα θέμα στο οποίο οι κτηνίατροι πραγματικά διαφωνούν, οπότε δύο καλά κτηνιατρεία μπορεί να σας δώσουν διαφορετικές συμβουλές για τον ίδιο σκύλο.

Τι δεν αλλάζει η στείρωση

Η στείρωση δεν αλλάζει με αξιόπιστο τρόπο τον χαρακτήρα ενός σκύλου. Δεν θα ηρεμήσει έναν αγχώδη σκύλο ούτε θα θεραπεύσει την αντιδραστικότητα, και τα προβλήματα συμπεριφοράς χρειάζονται εκπαίδευση και υπομονή, όχι χειρουργική επέμβαση. Αν ο σκύλος σας είναι νευρικός, ο οδηγός μας για το πώς να βοηθήσετε έναν φοβισμένο σκύλο είναι καλύτερο σημείο εκκίνησης.

Αξίζει να ξεκαθαριστούν μερικοί μύθοι. Ένα θηλυκό δεν χρειάζεται να κάνει μία γέννα πριν στειρωθεί, και αν του επιτραπεί να κάνει μία, αυτό δεν προσφέρει κανένα όφελος για την υγεία ή τη συμπεριφορά του. Η αύξηση βάρους μετά τη στείρωση ελέγχεται με τη διατροφή και την άσκηση και δεν είναι αναπόφευκτη. Επίσης, τίποτα δεν δείχνει ότι ένα στειρωμένο θηλυκό νιώθει την έλλειψη κουταβιών.

Η επιλογή της κατάλληλης στιγμής

Για χρόνια, η στείρωση γύρω στους έξι μήνες ήταν η καθιερωμένη σύσταση. Σήμερα πολλοί κτηνίατροι προσαρμόζουν τον χρόνο στον κάθε σκύλο, και ο κύριος παράγοντας είναι το αναμενόμενο μέγεθος του ζώου στην ενήλικη ζωή:

• Μικρόσωμοι και μεσαίοι σκύλοι. Πολλοί κτηνίατροι εξακολουθούν να συνιστούν στείρωση γύρω στους έξι μήνες ή πριν από τον πρώτο οίστρο, όταν το όφελος όσον αφορά τους όγκους του μαστού είναι μεγαλύτερο και οι ανησυχίες για τις αρθρώσεις μικρότερες.
• Μεγαλόσωμες και γιγαντόσωμες φυλές. Πολλοί κτηνίατροι προτείνουν πλέον αναμονή μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη, κάτι που μπορεί να σημαίνει έναν χρόνο ή και περισσότερο, και σταθμίζουν αυτή την καθυστέρηση απέναντι στον κίνδυνο όγκων του μαστού.
• Μετά από οίστρο. Οι περισσότεροι κτηνίατροι αποφεύγουν τη στείρωση κατά τη διάρκεια του οίστρου και περιμένουν δύο έως τρεις μήνες μετά, όταν τα αναπαραγωγικά όργανα έχουν πια επανέλθει στη φυσιολογική τους κατάσταση.

Στη διάσωση ζώων, η προτεραιότητα είναι διαφορετική. Η πρόληψη νέων γεννών έρχεται πρώτη, και γι’ αυτόν τον λόγο πολλά καταφύγια στειρώνουν τα ζώα σε μικρή ηλικία. Αν υιοθετήσετε ένα θηλυκό που είναι ήδη στειρωμένο, το ζήτημα του χρόνου έχει λυθεί, και το δικό σας μέρος είναι να το κρατάτε σε καλή φυσική κατάσταση και σε υγιές βάρος.

Μετεγχειρητική φροντίδα και πότε να καλέσετε τον κτηνίατρο

Οι δύο πρώτες εβδομάδες είναι οι πιο σημαντικές. Κρατήστε την ήρεμη και με λουρί όταν βγαίνει για τις ανάγκες της, και αποτρέψτε το τρέξιμο, τα πηδήματα και το έντονο παιχνίδι, ακόμη κι αν μοιάζει να έχει αναρρώσει πλήρως μετά από λίγες μέρες. Χρησιμοποιήστε κολάρο-χωνί ή μετεγχειρητική φόρμα, ώστε να μην μπορεί να γλείφει το τραύμα.

Ελέγχετε την τομή μία ή δύο φορές την ημέρα. Λίγη ερυθρότητα στις άκρες είναι φυσιολογική στην αρχή, αλλά η τομή πρέπει να φαίνεται καλύτερη κάθε μέρα, όχι χειρότερη. Δίνετε μόνο τα παυσίπονα που συνταγογραφεί ο κτηνίατρός σας, καθώς αρκετά κοινά παυσίπονα για ανθρώπους είναι δηλητηριώδη για τους σκύλους.

Οι περισσότεροι σκύλοι αναρρώνουν χωρίς προβλήματα, αλλά ορισμένα σημάδια χρειάζονται εξέταση από ειδικό. Ωχρά ούλα, πρησμένη κοιλιά ή κατάρρευση μπορεί να σημαίνουν εσωτερική αιμορραγία, οπότε πηγαίνετε αμέσως σε κτηνιατρείο. Καλέστε τον κτηνίατρό σας την ίδια μέρα αν παρατηρήσετε οτιδήποτε από τα παρακάτω:

• Το τραύμα ανοίγει, πρήζεται, αιμορραγεί ή βγάζει πύον
• Δεν έχει φάει μέχρι την επόμενη μέρα μετά την επέμβαση ή κάνει επανειλημμένα εμετό
• Αδυναμία ή υπνηλία που δεν βελτιώνεται έως την επόμενη μέρα
• Πόνος που φαίνεται να επιδεινώνεται όσο περνούν οι μέρες

Πριν κλείσετε ραντεβού για την επέμβαση, πηγαίνετε με ερωτήσεις: πότε συνιστά ο κτηνίατρος τη στείρωση για έναν σκύλο αυτού του μεγέθους και αυτής της φυλής, ποια τεχνική χρησιμοποιεί το κτηνιατρείο και τι περιλαμβάνει η μετεγχειρητική φροντίδα. Αν υιοθετείτε από εμάς και θέλετε να μάθετε τι έχει ήδη γίνει για έναν συγκεκριμένο σκύλο, στείλτε μας ένα αίτημα υιοθεσίας. Αν έχετε γάτα, δείτε τον οδηγό μας για τη στείρωση αρσενικών και θηλυκών γατών.