Sterylizacja suk: zalety i wady

Na czym polega zabieg

Istnieją dwie powszechne odmiany zabiegu. Owariohisterektomia to usunięcie jajników i macicy, natomiast owariektomia, szeroko stosowana w Europie, to usunięcie samych jajników. Obie metody kończą cieczki i zapobiegają ciąży, a niektóre lecznice oferują zabieg małoinwazyjny (laparoskopowy) z mniejszymi nacięciami.

W obu przypadkach jest to operacja w obrębie jamy brzusznej w znieczuleniu ogólnym. Lecznica przekaże ci wcześniej zalecenia dotyczące jedzenia i wody, a wielu lekarzy weterynarii zaleca przed zabiegiem badanie krwi, zwłaszcza u starszego psa. Większość psów wraca do domu tego samego dnia z wygolonym fragmentem skóry i linią szwów na brzuchu, a w ciągu dwóch tygodni w dużej mierze dochodzi do siebie.

Korzyści zdrowotne

Najbardziej oczywistą korzyścią jest ochrona przed ropomaciczem, poważnym zakażeniem macicy. Zwykle dotyka ono niesterylizowane suki w średnim lub starszym wieku w ciągu kilku tygodni po cieczce, a bez szybkiego leczenia, zwykle w postaci pilnej operacji, może być śmiertelne. Ponieważ zakażenie zależy od hormonów wytwarzanych przez jajniki, prawidłowo wysterylizowana suka jest przed nim chroniona.

Sterylizacja zmniejsza też ryzyko nowotworów gruczołu mlekowego, które są częste u niesterylizowanych suk, a wiele z nich ma charakter złośliwy. Uważa się, że korzyść jest największa, gdy suka zostanie wysterylizowana w młodym wieku, przed pierwszą lub drugą cieczką. W ostatnich latach siła tego efektu była podważana, ale większość lekarzy weterynarii nadal uważa go za dużą zaletę.

Eliminuje też ryzyko nowotworów jajników i ciąży urojonej. W ciąży urojonej niektóre niesterylizowane suki po cieczce budują gniazdo, wytwarzają mleko i pilnują zabawek jak szczeniąt, a może się to powtarzać po każdej cieczce.

Cieczki i nieplanowane mioty

Niesterylizowana suka ma zwykle cieczkę mniej więcej dwa razy w roku, a pierwsza pojawia się między szóstym miesiącem a drugim rokiem życia, w zależności od wielkości psa. Każda cieczka trwa około dwóch do trzech tygodni, a towarzyszą jej krwawienie, częste oddawanie moczu i duże zainteresowanie ze strony niekastrowanych samców z okolicy. W tym czasie wiele suk usilnie próbuje wydostać się na zewnątrz, a jedna ucieczka wystarczy, by pojawił się miot.

Tam, gdzie działamy, nieplanowane mioty są poważnym problemem. Na Bałkanach wiele porzuconych szczeniąt pochodzi od psów, które nigdy nie zostały wysterylizowane ani wykastrowane i wciąż mają kolejne mioty. Lecznice i schroniska w regionie zwykle odmawiają przyjęcia lub leczenia szczeniąt poniżej siódmego miesiąca życia, dlatego tak wiele z nich umiera z powodu chorób. Z tego względu każde zwierzę, które ratujemy, przechodzi kastrację lub sterylizację, gdy tylko jest wystarczająco silne na operację, jak wyjaśniamy w naszym FAQ.

Ryzyko i wady

Sterylizacja nie jest wolna od ryzyka, a rzetelny obraz obejmuje też jej wady. Większość z nich występuje rzadko lub da się nad nimi zapanować:

• Operacja i znieczulenie. U zdrowego młodego psa poważne powikłania są rzadkie, ale każda operacja wiąże się z pewnym ryzykiem.
• Przybieranie na wadze. Wysterylizowane psy często potrzebują mniej kalorii, więc po zabiegu może być konieczne dostosowanie porcji.
• Nietrzymanie moczu. U mniejszości wysterylizowanych suk w późniejszym życiu dochodzi do popuszczania moczu, często podczas snu. Częściej występuje u większych psów i zwykle dobrze reaguje na leczenie.
• Problemy ze stawami u niektórych dużych ras. U kilku dużych ras sterylizację przed zakończeniem wzrostu powiązano z częstszym występowaniem niektórych problemów ze stawami, takich jak zerwanie więzadła krzyżowego.
• Możliwy związek z nowotworami. Niektóre badania powiązały sterylizację z większą liczbą przypadków określonych nowotworów u konkretnych ras, a inne nie wykazały takiego efektu.
• Zmiany sierści. U niektórych ras długowłosych sierść może stać się bardziej miękka i puszysta.

Trzy ostatnie punkty w dużym stopniu zależą od rasy i wielkości psa, a badania wciąż trwają. W tej kwestii lekarze weterynarii naprawdę się różnią, więc dwie dobre lecznice mogą udzielić ci różnych rad dotyczących tego samego psa.

Czego sterylizacja nie zmienia

Sterylizacja nie zmienia charakteru psa w przewidywalny sposób. Nie uspokoi psa z lękami ani nie wyleczy reaktywności, a problemy z zachowaniem wymagają treningu i cierpliwości, nie operacji. Jeśli twój pies jest nerwowy, lepiej zacząć od naszego poradnika o tym, jak pomóc lękliwemu psu.

Warto rozwiać kilka mitów. Suka nie musi mieć jednego miotu przed sterylizacją, a pozwolenie jej na to nie przynosi żadnych korzyści dla zdrowia ani zachowania. Przybieranie na wadze po sterylizacji kontroluje się jedzeniem i ruchem i nie jest ono nieuniknione. Nic też nie wskazuje na to, że wysterylizowanej suce brakuje szczeniąt.

Wybór odpowiedniego momentu

Przez lata standardowo zalecano sterylizację w wieku około sześciu miesięcy. Obecnie wielu lekarzy weterynarii dopasowuje termin do konkretnego psa, a głównym czynnikiem jest przewidywana wielkość suki w dorosłości:

• Małe i średnie psy. Wielu lekarzy weterynarii nadal zaleca sterylizację w wieku około sześciu miesięcy lub przed pierwszą cieczką, gdy korzyść w postaci ochrony przed nowotworami gruczołu mlekowego jest największa, a obawy dotyczące stawów mniejsze.
• Rasy duże i olbrzymie. Wielu lekarzy weterynarii sugeruje obecnie odczekanie do zakończenia wzrostu, co może oznaczać rok lub dłużej, i porównuje to opóźnienie z ryzykiem nowotworów gruczołu mlekowego.
• Po cieczce. Większość lekarzy weterynarii unika sterylizacji w czasie cieczki i czeka od dwóch do trzech miesięcy po jej zakończeniu, aż narządy rozrodcze wrócą do normy.

W ratowaniu zwierząt priorytet jest inny. Na pierwszym miejscu jest zapobieganie kolejnym miotom i z tego powodu wiele schronisk sterylizuje i kastruje zwierzęta w młodym wieku. Jeśli adoptujesz sukę, która jest już wysterylizowana, kwestia terminu jest rozstrzygnięta, a twoim zadaniem jest dbać o jej kondycję i prawidłową masę ciała.

Opieka po zabiegu i kiedy zadzwonić do lekarza weterynarii

Najważniejsze są pierwsze dwa tygodnie. Zapewnij suce spokój, wyprowadzaj ją za potrzebą na smyczy i nie pozwalaj na bieganie, skakanie ani gwałtowne zabawy, nawet jeśli po kilku dniach wydaje się w pełni zdrowa. Załóż jej kołnierz ochronny lub ubranko pooperacyjne, aby nie mogła lizać rany.

Sprawdzaj ranę pooperacyjną raz lub dwa razy dziennie. Lekkie zaczerwienienie na brzegach jest na początku normalne, ale z każdym dniem rana powinna wyglądać lepiej, a nie gorzej. Podawaj wyłącznie leki przeciwbólowe przepisane przez lekarza weterynarii, ponieważ kilka popularnych leków przeciwbólowych dla ludzi jest trujących dla psów.

Większość psów wraca do zdrowia bez problemów, ale niektóre objawy wymagają oceny specjalisty. Blade dziąsła, spuchnięty brzuch lub zapaść mogą oznaczać krwawienie wewnętrzne, dlatego natychmiast jedź do lecznicy. Zadzwoń do lekarza weterynarii tego samego dnia, jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów:

• Rana się otwiera, puchnie, krwawi lub sączy się z niej ropa
• Suka nic nie zjadła do następnego dnia po zabiegu lub wielokrotnie wymiotuje
• Osłabienie lub senność, które do następnego dnia się nie zmniejszają
• Ból, który z każdym dniem wydaje się nasilać

Zanim umówisz zabieg, przygotuj pytania: kiedy lekarz weterynarii zaleca sterylizację psa tej wielkości i rasy, jaką technikę stosuje lecznica i na czym polega opieka po zabiegu. Jeśli adoptujesz od nas i chcesz wiedzieć, co zostało już zrobione w przypadku konkretnego psa, wyślij nam zgłoszenie adopcyjne. Jeśli masz kota, zajrzyj do naszego poradnika o sterylizacji i kastracji kotów.