Pomoc bezdomnym kotom zimą: schronienia, jedzenie i woda

Bezdomny, dziki czy czyjś kot?

Nie każdy kot na zewnątrz jest bezdomny. Wiele kotów mających dom swobodnie wychodzi, a zdrowy, dobrze odżywiony kot w twoim ogrodzie może być po prostu w odwiedzinach. Kot, który wygląda na chudego, brudnego lub przestraszonego, częściej jest bezdomny. Przyjaznego kota można zanieść do lekarza weterynarii lub schroniska, aby sprawdzić, czy ma mikroczip. Jeśli nie ma, niektóre organizacje ratunkowe proponują papierową obróżkę z twoim numerem telefonu i prośbą do właściciela o kontakt, a następnie odczekanie około tygodnia, zanim uznasz, że kot nie ma domu. Więcej o mikroczipach przeczytasz w artykule Dlaczego warto zaczipować zwierzę.

Koty dzikie nie są przyzwyczajone do ludzi i zwykle nie pozwalają się dotknąć, ale również korzystają ze schronienia, jedzenia i wody. Kot z usuniętą końcówką jednego ucha zwykle przeszedł program odłowu, kastracji i powrotu na miejsce. Oznacza to, że został odłowiony, wykastrowany lub wysterylizowany, zaszczepiony i wypuszczony z powrotem na swój teren. ASPCA opisuje program odłowu, kastracji, powrotu i monitorowania jako najskuteczniejszy sposób na stopniowe zmniejszanie liczby kotów wolno żyjących.

Jakie powinno być dobre zimowe schronienie

Dobre schronienie jest małe, suche, ocieplone i uniesione nad ziemię. Najważniejszy jest mały rozmiar, ponieważ kot ogrzewa przestrzeń ciepłem własnego ciała. Duża psia buda lub klatka zbyt szybko traci ciepło. Jeśli z danego miejsca korzysta kilka kotów, kilka małych schronień sprawdzi się lepiej niż jedno duże.

• Wielkość: na tyle duże, by zmieściły się w nim zwinięte jeden lub dwa koty
• Wejście: szerokość około 5,5–6 cala (14–15 cm), mniej więcej tyle, ile rozpiętość kocich wąsów
• Wysokość otworu: kilka centymetrów nad podłogą schronienia, aby nie dostawał się deszcz i śnieg
• Izolacja: grube ścianki ze styropianu lub wyłożenie sztywnymi płytami piankowymi
• Umiejscowienie: spokojne miejsce z dala od wiatru, ruchu ulicznego i psów, z wejściem skierowanym w stronę ściany lub płotu
• Podstawa: uniesiona nad ziemię na palecie lub cegłach, z lekkim pochyleniem, aby woda spływała

Lekkie schronienia obciąż płaską płytą chodnikową, cegłą lub kawałkiem sklejki, aby wiatr ich nie przesuwał. Drugie wejście z klapką może dać kotu drogę ucieczki, ale każdy otwór wpuszcza zimne powietrze.

Dwa proste schronienia do zbudowania

Najszybszy projekt wykorzystuje styropianową lodówkę turystyczną o ściankach grubości około 2 cali (5 cm). Wytnij wejście w jednym boku, kilka centymetrów nad dnem. Luźno wypełnij wnętrze słomą, załóż pokrywę i obciąż ją.

Drugi projekt wykorzystuje plastikowy pojemnik do przechowywania o pojemności około 15 galonów (57 litrów) lub większej. Wytnij płyty piankowe pasujące do dna, wszystkich czterech boków i spodu pokrywy i dopasuj je ciasno, aby zatrzymywały ciepło. Wytnij wejście o szerokości około 6 cali (15 cm) przez pojemnik i piankę. Umieszczenie go poza środkiem pozostawia osłonięty od przeciągu kąt, w którym kot może się zwinąć. Okryj taśmą wszystkie ostre plastikowe krawędzie. Niektóre grupy budują podwójną wersję: mniejszy pojemnik wstawiony do większego, z izolacją upchniętą pomiędzy nimi.

Słoma, a nie koce czy siano

Ściółka to miejsce, w którym wiele schronień robionych w dobrej wierze zawodzi. Koce, ręczniki i stare ubrania chłoną wilgoć z mokrego futra i wilgotnego powietrza. Gdy zamokną, stają się zimne, a nawet mogą zamarznąć. Siano także chłonie wilgoć i może pleśnieć, tworząc zimne, wilgotne legowisko, przez które koty łatwiej chorują. Słoma odpycha wilgoć. Koty mogą zakopać się w luźnej słomie i pozostać suche i ciepłe.

Luźno napełnij schronienie słomą mniej więcej w jednej czwartej do połowy. W ciągu sezonu sprawdzaj ją i wymieniaj mokrą lub zabrudzoną. Jeśli nie wiesz, co jest czym: słoma jest zwykle sztywna, lekka i żółta lub złocista, a siano jest zwykle cięższe i zielone. Siano jest też zwykle dwa lub trzy razy droższe. Słomę często sprzedają centra ogrodnicze i sklepy rolnicze, a jedna bela wystarcza na wiele schronień.

Jedzenie podczas mrozów

Koty żyjące na zewnątrz zimą zwykle jedzą więcej, ponieważ utrzymanie ciepła kosztuje energię. Karm je mniej więcej o tej samej porze każdego dnia, aby nauczyły się, kiedy przychodzić, a ty mógł je sprawdzić. Mokra karma i woda mogą zamarznąć w nocy, więc codziennie wystawiaj świeże porcje i zabieraj resztki. Sucha karma nie zamarza, dlatego dobrze sprawdza się jako zapas podczas silnych mrozów.

Prosty punkt karmienia chroni miski przed wiatrem i śniegiem. Dobrze sprawdza się plastikowy pojemnik położony na boku lub deska oparta nad miskami. Przed dużą śnieżycą wystaw więcej jedzenia i wody na wypadek, gdybyś przez dzień lub dwa nie mógł dotrzeć na miejsce.

Dokarmianie kotów wolno żyjących to dobry uczynek, ale wiąże się też z pewną odpowiedzialnością. Niewykastrowane koty szybko się rozmnażają, a kocięta urodzone na zewnątrz mają trudny start. Jeśli dokarmiasz grupę kotów, zapytaj lokalną organizację ratunkową lub lekarza weterynarii o program odłowu, kastracji i powrotu na miejsce. Nasz poradnik o sterylizacji i kastracji kotów wyjaśnia korzyści.

Jak nie dopuścić do zamarznięcia wody

W mroźną noc woda może zamarznąć w ciągu kilku godzin. Podczas mrozów często sprawdzaj miski i co najmniej raz dziennie napełniaj je świeżą wodą.

• Używaj podgrzewanych misek dla zwierząt przeznaczonych do użytku na zewnątrz, jeśli masz bezpieczne, odporne na warunki atmosferyczne zasilanie.
• Gumowe pojemniki, na przykład takie jak dla koni, nie pękają, gdy woda w nich zamarza.
• Duża, głęboka miska zamarza wolniej niż mała i płytka.
• Stawiaj wodę w osłoniętym miejscu, gdzie nie dostanie się do niej śnieg, lód ani brud.
• Nigdy niczego nie dodawaj do wody, aby zapobiec jej zamarzaniu.

Samochody, płyn do chłodnic i środki odladzające

W zimne dni koty czasem wchodzą do komory silnika lub nadkola samochodu, aby ogrzać się resztkami ciepła. Gdy silnik zostanie uruchomiony, mogą zostać ciężko ranne lub zginąć. BC SPCA nazywa swoje proste sprawdzenie „pomyśl i zastukaj”. Zastukaj lub lekko uderz w maskę, zatrąb, odczekaj chwilę, nasłuchując ruchu, i sprawdź pod samochodem. Niech to będzie twój nawyk w każdy zimny poranek. Kot znaleziony w komorze silnika powinien od razu trafić do lekarza weterynarii, nawet jeśli ucieknie.

Płyn do chłodnic to kolejne zimowe zagrożenie. Większość jego rodzajów zawiera glikol etylenowy, który ma słodki smak, a nawet niewielka ilość może być śmiertelna. Objawy mogą pojawić się w ciągu kilku godzin i obejmują chwiejny chód, wymioty, apatię, wzmożone pragnienie i oddawanie moczu oraz drgawki. Leczenie musi się zacząć jak najszybciej, więc natychmiast zabierz kota do lekarza weterynarii, jeśli podejrzewasz, że go wypił. Wycieraj rozlany płyn, sprawdzaj, czy samochód nie przecieka, i rozważ płyn na bazie glikolu propylenowego, który ma znacznie szerszy margines bezpieczeństwa.

Sól i chemiczne środki odladzające mogą podrażniać opuszki łap, a koty mogą je połykać podczas mycia się. Unikaj ich stosowania w pobliżu schronień i punktów karmienia. O innych zagrożeniach w domu i ogrodzie przeczytasz w artykule Częste domowe trucizny groźne dla psa i kota.

Kiedy kot potrzebuje lekarza weterynarii

Zimno może wywołać hipotermię, czyli niebezpieczny spadek temperatury ciała, oraz odmrożenia, które najczęściej dotyczą uszu, ogona i łap. Objawy odmrożeń mogą pojawić się dopiero po kilku dniach. Zwracaj uwagę na poniższe.

• Drżenie, osłabienie, spowolnienie lub kot, który wydaje się wyczerpany
• Końcówki uszu, ogon lub łapy, które wyglądają na blade, szare lub sinawe
• Skóra, która jest zimna lub krucha albo obrzęknięta lub bolesna przy dotyku
• Później zaczerwieniona, pokryta pęcherzami lub sczerniała skóra
• Kot, który ciągle liże lub gryzie uszy, ogon lub łapy

Jeśli możesz bezpiecznie wziąć kota, przenieś go w ciepłe i suche miejsce i owiń suchymi ręcznikami lub kocami. Ogrzewaj go powoli. Nie pocieraj ani nie masuj dotkniętych miejsc i nie używaj na nich poduszki elektrycznej ani suszarki do włosów. Nie podawaj żadnych ludzkich leków przeciwbólowych, ponieważ wiele z nich jest toksycznych dla kotów. Następnie od razu skontaktuj się z lekarzem weterynarii. Dzikiego kota, którego nie da się bezpiecznie wziąć na ręce, najlepiej zostawić lokalnej organizacji ratunkowej lub służbom zajmującym się zwierzętami, które mają pułapkę. Nasz poradnik o pierwszej pomocy dla psów i kotów omawia inne nagłe przypadki.

Młode kocięta są szczególnie narażone na zimno. Jeśli znajdziesz kocięta, które wydają się same, przeczytaj nasz poradnik o karmieniu butelką osieroconych szczeniąt i kociąt i skontaktuj się z lokalną organizacją ratunkową.

W Paw Squadron ratujemy psy i koty z ulicy. Po każdej akcji ratunkowej pierwsze przystanki to lekarz weterynarii i kąpiel, a do tego badanie, odrobaczanie i zabieg przeciwpasożytniczy. Niektóre z kotów, które spotykamy, mogą zostać adoptowane do domów. Wiele innych potrzebuje tylko suchego posłania, pełnej miski i sąsiada, który ma na nie oko przez zimne miesiące.

Więcej praktycznych poradników znajdziesz w dziale PawPedia. Jeśli masz pytania, napisz do nas przez stronę Kontakt.