Πώς να δεθείτε με ένα διασωσμένο ζώο

Γιατί η εμπιστοσύνη θέλει χρόνο

Πολλά διασωσμένα ζώα έχουν μάθει ότι οι άνθρωποι και οι τόποι είναι απρόβλεπτοι. Κάποια εγκαταλείφθηκαν, κάποια επιβίωσαν στον δρόμο και πολλά έχουν μετακινηθεί αρκετές φορές σε σύντομο διάστημα: από το σημείο όπου βρέθηκαν σε ένα κτηνιατρείο, στην οργάνωση διάσωσης και τώρα στο σπίτι σας. Κάθε μετακίνηση φέρνει νέες μυρωδιές, νέους ήχους και νέους κανόνες.

Πολλοί διασώστες συνοψίζουν τους πρώτους μήνες με τον κανόνα 3-3-3: περίπου τρεις μέρες για να αποφορτιστεί το ζώο, τρεις εβδομάδες για να μάθει τη ρουτίνα του σπιτιού και περίπου τρεις μήνες μέχρι να νιώσει πραγματικά σαν στο σπίτι του. Χρησιμοποιήστε τον ως χαλαρό οδηγό και όχι ως χρονοδιάγραμμα. Ορισμένα ζώα χαλαρώνουν μέσα σε λίγες μέρες και άλλα χρειάζονται μισό χρόνο, αλλά το μοτίβο είναι αρκετά συνηθισμένο ώστε να αξίζει να το γνωρίζετε.

Οι πρώτες μέρες: το λιγότερο είναι περισσότερο

Τις πρώτες μέρες, η δουλειά σας είναι να είστε ήρεμοι και προβλέψιμοι. Κρατήστε το σπίτι ήσυχο, αναβάλετε τις επισκέψεις και ακολουθείτε κάθε μέρα την ίδια σειρά για τα γεύματα, τις βόλτες και τον ύπνο. Ένα ζώο που μπορεί να μαντέψει τι ακολουθεί δεν χρειάζεται να βρίσκεται σε επιφυλακή, και αυτό ακριβώς του επιτρέπει να ξεκουραστεί.

Δώστε στο ζώο ένα σημείο που ανήκει μόνο σε αυτό. Για έναν σκύλο μπορεί να είναι ένα κρεβατάκι σε μια ήσυχη γωνιά και για μια γάτα ένα μόνο δωμάτιο με μερικές κρυψώνες. Κανείς δεν απλώνει το χέρι εκεί μέσα ούτε τραβάει το ζώο έξω από αυτό το σημείο, και όσο πιο σταθερά τηρείται αυτό, τόσο πιο γρήγορα θα βγει μόνο του.

Να περιμένετε κάποια παράξενη συμπεριφορά. Πολλά διασωσμένα ζώα στην αρχή τρώνε λίγο, κοιμούνται για πολλές ώρες ή φαίνονται άτονα και κλεισμένα στον εαυτό τους, και αυτό συνήθως οφείλεται στο άγχος και όχι στον χαρακτήρα τους. Καλέστε τον κτηνίατρό σας αντί να περιμένετε αν μια γάτα ή ένας ενήλικος σκύλος δεν φάει τίποτα για μια ολόκληρη μέρα ή αν οποιοδήποτε από τα δύο συνεχίζει να κάνει εμετό, έχει διάρροια που επιμένει ή περιέχει αίμα ή φαίνεται αδύναμο. Για τα μικρά κουτάβια και γατάκια χρειάζεται να τηλεφωνήσετε νωρίτερα, γιατί έχουν πολύ μικρότερα αποθέματα.

Τάισμα από το χέρι και άλλες μικρές νίκες

Το τάισμα από το χέρι είναι ένας απλός και αξιόπιστος τρόπος να χτίσετε εμπιστοσύνη. Μετρήστε την τροφή της ημέρας και δώστε ένα μέρος της με το χέρι, λίγες μπουκιές κάθε φορά, ενώ κάθεστε ήσυχα κοντά. Δεν κοστίζει τίποτα και σας κάνει την πηγή των καλών πραγμάτων, χωρίς να ζητάτε από το ζώο να κάνει κάτι για το οποίο δεν είναι έτοιμο.

Αν το ζώο δεν παίρνει ακόμη τροφή από το χέρι σας, πετάξτε του μπουκιές σε μικρή απόσταση και κάθε μέρα λίγο πιο κοντά. Με μια πολύ ντροπαλή γάτα, καθίστε στο δωμάτιο και διαβάστε όσο τρώει. Η παρουσία σας την ώρα του φαγητού, χωρίς επίμονο βλέμμα, μετράει κι αυτή.

• Βόλτες για μύρισμα: αφήστε τον σκύλο να ορίσει έναν αργό ρυθμό σε μια ήσυχη διαδρομή και να μυρίζει όσο θέλει. Το μύρισμα βοηθά τους περισσότερους σκύλους να χαλαρώσουν.
• Σύντομες συνεδρίες εκπαίδευσης: δύο ή τρία λεπτά εκμάθησης του «κάτσε» ή του αγγίγματος της μύτης στο χέρι σας, με ανταμοιβή σε τροφή, που τελειώνουν όσο το ζώο θέλει ακόμη κι άλλο.
• Ήσυχη συντροφιά: καθίστε στο πάτωμα με το πλευρό σας στραμμένο προς το ζώο και διαβάστε ή κοιτάξτε το κινητό σας. Αφήστε το να έρθει σε εσάς.
• Παιχνίδι με τους δικούς του όρους: ένα παιχνίδι για τράβηγμα για τον σκύλο ή ένα παιχνίδι-καλάμι για τη γάτα, που σταματά πριν μετατραπεί σε υπερδιέγερση.

Αφήστε το ζώο να επιλέξει την επαφή

Πολλοί από εμάς δείχνουμε την αγάπη μας με το άγγιγμα, όμως πολλά διασωσμένα ζώα δεν είναι έτοιμα γι' αυτό. Οι αγκαλιές, τα φιλιά στο κεφάλι και τα χέρια που κατεβαίνουν από πάνω προς το κεφάλι είναι από τα πράγματα που πιο πιθανό είναι να κάνουν έναν νευρικό σκύλο να νιώσει άβολα. Καθίστε ανακούρκουδα με το πλάι σας προς το ζώο αντί να στέκεστε από πάνω του, προτείνετε το χέρι σας χαμηλά και αφήστε το να καλύψει την απόσταση.

Βοηθά ένας απλός έλεγχος συναίνεσης. Χαϊδέψτε το στήθος ή το πλάι του λαιμού για περίπου τρία δευτερόλεπτα και μετά σταματήστε. Αν το ζώο γέρνει προς το μέρος σας, σπρώχνει απαλά το χέρι σας ή μένει κοντά, θέλει κι άλλο. Αν απομακρυνθεί, τιναχτεί ή μείνει ακίνητο, του φτάνει, και ο σεβασμός σε αυτό είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο μεγαλώνει η εμπιστοσύνη.

Μάθετε επίσης τα μικρά σημάδια άγχους: γλείψιμο των χειλιών, χασμουρητό χωρίς κούραση, το λευκό των ματιών που φαίνεται, ουρά μαζεμένη ανάμεσα στα πόδια, στροφή του κεφαλιού αλλού ή, στη γάτα, ουρά που χτυπά έντονα από τη μια πλευρά στην άλλη. Είναι ευγενικά αιτήματα για χώρο. Ένα ζώο του οποίου τα ευγενικά αιτήματα αγνοούνται μπορεί να σταματήσει να τα κάνει και να περάσει κατευθείαν σε γρύλισμα, φύσημα ή απότομο δάγκωμα.

Μιλήστε του

Μιλάτε στο νέο σας ζώο, ακόμη και τις πρώτες μέρες. Ερευνητές στην Ουγγαρία που εξέτασαν με απεικόνιση τον εγκέφαλο ξύπνιων σκύλων διαπίστωσαν ότι οι σκύλοι επεξεργάζονται τόσο τις λέξεις που λέμε όσο και τον τόνο με τον οποίο τις λέμε. Περισσότερα θα βρείτε στο άρθρο μας για το πώς σκέφτονται οι σκύλοι.

Δεν χρειάζεστε ειδικές λέξεις. Μια ήρεμη, ζεστή φωνή, που ακούγεται συχνά, γίνεται ένα από τα οικεία πράγματα που λένε στο ζώο ότι είναι ασφαλές. Δώστε σε κάθε καθημερινό γεγονός τη δική του λέξη, μία για τα γεύματα και άλλη για τις βόλτες, και να τη λέτε με τον ίδιο τρόπο κάθε φορά. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, πολλά ζώα αρχίζουν να προβλέπουν τι ακολουθεί.

Οι γάτες έχουν το δικό τους ήσυχο σήμα. Δοκιμάστε ένα αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών: κοιτάξτε τη γάτα με χαλαρό βλέμμα, κλείστε αργά τα μάτια σας και ανοίξτε τα ξανά. Μια χαλαρή γάτα συχνά θα σας το ανταποδώσει, και έτσι γίνεται ένας τρυφερός τρόπος να πείτε γεια χωρίς να ζητάτε τίποτα.

Πρόοδος και πισωγυρίσματα

Πολλοί από όσους υιοθετούν παρατηρούν μια αλλαγή γύρω στην τρίτη εβδομάδα. Το ήσυχο, προσεκτικό ζώο αρχίζει να δοκιμάζει τα όρια, γαβγίζει στην πόρτα ή αγνοεί πράγματα που έμοιαζε να ξέρει. Αυτό είναι συνήθως σημάδι προόδου. Συχνά σημαίνει ότι το ζώο νιώθει αρκετά ασφαλές ώστε να δείξει τον πραγματικό του χαρακτήρα, και τώρα μπορείτε να αρχίσετε να του μαθαίνετε πώς λειτουργεί το σπίτι σας. Για μια ματιά σε αυτά τα στάδια εβδομάδα προς εβδομάδα με έναν μικρόσωμο σκύλο, δείτε τον οδηγό μας για τις πρώτες 30 ημέρες με έναν μικρόσωμο διασωσμένο σκύλο.

Η πρόοδος περνά εύκολα απαρατήρητη όταν βλέπετε το ζώο κάθε μέρα. Αυτά είναι μερικά από τα σημάδια ότι η εμπιστοσύνη μεγαλώνει:

• Έρχεται να σας δει όταν γυρίζετε σπίτι, έστω και για μια στιγμή.
• Τρώει κανονικά και αποκοιμιέται στο ίδιο δωμάτιο με εσάς.
• Κοιμάται απλωμένο σε ανοιχτό σημείο αντί για κουλουριασμένο σε κάποια κρυψώνα.
• Ο σκύλος γυρίζει να σας κοιτάξει στις βόλτες ή στρέφεται σε εσάς όταν κάτι τον ξαφνιάζει.
• Συνέρχεται από μια τρομάρα πιο γρήγορα απ' ό,τι τις πρώτες εβδομάδες.
• Αρχίζει να παίζει, με παιχνίδια ή με εσάς.

Θα υπάρξουν και πραγματικά άσχημες μέρες: μια τρομάρα στη βόλτα, ένας επισκέπτης που κινήθηκε πολύ γρήγορα, μια καταιγίδα. Κάντε ένα βήμα πίσω, κρατήστε τη ρουτίνα σταθερή και δώστε στο ζώο χρόνο να συνέλθει. Η τιμωρία κάθε είδους, από τις φωνές μέχρι ένα τράνταγμα του λουριού, καταστρέφει την εμπιστοσύνη πολύ πιο γρήγορα απ' ό,τι τη χτίζει η καλοσύνη. Αν ο σκύλος σας φοβάται πολλά πράγματα, το άρθρο μας για το πώς να βοηθήσετε έναν φοβισμένο σκύλο εξετάζει το θέμα πιο αναλυτικά.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Ζητήστε από τον κτηνίατρό σας να εξετάσει το ζώο αν η συμπεριφορά του αλλάξει ξαφνικά, για παράδειγμα αν γρυλίζει όταν το αγγίζετε σε ένα συγκεκριμένο σημείο, αν κουτσαίνει ή αν δαγκώνει απότομα ενώ πριν ήταν ήρεμο. Ο πόνος είναι συχνή αιτία για ό,τι μοιάζει με κακή συμπεριφορά. Αν ο φόβος ή η επιθετικότητα δεν βελτιώνεται μετά από αρκετές εβδομάδες, ένας καταρτισμένος ειδικός στη συμπεριφορά των ζώων που εφαρμόζει μεθόδους βασισμένες στην ανταμοιβή μπορεί να σας βοηθήσει να φτιάξετε ένα πλάνο.

Αν υιοθετήσατε από εμάς, δεν χρειάζεται να τα βγάλετε πέρα μόνοι σας. Γράψτε μας για οποιαδήποτε ερώτηση, όσο μικρή κι αν φαίνεται, και περιγράψτε τι κάνει το ζώο και πότε συμβαίνει. Μένουμε σε επαφή με τις οικογένειες που υιοθετούν από εμάς, και μια σαφής περιγραφή μάς διευκολύνει πολύ να προτείνουμε κάτι χρήσιμο.