Köpeklerde Saldırganlık: Neden Olur ve Neler Yapabilirsiniz

Uyarı işaretleri

Köpekler nadiren uyarmadan ısırır. İşaretler genellikle adım adım artar; ancak bir köpek, özellikle önceki uyarıları görmezden gelinmiş ya da cezalandırılmışsa, bazı adımları atlayabilir.

• Belirgin bir şey olmamışken esneme, dudak yalama ya da başı çevirme
• Kuyruğu bacaklarının arasına sıkıştırma, kulakları geriye yatırma ya da vücudu alçaltma
• Uzaklaşma ya da saklanmaya çalışma
• Çoğu zaman bir mama kabının, oyuncağın ya da dinlenme yerinin başında kaskatı kesilme ya da donup kalma
• Sert bir bakış ya da gözlerin beyaz kısmının görünmesi
• Boyun ve sırt boyunca kabaran tüyler
• Kalkan dudak, diş gösterip homurdanma ya da dişlerin ortaya çıkması
• Hırlama
• Havaya ısırma
• Isırık

Sallanan bir kuyruk her zaman dost canlısı bir köpek anlamına gelmez. Tek bir işarete bakmak yerine bütün bedeni ve içinde bulunulan durumu okuyun.

Hırlamayı asla cezalandırmayın

Hırlama, köpeğinizin rahatsız olduğunu söyleme biçimidir. Faydalı bir bilgidir. Hırlama cezalandırıldığında arkasındaki duygu kalır, ancak köpek bir dahaki sefere uyarıyı atlamayı öğrenebilir. Pek çok köpek hiç uyarmadan ısırmaya böyle başlar.

Bir köpeği azarlamak, ona vurmak, enseden yakalamak ya da yere bastırmak köpeğe tehdit gibi gelir. Bu, size karşı daha da fazla saldırganlık göstermesine yol açabilir. Köpeğiniz hırladığında yaptığınız şeyi sakince bırakın, ona alan tanıyın ve buna neyin yol açtığını düşünün.

Yaygın saldırganlık türleri

Pek çok köpek birden fazla tür gösterir.

• Korkuya bağlı saldırganlık: köpek kendini kapana kısılmış, köşeye sıkışmış, tutulmuş ya da kaçamaz durumda hissettiğinde
• Kaynak koruma: mama, çiğneme ürünleri, oyuncaklar, yataklar ya da aşırdığı eşyalar üzerinde
• Ağrıya bağlı saldırganlık: ağrısı olan bir köpeğe dokunulduğunda, yeri değiştirildiğinde ya da yaklaşıldığında
• Tasma reaktivitesi: tasmadayken köpeklere ya da insanlara havlama ve atılma
• Bölgesel ve koruyucu saldırganlık: evin ya da ailenin yakınındaki misafirlere veya yabancılara karşı
• Yönlendirilmiş saldırganlık: yakında bulunan ya da araya giren kişiye, örneğin bir köpek kavgasını ayırmaya çalışan birine yönelik
• Aynı evde ya da yürüyüşlerde köpekler arası saldırganlık

Saldırganlığın çoğunun arkasında korku vardır. Korkmuş bir köpek önce uzaklaşmaya çalışır. Köşeye sıkıştığı, tutulduğu ya da tasmada olduğu için bunu yapamadığında, bunun yerine korkutucu şeyi uzaklaştırmaya çalışabilir. Bu işe yararsa köpek saldırganlığın kendisini güvende tuttuğunu öğrenir ve davranış zamanla artabilir.

Kaynak koruma doğal bir davranıştır. Bazı köpekler kemiğini alıp uzaklaşır; bazıları ise mama kabının başında kaskatı kesilir, daha hızlı yer, hırlar ya da ısırır. Tasma reaktivitesi çoğu zaman korku ve hayal kırıklığının karışımıdır: başka bir köpek yüzünden heyecanlanan ya da endişelenen ama tasma tarafından geri tutulan bir köpek havlayabilir, atılabilir ya da havaya ısırabilir.

Aile üyelerine yönelik saldırganlık çoğu zaman baskınlığa, yani köpeğin sizden üstün olmaya çalıştığı fikrine bağlanır. Veteriner davranış uzmanları bunu yaygın bir yanlış tanı olarak görür. Bu vakaların çoğu korkudan, korumadan ya da çatışmadan kaynaklanır ve köpeği haddini bildirmeye çalışmak genellikle durumu kötüleştirir.

Önce ağrı ve hastalık

Davranıştaki ani bir değişiklik, özellikle daha önce uysal olan bir köpekte, her şeyden önce veteriner kontrolünü hak eder. Ağrı yaygın ve çoğu zaman gözden kaçan bir nedendir. Artrit, diş hastalığı, kulak enfeksiyonları, yaralanmalar ve sindirim sorunları bir köpeği huysuzlaştırabilir. Veteriner davranış uzmanlarının 2020 tarihli bir derlemesi, sorunlu davranışlarda ağrının yeterince tanınmadığını ve davranış uzmanlarına sevk edilen köpeklerin azımsanmayacak bir bölümünde ağrılı bir hastalığın rol oynadığını savunuyordu.

Kucağa alındığında, tarandığında ya da bir bacağına dokunulduğunda havaya ısıran veya yatarken yaklaşıldığında hırlayan bir köpeğin sadece bir yeri ağrıyor olabilir. Az çalışan tiroit bezi, nörolojik hastalıklar ve görme ya da işitme kaybı gibi başka tıbbi sorunlar da bir köpeğin tahammülünü azaltabilir. Köpeğiniz tutuk hareket ediyorsa ya da yavaş kalkıyorsa köpeklerde artrit rehberimiz belirtileri açıklıyor.

Şimdilik herkesi güvende tutmak

Neler olduğunu anlamaya çalışırken öncelik ısırıkları önlemektir. Saldırganlık bir kişinin ya da başka bir köpeğin geri çekilmesini her sağladığında köpeğiniz bunun işe yaradığını öğrenir. Tetikleyen durumlardan kaçınmak, tedavi başlarken riski azaltır.

• Mama kabı, en sevdiği çiğneme ürünü, kucağa alınmak, misafirler ya da yakındaki diğer köpekler gibi bildiğiniz tetikleyicileri yazın ve şimdilik bunlardan kaçının
• Mamasını koruyan bir köpeği ayrı bir odada ya da kapısı kapalı bir kafeste besleyin ve misafirler gelmeden önce çiğneme ürünlerini ve oyuncakları kaldırın
• Köpeğinize kimsenin rahatsız etmediği sakin bir dinlenme yeri verin
• Saldırganlık göstermiş bir köpeği asla çocuklarla yalnız bırakmayın ve çocuklardan bununla ilgili hiçbir eğitime katılmalarını istemeyin
• İnsanlarla ve diğer köpeklerle karşılaşmaları kontrol altında tutmak için bebek kapıları, tasmalar ve kapalı kapılar kullanın
• Mamasını ya da oyuncaklarını koruyan bir köpekten bunları zorla almayın
• Ellerinizi köpek kavgasının içine sokmayın; kavga ayırmak ısırılmanın yaygın yollarından biridir

Sepet tipi ağızlık, nazikçe alıştırıldığı sürece pek çok köpek için faydalı bir güvenlik aracıdır. İyi oturan sepet tipi bir ağızlık, ısırmayı önlerken köpeğin solumasına, su içmesine ve ödül almasına izin verir. Ağızlığı bir iki dakikalık kısa seanslarla öğretin, köpeğiniz burnunu içine soktuğunda onu ödüllendirin ve takma süresini yavaş yavaş artırın; böylece ağızlık güzel şeylerin habercisi olur.

Ne işe yarar: ödüle dayalı değişim

Kalıcı değişim, köpeğinizin uyarılarını bastırmaktan değil, tetikleyici hakkında hissettiklerini değiştirmekten gelir. Profesyoneller genellikle iki tekniği birleştirir. Duyarsızlaştırma, tetikleyiciyle köpeğin baş edebildiği bir düzeyde karşılaşmak ve ardından bu düzeyi çok yavaş artırmak demektir. Karşı koşullandırma ise tetikleyiciyi köpeğin sevdiği bir şeyle, örneğin küçük bir parça tavukla eşleştirmektir.

Yürüyüşlerde diğer köpeklere tepki veren bir köpek için bu, köpeğinizin başka bir köpeği fark edip yine de sakin kalacağı kadar mesafe bırakmak ve her baktığında ona bir ödül vermek anlamına gelebilir. Pek çok seansın ardından başka bir köpeği görmek güzel şeylerin habercisi olmaya başlar. Korkak bir köpeğe nasıl yardım edilir rehberimiz korku eşiğinin altında nasıl çalışılacağını açıklıyor.

Hafif mama koruma için ASPCA benzer bir yaklaşım tarif ediyor. Köpeğiniz yerken mama kabından birkaç adım uzakta durur ve kaba doğru özel bir ödül atarsınız; böylece yaklaşmanız iyi bir haber hâline gelir. Her aşamada art arda pek çok rahat öğünün ardından ancak daha yakına gelirsiniz. Köpeğiniz ısırdıysa ya da ısırabileceğini düşünüyorsanız bunu tek başınıza denemeyin.

American Veterinary Society of Animal Behavior dahil veteriner davranış kuruluşları, tüm köpek eğitimi ve davranış sorunları için yalnızca ödüle dayalı yöntemleri önerir. Zor kullanmaya, acıya ya da yıldırmaya dayalı yöntemler saldırganlığı kötüleştirebilir ve sizi ısırılma riskiyle karşı karşıya bırakabilir. Bunlar arasında alfa yuvarlaması, enseden tutup sarsma, dikenli tasmalar ve elektrik şoklu tasmalar bulunur. Otur, gel ve tasmayla sakin yürüme gibi ödülle öğretilen basit beceriler, köpeğinizi zor anlardan nazikçe çıkarmanın yollarını sunar. Köpeğinize temel komutları öğretmek yazısına bakın.

Ne zaman profesyonel yardım alınmalı

Herhangi bir saldırganlık ortaya çıkar çıkmaz yardım isteyin. Saldırganlık giderek artma eğilimindedir ve erken vakaların tedavisi daha kolaydır. İşe ağrı ve hastalığı dışlayabilecek ve sizi sevk edebilecek veterinerinizle başlayın. Şu profesyonellerden birini arayın.

• Davranış alanında uzmanlık eğitimi almış, gerekirse ilaç da yazabilen bir veteriner hekim olan veteriner davranış uzmanı
• Sertifikalı bir uygulamalı hayvan davranış uzmanı
• Saldırganlık konusunda gerçek deneyimi olan ve yalnızca ödüle dayalı yöntemler kullanan sertifikalı bir köpek eğitmeni ya da davranış danışmanı

Herkes kendine köpek davranış uzmanı diyebilir; bu yüzden randevu almadan önce nitelikleri ve yöntemleri sorun. İlaç tedavisi bazen, eğitimin işe yaraması için korkuyu ya da kaygıyı yeterince azaltmak amacıyla tedavi planının bir parçasıdır ve bu karar veterinerinize aittir. Her olayı kaydettiğiniz basit bir günlük çok yardımcı olur: hemen öncesinde ne oldu, kimler vardı ve köpeğiniz ne yaptı.

Pek çok köpek, özellikle asıl neden korku olduğunda, büyük ölçüde düzelir. Bazı saldırganlık türleri tedavi edilmekten çok ömür boyu yönetilir ve kimse tam bir iyileşme vaat edemez. İyi bir profesyonel riski dürüstçe anlamanıza yardımcı olur.

Kurtarılan köpeklerde saldırganlık

Yeni bir ev büyük bir değişikliktir. İlk haftalarda pek çok kurtarılmış köpek yorgun, tedirgin ve kolay irkilen bir hâldedir ve barınakta ya da geçici yuvada hiç görülmemiş davranışlar ortaya çıkabilir. Yeni köpeğinize zaman ve alan tanıyın, rutini öngörülebilir tutun ve onu misafirlerle, sarılmalarla ya da kendisinin istemediği dokunmalarla bunaltmaktan kaçının. Kurtarılmış bir köpekle ilk 30 gün rehberimiz alışma dönemini ele alıyor, kurtarılmış bir hayvanla bağ kurmak ise güvenin nasıl geliştiğini açıklıyor.

Pek çok kişi, bir zamanlar aç kalmış bir köpeğin mamasını koruyacağını varsayar. ASPCA'nın hayvana kötü muamele vakalarından alınan 900 köpek üzerinde yaptığı bir çalışma, zayıf köpeklerin normal kilodaki köpeklere göre mamalarını koruma olasılığının daha yüksek olmadığını gösterdi. Koruma davranışı her köpekte ortaya çıkabilir ve aynı sabırlı yaklaşıma yanıt verir.

Paw Squadron'da kurtarılan her hayvan, kurtarıldıktan kısa süre sonra sağlık kontrolü, iç parazit ilacı ve pire ile diğer parazitlere karşı tedavi için veterinere götürülür. Köpeğinizi bizden sahiplendiyseniz ve hırlama, havaya ısırma ya da koruma davranışı görüyorsanız İletişim sayfasından bize yazın. Sahiplenenlerle iletişimi sürdürüyoruz ve veterineriniz ile nitelikli bir davranış uzmanı köpeğinizi bizzat değerlendirirken elimizden geldiğince yardımcı oluruz.

Kurtarılmış bir köpekle yaşam hakkında daha fazla pratik rehber için PawPedia'ya göz atın. Bizden sahiplenmeyle ilgili soruların yanıtları SSS sayfamızda.