Köpek ve Kedilerde Evde Tüy Bakımı: Fırçalama, Banyo ve Tırnaklar

Tüy tipine göre fırçalama

Bunlar genel önerilerdir. Bir veteriner hekim veya pet kuaförü, evcil hayvanınız için bir plan önerebilir.

• Kısa ve düz tüylü köpeklerin haftada yaklaşık bir kez kauçuk bir fırça veya kıl fırçayla fırçalanması gerekir.
• Kısa ve yoğun tüylü köpeklerde de haftalık fırçalama iyi sonuç verir; ölü tüyleri almak için tel uçlu bir fırça (slicker fırça) kullanılır.
• Uzun veya ipeksi tüylü köpeklerin, düğümlenmeyi önlemek için her gün fırçalanması ve taranması gerekir.
• Kısa tüylü kedilerin haftada yaklaşık bir kez taranması veya fırçalanması gerekir.
• Uzun tüylü kedilerin her gün veya birkaç günde bir fırçalanması gerekir.

Kısa ve nazik hareketlerle, tüylerin uzadığı yönde fırçalayın. Fırçanın deriye kadar ulaşması için bölüm bölüm çalışın. Keçelerin sık oluştuğu karın, bacaklar, kulak arkası ve kuyruk altı bölgelerine ayrıca dikkat edin.

Bazı tüyler evde fırçalamadan fazlasını gerektirir. Kaniş gibi tüyleri sürekli uzayan ırkların düzenli olarak tıraş edilmesi gerekir; sert tüylü teriyerlerin çoğunda ise ölü tüyler elle yolunarak alınır (elle trimleme). Bir pet kuaförü bunu yapabilir ve evde bakımı nasıl sürdüreceğinizi size gösterebilir.

Yaşlı kediler çoğu zaman daha fazla yardıma ihtiyaç duyar. Eklemleri tutulmuş ya da ağzı ağrıyan bir kedi, tüylerinin bazı kısımlarına ulaşmakta zorlanabilir. Önceden kendine özen gösteren bir kedinin tüyleri keçeleşmiş ya da dağınık görünmeye başlarsa bunu veteriner hekiminize söyleyin, çünkü bu bir ağrı belirtisi olabilir.

Keçeleri açmak

Küçük düğümler çoğu zaman parmaklarınızla gevşetilip ardından slicker fırça veya tarakla açılabilir. Çalışırken deriyi çekmemek için tüyleri deriye yakın yerden tutun. Keçenin dış ucundan başlayın ve küçük adımlarla deriye doğru ilerleyin.

Keçeleri makasla kesmekten kaçının. Keçeler deriye yakın durur ve özellikle hayvan hareket ederse deriyi yanlışlıkla kesmek kolaydır. Deriye yapışık duran yoğun keçeleri evcil hayvanlar için üretilmiş elektrikli tıraş makinesiyle almak daha güvenlidir. Bunu yapabileceğinizden emin değilseniz bir pet kuaförüne veya veteriner hekiminize başvurun. Vücudunun büyük bölümü keçelenmiş ya da ellenmekten çok korkan bir hayvan için veteriner hekim, sedasyon altında tıraş önerebilir. Bakım amaçlı sedasyon yalnızca bir veteriner hekim tarafından uygulanmalıdır.

Keçe alındıktan sonra deriyi kontrol edin. Alttaki deri kızarık, ağrılı veya kötü kokuluysa veteriner hekiminize gösterin.

Köpek ve kedileri yıkamak

Çoğu köpeğin sık sık yıkanmasına gerek yoktur. Birçok köpek için bir ila üç ayda bir ya da kirlendiklerinde veya kokmaya başladıklarında yapılan bir banyo yeterlidir. Dışarıda çok zaman geçiren köpeklerin daha sık yıkanması gerekebilir. Deri sorunu olan köpeklerin, veteriner hekimin belirlediği bir programa göre ilaçlı banyo yapması gerekebilir.

Köpekler için üretilmiş bir şampuan kullanın. İnsan şampuanı evcil hayvanların derisini kurutabilir veya tahriş edebilir. Banyodan önce tüyleri fırçalayın ve varsa keçeleri açın. Ilık su kullanın; suyu ve şampuanı gözlerden, kulaklardan ve burundan uzak tutun. Su berraklaşana kadar durulayın, çünkü kalan şampuan kiri tüylerde tutar. Havluyla kurulayın; saç kurutma makinesi kullanırsanız düşük ısı ayarında tutun ve sürekli hareket ettirin.

Çoğu kedi kendini temiz tutar ve nadiren banyoya ihtiyaç duyar. Kedi yapışkan ya da çok kirli bir şeye bulaşırsa veya veteriner hekim bir deri sorunu için önerirse banyo yardımcı olabilir. Önce tırnakları kesin ve tüyleri fırçalayın. Lavaboya veya küvete birkaç parmak yüksekliğinde ılık su koyun ve kediler için üretilmiş bir şampuan kullanın. Yüzü ve kulakları kuru tutun, iyice durulayın ve kedinin cereyan olmayan sıcak bir odada kurumasını sağlayın.

Evcil hayvanınızın tüyleri yağ, boya veya bir kimyasal maddeyle kaplanmışsa, yıkamadan önce veteriner hekimi arayın. Evcil hayvanlar, özellikle de kediler, tüylerini yalarken zararlı maddeleri yutabilir.

Tırnakları güvenle kesmek

Fazla uzayan tırnaklar parmakların açılmasına yol açabilir, yere tutunmayı zorlaştırabilir ve zamanla ayaklara ve tendonlara yük bindirebilir. Köpek yürürken tırnakları yere değiyorsa veya değmek üzereyse genellikle kesilmeleri gerekir. Birçok köpek için bu, ne kadar hareketli olduklarına bağlı olarak üç ila dört haftada bir anlamına gelir. Kedilerin tırnaklarının genellikle iki ila üç haftada bir kesilmesi gerekir. Yaşlı kediler daha az tırmaladığı için tırnakları kalınlaşıp uzayabilir, halılara takılabilir ve patilere zarar verebilir.

Her tırnağın içinde, kan damarları ve sinirler barındıran canlı bir kısım bulunur. Bu kısmı kesmek acıtır ve tırnağı kanatır. Açık renkli tırnaklarda canlı kısım pembe bir alan olarak görünür. Koyu renkli tırnaklarda ise görünmez; bu yüzden her seferinde ince bir dilim kesin ve her kesimden sonra kesilen uca bakın. Kesilen uçta tebeşir beyazı bir halka göründüğünde durun. Veteriner hekiminiz veya bir pet kuaförü, kendi hayvanınızda nerede durmanız gerektiğini size gösterebilir.

• Evcil hayvanlar için üretilmiş bir tırnak makası ya da hayvanınız daha iyi kabul ediyorsa bir tırnak törpüleme makinesi kullanın.
• Patiyi nazikçe tutun. Kedilerde tırnağı dışarı çıkarmak için parmak yastığına hafifçe bastırın.
• Tırnağın aşağı doğru kıvrılmaya başladığı noktadan önce, yalnızca ucunu kesin.
• Bacağın iç tarafındaki mahmuz tırnaklarını da atlamayın.
• Bir tırnak kanarsa diye kanama durdurucu pudrayı elinizin altında bulundurun.
• Hayvanınız huzursuzlanırsa birkaç tırnaktan sonra durun ve kalanını başka bir gün bitirin.

Düzenli kesim, tırnağın canlı kısmının geri çekilmesine yardımcı olur; böylece tırnaklar zamanla daha kısa tutulabilir. Yine de canlı kısmı keserseniz sakin kalın, uca kanama durdurucu pudra bastırın ve hafifçe baskı uygulayın. Kanama durmazsa ya da bir tırnak çatlamış, yırtılmış veya kopmuşsa veteriner hekimi arayın.

Bakım sırasında sağlık kontrolü

Bakım, evcil hayvanınızı baştan aşağı incelemek için iyi bir fırsattır. Tüyleri aralayın ve pireleri, pire dışkısının koyu renkli zerreciklerini, keneleri, şişlikleri, kabukları ve yaraları kontrol edin. İnce dişli bir pire tarağı pireleri bulmayı kolaylaştırır. Kuyruğun altında kurumuş dışkı ve pirinç tanelerine benzeyen küçük halkalar olup olmadığına bakın; bunlar tenya belirtisi olabilir. Evcil hayvanlar bu tenyayı genellikle enfekte pireleri yutarak kapar. Parmak aralarını ve pati yastıklarını kesik veya sıkışmış yabancı cisimler açısından kontrol edin.

Kulakların içine bakın, ancak kulak kanalına kulak çubuğu veya başka bir şey sokmaktan kaçının. Kızarık, kaşıntılı veya kötü kokan kulaklar, akıntı ya da sık sık baş sallama veya kaşınma, herhangi bir temizlik denemeden önce veteriner hekime gitmeniz için yeterli nedenlerdir. Göz pınarlarındaki çapakları yumuşak, nemli bir bezle nazikçe silin.

Bakım malzemeleri bazı deri enfeksiyonlarını bir hayvandan diğerine taşıyabilir. Tüysüz, pullu veya kabuklu lekelere yol açan bir mantar enfeksiyonu olan saçkıran (dermatofitoz), doğrudan temasla ve fırça gibi eşyalar aracılığıyla insanlara ve diğer evcil hayvanlara bulaşır. Bu tür lekeler görürseniz o hayvanın malzemelerini ayrı tutun, ona dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın ve veteriner hekiminize danışın. Pireler de aynı evdeki hayvanlar arasında kolayca geçer.

Veteriner hekim ne zaman aranmalı

Kanaması durmayan veya yırtılmış bir tırnak, makas ya da tırnak makasının yol açtığı bir kesik veya pati yastığının içine doğru uzamış bir tırnak için aynı gün veteriner hekime başvurun. Kızarık veya kötü kokan kulaklar, keçelerin altındaki yaralar, tüysüz veya pullu lekeler, yeni çıkan şişlikler ya da kendi tüy bakımını yapmayı bırakmış bir kedi için kısa süre içinde randevu alın. Bir kedide sık tüy yumağı veya tekrarlayan kusma da veteriner hekiminizle konuşmaya değer konulardır.

Yeni sahiplenilen hayvanın bakımı

Paw Squadron’da her kurtarmadan sonraki ilk duraklar veteriner ve banyodur. Her hayvana muayene, iç parazit tedavisi ve pirelere ve diğer parazitlere karşı tedavi uygulanır. Sahiplendirmeden önce her hayvan ayrıca aşılanır ve mikroçipi takılır. Buna rağmen yeni evcil hayvanınız fırçalanmaya, yıkanmaya veya patilerinin tutulmasına alışkın olmayabilir.

Kapsamlı bir bakım seansından önce yeni evcil hayvanınıza yeni evine alışması için zaman tanıyın. Sırta ve omuzlara nazikçe dokunduğunuz kısa seanslarla başlayın, ardından ödül maması ve sakin övgülerle patilere ve kulaklara geçin. Hayvanınız strese girmeden durun ve süreyi günler ya da haftalar içinde yavaş yavaş artırın. Hayvanınız korkuyla tepki verirse veya ağrısı varmış gibi görünürse veteriner hekiminizden ya da profesyonel bir pet kuaföründen yardım isteyin. Veteriner hekiminizin önerdiği parazit koruma planına uyun ve her bakımda pire ve kene kontrolü yapın.

Daha fazla pratik rehber için PawPedia’yı ziyaret edin; sahiplenmeyle ilgili sorularınız varsa SSS sayfamıza göz atın.