Köpeklerde Yabancı Cisim Yutma: Belirtiler ve Yapılması Gerekenler

Köpeklerin sık yuttuğu şeyler

En sık cisim yutanlar, özellikle büyük ırklardan olan genç köpeklerdir. Sık yutulan şeyler arasında çoraplar, iç çamaşırları, havlular ve diğer kumaşlar, oyuncak ve top parçaları, plastik, çöpten alınan yiyecek ambalajları, dal parçaları, taşlar, kemikler, kurutulmuş deri ve diş bakım çiğneme ürünleri ile mısır koçanları bulunur.

Çorap, top ya da mısır koçanı gibi hacimli cisimler sindirim kanalını tamamen tıkayabilir. İğneler, olta iğneleri ve kemik kıymıkları gibi keskin cisimler kanalın duvarını delebilir. İp, iplik ve yün ipliği gibi uzun, ince cisimlerin de kendine özgü bir riski vardır. Bir ucu dilin altına ya da mideye takılırken geri kalanı ilerlemeye devam eder ve bağırsak bu ipin boyunca büzülerek toplanır. Sindirim kanalı çalışmaya devam ettikçe ip, bağırsak duvarını kesebilir. Bu sorun kedilerde daha sık görülür, ancak köpeklerde de ortaya çıkar.

Piller ayrı bir risk oluşturur. Düğme pil, takıldığı yerde yemek borusunu ya da bağırsağı yakabilir; çiğnenmiş bir pil ise ağzı yaralayan aşındırıcı bir madde sızdırabilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Göreceğiniz belirtiler cismin nerede olduğuna bağlıdır. Ağza, boğaza ya da yemek borusuna (özofagus; besinleri mideye taşıyan boru) bir şey takıldığında belirtiler genellikle aniden başlar. Köpek yoğun şekilde salya akıtabilir, öğürebilir, patisiyle ağzını kurcalayabilir, tekrar tekrar yutkunabilir ya da yemekten kısa süre sonra yediğini geri çıkarabilir. Bazı köpekler hâlâ su içebilir ama yediklerini midelerinde tutamaz. Dilin altına takılan bir iplik de benzer belirtilere yol açar ve kolayca gözden kaçabilir.

Cisim mide ya da bağırsaklardayken sahipler çoğu zaman şu belirtilerden birini ya da birkaçını fark eder.

• Çoğu zaman birden fazla kez, bazen yiyip içtikten kısa süre sonra kusma
• İştah kaybı
• Halsizlik, enerji düşüklüğü ya da saklanma
• Ağrılı karın: kambur duruş ya da karnına dokunulduğunda hırlama veya irkilme
• İshal, bazen kanlı
• Dışkılamak için ıkınma ya da çok az dışkılama veya hiç dışkılayamama

Belirtiler saatler içinde ya da ancak birkaç gün sonra ortaya çıkabilir. Kısmi bir tıkanıklık besinlerin bir kısmının geçmesine izin verebilir; bu durumda köpek yalnızca daha az yiyip ara sıra kusabilir ve bu da hafif bir mide rahatsızlığı gibi görünür.

Ne zaman acil durumdur

Bu durumlarda hemen veteriner bakımı gerekir. Yoldayken kliniği aramanız ekibin hazırlanmasına yardımcı olur.

• Köpek boğuluyorsa, nefes almakta zorlanıyorsa ya da diş etleri soluk, gri veya mavi görünüyorsa
• Tekrar tekrar kusuyorsa ya da içtiği suyu midesinde tutamıyorsa
• Karnı şiş görünüyorsa ya da dokunulduğunda ağrılıysa
• Köpek çok güçsüz ya da çok durgunsa veya yığılıp kalıyorsa
• Keskin bir şey, pil, ip ya da tıkanıklığa yol açacak kadar büyük bir cisim yuttuğunu gördüyseniz
• Ağzından ya da makatından ip veya iplik sarkıyorsa

Hız önemlidir. Bağırsağa baskı yapan bir cisim, bağırsağın o bölümüne giden kan akışını kesebilir ve birkaç saat sonra doku ölmeye başlayabilir. Tekrarlayan kusma ayrıca dehidrasyona (sıvı kaybı) yol açar; bu da köpeği güçten düşürür ve tehlikeyi artırır.

Evde ne yapmalı

Köpeğinizin bir şey yuttuğunu biliyor ya da bundan şüpheleniyorsanız, köpek iyi görünse bile veteriner hekiminizi en kısa sürede aramanız en doğrusudur. Cismin ne olduğunu, ne büyüklükte olduğunu ve ne zaman yutulduğunu söyleyin. Çorabın eşi ya da oyuncağın geri kalanı gibi benzer bir parça elinizdeyse, onu yanınızda getirin.

Veteriner hekim önermedikçe köpeği kusturmamak daha güvenlidir. Keskin bir cisim geri gelirken boğazı yaralayabilir, bir pil daha fazla yanığa yol açabilir, büyük bir cisim ise yemek borusuna takılabilir ya da boğulmaya neden olabilir. Tuz ve tuzlu su, tuz zehirlenmesine yol açabildikleri için özellikle risklidir. Cismin geçmesine yardımcı olması amaçlanan evde uygulanan yöntemler de önerilmez. Cisim küçük ve yumuşaksa ve çok kısa süre önce yutulduysa, veteriner hekim köpeği klinikte kusturmaya karar verebilir; bu işlem orada ilaçla ve gözetim altında yapılır.

Ağızdan ya da makattan ip veya iplik sarkıyorsa, onu çekmemek en doğrusudur. Diğer ucu içeride bir yere takılı olabilir ve çekmek bağırsağı yırtabilir.

Bazı küçük, pürüzsüz cisimler kendiliğinden vücuttan atılır. Veteriner hekim muayeneden sonra, yakın takip ve bazen tekrarlanan röntgenlerle cismin atılmasını beklemeyi önerebilir. Beklerken kusma, iştahsızlık, halsizlik ve dışkıdaki değişikliklere dikkat edin ve cismin çıkıp çıkmadığını görmek için dışkıyı kontrol edin. Evde bekleme kararını veteriner hekimle birlikte vermek en iyisidir.

Veteriner hekimler nasıl teşhis eder

Veteriner hekim köpeğin ne yemiş olabileceğini sorar, ardından karnı elle yoklayarak ağrı olup olmadığına ve bazen cismin kendisinin ele gelip gelmediğine bakar. Röntgen kemikleri, taşları ve metali net olarak gösterir. Kumaş, plastik ve birçok oyuncağın görülmesi daha zordur; bu nedenle veteriner hekim röntgende görünen bir kontrast sıvı verebilir ya da ultrason muayenesi yapabilir. Ucunda kamera bulunan ince, esnek bir tüple yapılan endoskopi, veteriner hekimin yemek borusunun ve midenin içine bakmasını sağlar ve çoğu zaman cismin aynı anda çıkarılmasına da olanak tanır. Kan testleri kusmanın vücudu nasıl etkilediğini gösterir ve diğer nedenlerin dışlanmasına yardımcı olur.

Nasıl tedavi edilir

Yemek borusundaki bir cisim mümkün olan en kısa sürede çıkarılır. Çoğu, köpek genel anestezi altındayken endoskop ve küçük bir forsepsle ağız yoluyla çıkarılır. Bu işe yaramazsa veteriner hekim cismi nazikçe mideye itebilir; cisim orada sindirilebilir ya da ameliyatla çıkarılabilir. Yemek borusu iyileşirken daralabilir ve mama ya da sıvı solunarak akciğerlere kaçarsa zatürre (pnömoni) gelişebilir; bu nedenle veteriner hekim kontrol muayeneleri planlayabilir.

Midedeki cisimler de çoğu zaman endoskopla çıkarılabilir. Cisim çok büyük ya da çok keskinse veya bağırsaklara geçmişse genellikle ameliyat gerekir. Cerrah mideyi ya da bağırsağı açar, cismi çıkarır ve sindirim kanalının geri kalanında hasar olup olmadığını kontrol eder. Bağırsağın bir bölümü yaralanmışsa ya da kan akışını yitirmişse o bölüm çıkarılır ve sağlıklı uçlar birleştirilir. Köpekler genellikle sıvı tedavisi, ağrı kesici ve takip için hastanede kalır.

Ameliyat sonrası iyileşme

Veteriner hekim size evde uygulayacağınız bir beslenme planı verir. Köpek genellikle ameliyattan kısa süre sonra, yumuşak mamadan oluşan küçük öğünlerle yeniden yemeye başlar ve birkaç gün içinde normal beslenmesine döner. Yara iyileşirken hareket kısıtlı tutulur ve yarayı korumak için huni şeklinde bir koruyucu yaka (Elizabeth yakası) kullanılabilir. Bağırsaktaki onarım yerinden sızıntı olursa, bu çoğunlukla ameliyattan üç ila beş gün sonra ortaya çıkar. Köpek kusarsa, yemeyi bırakırsa, ağrılı görünürse ya da durgunlaşırsa hemen veteriner hekime haber verin. Cisim erken bulunup çıkarıldığında çoğu köpek iyi iyileşir.

Kurtarılmış ve yeni sahiplenilmiş köpekler

Sokakta yaşamış köpekler, kemikler ve çöp kutularından artıklar dâhil olmak üzere buldukları her şeyi yemeye alışkın olabilir. Bu alışkanlık onlarla birlikte yeni evlerine de gelebilir. Yeni bir evdeki ilk haftalar keşfedilecek pek çok yeni şey getirir ve stresli ya da canı sıkılan bir köpek her zamankinden daha fazla kemirebilir.

Paw Squadron’da her kurtarmanın ardından ilk duraklar veteriner ve banyodur; sahiplendirmeden önce her hayvan veteriner kontrolünden geçer, tedavi edilir, aşılanır ve ona mikroçip takılır. Yine de bir sağlık kontrolü köpeğin alışkanlıklarını değiştiremez; bu nedenle köpek gelmeden önce evi hazırlamak faydalıdır. Bazı köpekler birden fazla kez cisim yutar; bu yüzden köpeğinizin yiyecek olmayan şeyleri yeme geçmişi varsa bunu veteriner hekiminize söylemeniz yararlı olur.

Korunma

Çorapları, iç çamaşırlarını, saç lastiklerini, çocuk oyuncaklarını ve dikiş malzemelerini yerden kaldırın ve erişilemeyecek yerlerde tutun. Kapağı sıkıca kapanan bir çöp kutusu işe yarar; kemik ve mısır koçanı gibi yiyecek artıklarını da hemen dışarı çıkarmak en iyisidir. Yutulamayacak kadar büyük oyuncaklar seçin ve parçalanmaya başladıklarında onları atın. Kemikler, kurutulmuş deri ve diş bakım çiğneme ürünleri boğaza takılabileceği için çiğneme zamanını gözetim altında tutmak en iyisidir; köpeğinize hangi çiğneme ürünlerinin uygun olduğu konusunda veteriner hekiminiz size yol gösterebilir. “Bırak” ve “dokunma” komutlarını ödüllerle öğretmek, bir şeyi köpeğinizden güvenle almayı kolaylaştırır. Köpeğiniz yiyecek olmayan şeyleri yemeye devam ederse veteriner hekiminizle konuşun. Veteriner hekim altta yatan bir neden arayabilir ya da yürüyüşler için sepet tipi bir ağızlık önerebilir.

Birden fazla köpeğin yaşadığı bir evde, diğerlerinin de aynı oyuncağın ya da eşyanın parçalarını yiyip yemediğini kontrol etmekte fayda vardır.

Kurtarılmış bir köpeğe yuva olmaya hazırsanız Sahiplendirme sayfamızı ziyaret edin. Daha fazla pratik rehberi PawPedia’da bulabilirsiniz.