Αλλεργίες σε σκύλους και γάτες: σημάδια, αιτίες και ανακούφιση

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Η φαγούρα είναι το κύριο σημάδι. Ορισμένα κατοικίδια ξύνονται φανερά. Άλλα γλείφονται, δαγκώνουν το δέρμα τους ή περιποιούνται το τρίχωμά τους αθόρυβα, και ο ιδιοκτήτης αντιλαμβάνεται πρώτα ερεθισμένο δέρμα ή αραιό τρίχωμα. Αυτά είναι τα πιο συνηθισμένα σημάδια.

• Γλείψιμο ή δάγκωμα των πατουσών
• Τρίψιμο του προσώπου στο πάτωμα ή στα έπιπλα
• Αυτιά κόκκινα, δύσοσμα ή με φαγούρα, ή λοιμώξεις των αυτιών που επανέρχονται συνεχώς
• Κοκκινισμένο δέρμα, κρούστες, τριχόπτωση ή πιο σκούρο και παχύ δέρμα στα σημεία όπου το κατοικίδιο ξύνεται πολύ
• Φαγούρα στους γοφούς, στο κάτω μέρος της πλάτης, στη βάση της ουράς και στους μηρούς, που συχνά παραπέμπει σε ψύλλους
• Στις γάτες, πολλά μικροσκοπικά εξογκώματα με κρούστα στην πλάτη, στον λαιμό ή στο πρόσωπο, φαλακρά σημεία από υπερβολική περιποίηση του τριχώματος ή τραύματα από ξύσιμο στο κεφάλι και στον λαιμό
• Έμετος, μαλακά κόπρανα ή συχνότερες κενώσεις, που μπορεί να συνοδεύουν την τροφική αλλεργία

Στους σκύλους, η περιβαλλοντική αλλεργία επηρεάζει πιο συχνά τις πατούσες, το πρόσωπο, τα αυτιά, τις μασχάλες, την κοιλιά και τις πτυχές των μπροστινών ποδιών. Συνήθως ξεκινά σε ηλικία από 6 μηνών έως 3 ετών. Σε λίγους σκύλους, οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις των αυτιών είναι το μόνο σημάδι. Οι γάτες με περιβαλλοντική αλλεργία δείχνουν συνήθως τα πρώτα σημάδια πριν από την ηλικία των 5 ετών και ορισμένες επίσης φτερνίζονται ή αναπτύσσουν άσθμα.

Το αλλεργικό δέρμα συχνά μολύνεται από βακτήρια ή ζυμομύκητες. Αυτές οι λοιμώξεις επιδεινώνουν τη φαγούρα, γι’ αυτό χρειάζονται θεραπεία και τα δύο προβλήματα.

Συνήθεις αιτίες

Η αλλεργία στους ψύλλους είναι αντίδραση σε πρωτεΐνες του σάλιου των ψύλλων. Σε ένα ευαίσθητο κατοικίδιο, ένα μόνο τσίμπημα μπορεί να προκαλέσει φαγούρα για αρκετές ημέρες. Τα αλλεργικά κατοικίδια συχνά απομακρύνουν τους περισσότερους ψύλλους τους καθαρίζοντας το τρίχωμά τους, οπότε οι ιδιοκτήτες μπορεί να μη βρουν κανέναν. Οι εξάρσεις είναι συχνότερες στα τέλη του καλοκαιριού, όταν ο πληθυσμός των ψύλλων κορυφώνεται, αλλά μπορούν να εμφανιστούν οποιαδήποτε εποχή του χρόνου.

Η περιβαλλοντική αλλεργία είναι αντίδραση σε ουσίες όπως η γύρη, η μούχλα και τα ακάρεα της σκόνης. Τα σημάδια μπορεί να είναι εποχικά, να διαρκούν όλο τον χρόνο ή να διαρκούν όλο τον χρόνο με εποχικές εξάρσεις.

Η τροφική αλλεργία είναι συνήθως αντίδραση σε μια πρωτεΐνη της τροφής. Στους σκύλους, το βοδινό, τα γαλακτοκομικά, το κοτόπουλο, το σιτάρι και το αρνί είναι από τους πιο συχνούς εκλυτικούς παράγοντες. Στις γάτες, πρώτα στη λίστα είναι το βοδινό, το ψάρι και το κοτόπουλο. Η τροφική αλλεργία μπορεί να ξεκινήσει σχεδόν σε οποιαδήποτε ηλικία και δεν ακολουθεί τις εποχές. Στους σκύλους, είναι λιγότερο συχνή από την περιβαλλοντική αλλεργία. Στις γάτες, θεωρείται ότι οι δύο είναι περίπου εξίσου συχνές.

Πολλοί ιδιοκτήτες υποψιάζονται πρώτα την τροφή. Οι κτηνίατροι συνήθως ελέγχουν για ψύλλους από νωρίς, επειδή η αλλεργία στους ψύλλους είναι συχνή και περνά εύκολα απαρατήρητη.

Λιγότερο συχνά, ένα κατοικίδιο αντιδρά ξαφνικά σε τσίμπημα εντόμου, σε ένα φάρμακο, σε ένα εμβόλιο ή σε μια τροφή. Αυτό μπορεί να προκαλέσει κνίδωση, δηλαδή μικρά επηρμένα εξογκώματα στο δέρμα, ή πρήξιμο του προσώπου, συνήθως μέσα σε λεπτά έως λίγες ώρες.

Πότε είναι επείγον

Οι περισσότερες αλλεργίες είναι ενοχλητικές αλλά όχι επικίνδυνες. Διαφορετική περίπτωση είναι μια αιφνίδια, σοβαρή αντίδραση που ονομάζεται αναφυλαξία. Είναι σπάνια και συνήθως ξεκινά μέσα σε δευτερόλεπτα έως λεπτά μετά από τσίμπημα εντόμου, μια ένεση ή μια τροφή. Οι σκύλοι εμφανίζουν κυρίως σημάδια από το στομάχι και το έντερο, ενώ οι γάτες πιο συχνά δυσκολεύονται να αναπνεύσουν. Οποιοδήποτε από αυτά τα σημάδια χρειάζεται αμέσως επείγουσα κτηνιατρική φροντίδα.

• Αιφνίδιος έμετος ή διάρροια ή έντονη σιελόρροια
• Ωχρά ούλα, κρύα πόδια, αδυναμία ή κατάρρευση
• Δυσκολία στην αναπνοή ή γάτα που αναπνέει με ανοιχτό το στόμα
• Σπασμοί
• Γρήγορο πρήξιμο του προσώπου, των χειλιών ή του ρύγχους μαζί με οποιοδήποτε από τα παραπάνω σημάδια

Η κνίδωση ή το πρήξιμο του προσώπου από μόνα τους είναι λιγότερο επικίνδυνα και συχνά υποχωρούν μέσα σε λίγες ώρες. Παρ’ όλα αυτά, είναι φρόνιμο να καλέσετε τον κτηνίατρό σας την ίδια μέρα. Καλέστε αμέσως αν το πρήξιμο εμφανιστεί μετά από εμβόλιο ή νέο φάρμακο, επειδή το πρήξιμο μπορεί περιστασιακά να επηρεάσει τις αναπνευστικές οδούς.

Το συνεχές ξύσιμο, οι ανοιχτές πληγές ή ένα επώδυνο, δύσοσμο αυτί σπάνια αποτελούν επείγον περιστατικό. Χρειάζονται όμως σύντομα επίσκεψη στον κτηνίατρο.

Πώς διαγιγνώσκουν οι κτηνίατροι τις αλλεργίες

Καμία εξέταση από μόνη της δεν αποδεικνύει ότι ένα κατοικίδιο έχει δερματική αλλεργία. Οι κτηνίατροι τη διαγιγνώσκουν βήμα βήμα, εξετάζοντας την εικόνα των σημαδιών και αποκλείοντας άλλες αιτίες φαγούρας.

Το πρώτο βήμα είναι η αναζήτηση παρασίτων. Ο κτηνίατρος μπορεί να χτενίσει το τρίχωμα για να βρει ψύλλους και περιττώματα ψύλλων, να πιέσει μια κολλητική ταινία πάνω στο δέρμα, να πάρει ξέσματα δέρματος ή να εξετάσει τρίχες στο μικροσκόπιο. Ορισμένα ακάρεα προκαλούν έντονη φαγούρα που μπορεί να μοιάζει με αλλεργία. Ο κτηνίατρος θα ελέγξει επίσης το δέρμα και τα αυτιά για βακτήρια και ζυμομύκητες.

Η τροφική αλλεργία ελέγχεται με δίαιτα αποκλεισμού. Για 8 έως 12 εβδομάδες, το κατοικίδιο τρώει μόνο μια τροφή που συνιστά ο κτηνίατρος, συνήθως με μια πρωτεΐνη που δεν έχει φάει ποτέ ή με μια πρωτεΐνη διασπασμένη ώστε να είναι λιγότερο πιθανό να αντιδράσει το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι λιχουδιές, τα αποφάγια και τα μασώμενα φάρμακα με γεύση αποκλείονται κατά τη διάρκεια της δοκιμής και ο κτηνίατρος μπορεί να προτείνει άλλες επιλογές. Αν η φαγούρα βελτιωθεί, δίνεται ξανά η παλιά τροφή. Αν τα σημάδια επανέλθουν, συνήθως μέσα σε δύο εβδομάδες, η τροφική αλλεργία επιβεβαιώνεται. Οι εξετάσεις αίματος, σάλιου και δέρματος δεν είναι αξιόπιστες για την τροφική αλλεργία.

Η περιβαλλοντική αλλεργία διαγιγνώσκεται αφού αποκλειστούν τα παράσιτα, οι λοιμώξεις και η τροφική αλλεργία. Τα δερματικά και τα αιματολογικά τεστ αλλεργίας δεν μπορούν να τη διαγνώσουν από μόνα τους. Χρησιμοποιούνται κυρίως για να επιλεγούν τα συστατικά των ενέσεων ή σταγόνων απευαισθητοποίησης.

Βοηθά να κρατάτε σημειώσεις για το πότε ξεκίνησε η φαγούρα, αν αλλάζει με τις εποχές, τι τρώει το κατοικίδιό σας και ποιες αντιπαρασιτικές θεραπείες έχει λάβει.

Θεραπεία και ανακούφιση

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και πολλά κατοικίδια χρειάζονται ταυτόχρονα διάφορες προσεγγίσεις. Ο κτηνίατρός σας θα καταρτίσει ένα πλάνο και θα το προσαρμόζει με τον καιρό. Ορισμένα φάρμακα και κρέμες για αλλεργίες που προορίζονται για ανθρώπους είναι επιβλαβή για τα κατοικίδια, γι’ αυτό είναι ασφαλέστερο να χρησιμοποιείτε μόνο ό,τι συνιστά ο κτηνίατρός σας.

Στην αλλεργία στους ψύλλους, η κύρια θεραπεία είναι ο αυστηρός έλεγχος των ψύλλων. Οι κτηνίατροι συνήθως συμβουλεύουν να θεραπεύεται κάθε σκύλος και κάθε γάτα του σπιτιού και να καθαρίζεται επίσης το σπίτι, αφού τα αυγά, οι προνύμφες και οι νύμφες των ψύλλων αναπτύσσονται στα στρωσίδια και στα χαλιά. Η απαλλαγή ενός σπιτιού από τους ψύλλους διαρκεί συχνά από έξι εβδομάδες έως τρεις μήνες. Ο κτηνίατρος μπορεί να προσθέσει φάρμακο για τη φαγούρα και για τυχόν δερματική λοίμωξη.

Στην τροφική αλλεργία, η κύρια θεραπεία είναι η δια βίου αποφυγή του εκλυτικού παράγοντα. Πολλά κατοικίδια παραμένουν στη δίαιτα της δοκιμής ή περνούν σε άλλη τροφή που συνιστά ο κτηνίατρος.

Η περιβαλλοντική αλλεργία συνήθως διαρκεί δια βίου και η θεραπεία στοχεύει να κρατά τη φαγούρα υπό έλεγχο. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να προτείνει φάρμακα κατά της φαγούρας, τακτικά μπάνια με καταπραϋντικό σαμπουάν που επίσης ξεπλένει τα αλλεργιογόνα από το δέρμα και το τρίχωμα, καθώς και συμπληρώματα λιπαρών οξέων, τα οποία μπορεί να χρειαστούν έως και δύο μήνες για να βοηθήσουν. Οι ενέσεις ή σταγόνες απευαισθητοποίησης, που ονομάζονται ανοσοθεραπεία, παρασκευάζονται για κάθε κατοικίδιο με βάση τα αποτελέσματα των τεστ. Βοηθούν πολλά κατοικίδια, αν και η βελτίωση μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες για να φανεί και μπορεί να χρειαστεί περίπου ένας χρόνος για να διαπιστωθεί αν είναι αποτελεσματικές. Οι λοιμώξεις του δέρματος και των αυτιών χρειάζονται τη δική τους θεραπεία και τα κατοικίδια που παίρνουν φάρμακα μακροχρόνια χρειάζονται τακτικούς ελέγχους.

Πρόληψη των εξάρσεων

Οι ίδιες οι αλλεργίες προλαμβάνονται δύσκολα, αφού η προδιάθεση είναι εν μέρει κληρονομική. Οι εξάρσεις περιορίζονται ευκολότερα. Οι κτηνίατροι γενικά συνιστούν προστασία από τους ψύλλους όλο τον χρόνο για κάθε κατοικίδιο του σπιτιού. Αν υπάρχει τροφική αλλεργία, δίνετε μόνο την τροφή που έχει συστηθεί και ζητήστε από την οικογένεια και τους επισκέπτες να μη μοιράζονται τα σνακ τους με το κατοικίδιο. Βοηθά επίσης να πλένετε συχνά τα στρωσίδια και να περνάτε τακτικά ηλεκτρική σκούπα. Αξίζει μια επίσκεψη στον κτηνίατρο με τα πρώτα σημάδια λοίμωξης στα αυτιά ή στο δέρμα, αφού η έγκαιρη θεραπεία είναι συνήθως πιο απλή.

Αλλεργίες, άλλα κατοικίδια και άνθρωποι

Οι αλλεργίες δεν μεταδίδονται μεταξύ των ζώων ούτε στους ανθρώπους. Ορισμένες αιτίες φαγούρας όμως μεταδίδονται. Οι ψύλλοι περνούν από το ένα κατοικίδιο στο άλλο και τσιμπούν και ανθρώπους, ενώ τα ακάρεα που προκαλούν τη σαρκοπτική ψώρα μεταδίδονται σε άλλα ζώα και στους ανθρώπους με τη στενή επαφή. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος να εξετάσει ο κτηνίατρος ένα κατοικίδιο που έχει φαγούρα.

Διασωσμένα και πρόσφατα υιοθετημένα ζώα

Η φαγούρα σε έναν σκύλο ή μια γάτα που μόλις διασώθηκε μπορεί να οφείλεται σε ψύλλους, ακάρεα ή δερματικές λοιμώξεις που κόλλησε στον δρόμο, γι’ αυτό αυτά ελέγχονται και αντιμετωπίζονται πρώτα. Στην Paw Squadron, οι πρώτοι σταθμοί μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο. Κάθε ζώο υποβάλλεται σε κτηνιατρικό έλεγχο, αποπαρασίτωση και θεραπεία κατά των ψύλλων και άλλων παρασίτων. Πριν από την υιοθεσία, κάθε ζώο κάνει επίσης τους εμβολιασμούς του και του τοποθετείται μικροτσίπ.

Οι αλλεργίες μπορούν πάντως να εμφανιστούν αργότερα. Η περιβαλλοντική αλλεργία συχνά ξεκινά τα πρώτα χρόνια της ζωής, οπότε ένας νεαρός σκύλος ή μια νεαρή γάτα μπορεί να αρχίσει να έχει φαγούρα τις πρώτες εποχές στο νέο σπίτι. Βοηθά να συνεχίζετε την προστασία από τους ψύλλους χωρίς κενά και να ρωτήσετε την ομάδα διάσωσης ποια αντιπαρασιτική θεραπεία δόθηκε και πότε, ώστε ο κτηνίατρός σας να προγραμματίσει την επόμενη. Αν αρχίσει γλείψιμο των πατουσών, προβλήματα στα αυτιά ή επίμονη φαγούρα, κλείστε ραντεβού με τον κτηνίατρο.

Περισσότερους οδηγούς για τη φροντίδα κατοικιδίων θα βρείτε στην PawPedia, ενώ η σελίδα υιοθεσιών δείχνει τους σκύλους και τις γάτες που περιμένουν ένα σπίτι.