Ραγοειδίτιδα στη γάτα: σημάδια, αιτίες και θεραπεία

Τι είναι η ραγοειδίτιδα

Ο ραγοειδής χιτώνας είναι το μεσαίο στρώμα του ματιού. Περιλαμβάνει την ίριδα, δηλαδή το χρωματιστό μέρος, και πίσω της το ακτινωτό σώμα, που παράγει το υγρό στο εσωτερικό του ματιού. Περιλαμβάνει επίσης τον χοριοειδή, ένα στρώμα αιμοφόρων αγγείων που τρέφει τον αμφιβληστροειδή στο πίσω μέρος του ματιού.

Η φλεγμονή της ίριδας και του ακτινωτού σώματος ονομάζεται πρόσθια ραγοειδίτιδα. Η φλεγμονή στο πίσω μέρος του ματιού είναι η οπίσθια ραγοειδίτιδα, ενώ η φλεγμονή ολόκληρου του ραγοειδούς χιτώνα είναι η πανραγοειδίτιδα. Η ραγοειδίτιδα μπορεί να επηρεάσει το ένα μάτι ή και τα δύο. Ένας τραυματισμός ή ένας όγκος μέσα στο μάτι συνήθως επηρεάζει μόνο το ένα μάτι. Οι ασθένειες που επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό αφορούν συχνότερα και τα δύο μάτια, αν και στις γάτες μπορούν επίσης να ξεκινήσουν μόνο από το ένα.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Ορισμένες γάτες δείχνουν ξεκάθαρα ότι πονούν. Άλλες έχουν ήπιες αλλαγές που εξελίσσονται αργά και περνούν εύκολα απαρατήρητες, ειδικά όταν το πρόβλημα υπάρχει εδώ και καιρό. Τα σημάδια μπορεί να περιλαμβάνουν τα εξής.

• Σφίξιμο των βλεφάρων ή ένα μάτι που μένει μισόκλειστο
• Υδαρές ή κολλώδες έκκριμα
• Ευαισθησία στο έντονο φως
• Κοκκίνισμα στο λευκό του ματιού ή στην εσωτερική επιφάνεια των βλεφάρων
• Προβολή του τρίτου βλεφάρου στην εσωτερική γωνία του ματιού
• Θολή ή θαμπή όψη του ματιού
• Μικρή κόρη ή κόρες διαφορετικού μεγέθους
• Αλλαγή στο χρώμα ή στην υφή της ίριδας
• Αίμα ή ένα ωχρό στρώμα πύου που κατακάθεται στο κάτω μέρος του πρόσθιου τμήματος του ματιού
• Τρίψιμο του ματιού με το πόδι, κρύψιμο ή αποφυγή του αγγίγματος στο κεφάλι

Ορισμένες γάτες έχουν επίσης μικροσκοπικές ωχρές κηλίδες στην εσωτερική επιφάνεια του κερατοειδούς, του διαφανούς μπροστινού τμήματος του ματιού. Πρόκειται για συσσωματώματα φλεγμονωδών κυττάρων. Αν η γάτα σας έχει επίσης απώλεια βάρους, μειωμένη όρεξη ή χαμηλή ενέργεια, ένας πλήρης έλεγχος είναι καλή ιδέα, επειδή το μάτι μπορεί να δείχνει μια ευρύτερη ασθένεια.

Συνήθεις αιτίες

Σε πολλές γάτες δεν βρίσκεται αιτία ακόμη και μετά από εξετάσεις. Οι κτηνίατροι την ονομάζουν ιδιοπαθή ραγοειδίτιδα και θεωρείται ότι ρόλο παίζει το ανοσοποιητικό σύστημα. Μια μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο αφορούσε 92 γάτες που προσκομίστηκαν σε κλινικές παραπομπής για ραγοειδίτιδα που δεν είχε προκληθεί από τραυματισμό. Λίγο λιγότερο από τις μισές περιπτώσεις ήταν ιδιοπαθείς. Όταν βρίσκεται αιτία, είναι συχνά μία από τις εξής.

• Λοιμώδης περιτονίτιδα της γάτας (FIP), η συχνότερη γνωστή αιτία σε εκείνη τη μελέτη του Ηνωμένου Βασιλείου
• Ιός της λευχαιμίας της γάτας (FeLV) και ιός της ανοσοανεπάρκειας της γάτας (FIV)
• Τοξοπλάσμωση, μια λοίμωξη από μονοκύτταρο παράσιτο
• Καρκίνος, ειδικά λέμφωμα
• Υψηλή αρτηριακή πίεση, που συχνά συνδέεται με νεφρική νόσο ή υπερλειτουργία του θυρεοειδούς στις ηλικιωμένες γάτες
• Τραυματισμός του ματιού, όπως μια γρατζουνιά ή ένα δάγκωμα από καβγά

Η ηλικία μπορεί να δώσει ένα στοιχείο. Στη μελέτη του Ηνωμένου Βασιλείου, οι γάτες με FIP ήταν συνήθως νεαρές, ενώ οι γάτες με καρκίνο ήταν συνήθως μεγαλύτερες σε ηλικία. Λιγότερο συχνά εμπλέκονται μυκητιασικές ή βακτηριακές λοιμώξεις, ο διαβήτης, ερεθιστικές χημικές ουσίες στο μάτι ή πρωτεΐνη που διαρρέει από έναν κατεστραμμένο φακό.

Αρκετές από αυτές τις αιτίες είναι σοβαρές και αντιμετωπίσιμες, γι' αυτό οι κτηνίατροι συνήθως αναζητούν μια υποκείμενη ασθένεια πριν καταλήξουν σε ιδιοπαθή ραγοειδίτιδα. Η FIP είναι ένα καλό παράδειγμα. Κάποτε ήταν σχεδόν πάντα θανατηφόρα. Σήμερα η αντιιική θεραπεία βοηθά τις περισσότερες γάτες με FIP να αναρρώσουν, αν και δεν είναι διαθέσιμη σε κάθε χώρα. Η έγκαιρη διάγνωση δίνει σε μια γάτα τις καλύτερες πιθανότητες.

Πότε είναι επείγον

Είναι καλύτερο ένα επώδυνο μάτι να εξεταστεί από κτηνίατρο το συντομότερο δυνατό, ιδανικά την ίδια ημέρα. Η ραγοειδίτιδα μπορεί να βλάψει το μάτι γρήγορα. Μπορεί επίσης να μοιάζει με άλλα επείγοντα προβλήματα, όπως ένα έλκος του κερατοειδούς ή το γλαύκωμα, δηλαδή την υψηλή πίεση στο εσωτερικό του ματιού.

Επικοινωνήστε επειγόντως με κτηνίατρο αν η γάτα σας φαίνεται ξαφνικά τυφλή, πέφτει πάνω σε αντικείμενα ή έχει διεσταλμένες κόρες που μένουν μεγάλες στο έντονο φως. Το ίδιο ισχύει για αίμα μέσα στο μάτι, για ένα μάτι που φαίνεται διογκωμένο ή πολύ θολό ή για έντονο πόνο με το μάτι κλειστό. Στις ηλικιωμένες γάτες, η αιφνίδια τύφλωση με διεσταλμένες κόρες μπορεί να είναι σημάδι ότι η υψηλή αρτηριακή πίεση έχει προκαλέσει αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς. Η έγκαιρη θεραπεία δίνει τις καλύτερες πιθανότητες διατήρησης της όρασης.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Η διάγνωση ξεκινά με προσεκτική εξέταση του ματιού με έντονο φως και μεγέθυνση. Ο κτηνίατρος συχνά εφαρμόζει μια χρωστική για να ελέγξει τον κερατοειδή για γρατζουνιές ή έλκη και μετρά την πίεση στο εσωτερικό του ματιού. Η πίεση είναι συνήθως χαμηλή στη ραγοειδίτιδα και υψηλή στο γλαύκωμα, οπότε η εξέταση αυτή βοηθά στη διάκριση των δύο και καθοδηγεί τη θεραπεία.

Ακολουθεί η αναζήτηση της αιτίας. Αυτή συχνά περιλαμβάνει κλινική εξέταση, εξετάσεις αίματος και ούρων, έλεγχο για FIV και FeLV, εξετάσεις για τοξοπλάσμωση και άλλες λοιμώξεις και μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Οι ακτινογραφίες ή ένα υπερηχογράφημα μπορούν να αναζητήσουν νόσο στον θώρακα και στην κοιλιά. Ορισμένες γάτες παραπέμπονται σε ειδικό κτηνίατρο οφθαλμίατρο, ο οποίος μπορεί να εξετάσει λεπτομερώς το πίσω μέρος του ματιού ή να αναλύσει ένα μικρό δείγμα υγρού από το εσωτερικό του ματιού.

Οι εξετάσεις απαιτούν χρόνο και μπορεί να είναι δαπανηρές, και ακόμη και ο πλήρης έλεγχος δεν βρίσκει πάντα αιτία. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε ποιες εξετάσεις έχουν τη μεγαλύτερη αξία για τη γάτα σας.

Πώς αντιμετωπίζεται

Η θεραπεία έχει δύο στόχους. Ο πρώτος είναι να ηρεμήσει η φλεγμονή και να ανακουφιστεί ο πόνος. Ο δεύτερος είναι να βρεθεί και να αντιμετωπιστεί κάθε υποκείμενη αιτία.

Οι αντιφλεγμονώδεις οφθαλμικές σταγόνες ή αλοιφές είναι το συνηθισμένο σημείο εκκίνησης. Οι σταγόνες με στεροειδή είναι συνηθισμένες, αλλά οι κτηνίατροι τις χρησιμοποιούν μόνο αφού μια δοκιμασία χρωστικής δείξει ότι ο κερατοειδής δεν έχει έλκος. Οι σταγόνες που διαστέλλουν την κόρη μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο από τον σπασμό στο εσωτερικό του ματιού και να βοηθήσουν να μην κολλήσει η ίριδα στον φακό. Ορισμένες γάτες χρειάζονται επίσης αντιφλεγμονώδη φάρμακα από το στόμα. Οι κτηνίατροι επιλέγουν τον τύπο με προσοχή, επειδή τα στεροειδή που χορηγούνται από το στόμα μπορούν να επιδεινώσουν ορισμένες λοιμώξεις.

Όταν βρεθεί αιτία, αντιμετωπίζεται κι αυτή. Αυτό μπορεί να σημαίνει αντιβιοτικό για την τοξοπλάσμωση, αντιιική θεραπεία για την FIP, φάρμακα για την αρτηριακή πίεση ή θεραπεία για τον καρκίνο. Οι γάτες με ιδιοπαθή ραγοειδίτιδα μπορεί να χρειάζονται σταγόνες για μήνες και ορισμένες χρειάζονται μακροχρόνια θεραπεία για να διατηρούνται οι εξάρσεις υπό έλεγχο.

Οι τακτικοί επανέλεγχοι επιτρέπουν στον κτηνίατρο να μετρήσει ξανά την πίεση του ματιού και να προσαρμόσει το πλάνο. Ρωτήστε τον κτηνίατρό σας πριν διακόψετε οποιοδήποτε φάρμακο, ακόμη κι αν το μάτι φαίνεται καλύτερα.

Πρόγνωση

Με έγκαιρη θεραπεία, πολλές γάτες αρχίζουν να βελτιώνονται μέσα σε μία ή δύο ημέρες, αν και η θολότητα ή το αίμα στο μάτι μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να υποχωρήσουν. Η πρόγνωση εξαρτάται από την αιτία και από το πόσο γρήγορα ξεκινά η θεραπεία. Η σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει σε γλαύκωμα, καταρράκτη, μετατόπιση του φακού, αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς ή σχηματισμό ουλών όπου η ίριδα κολλά σε γειτονικούς ιστούς. Αυτά μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη τύφλωση. Αν ένα μάτι τυφλωθεί μόνιμα και παραμένει επώδυνο, ο κτηνίατρός σας μπορεί να προτείνει την αφαίρεσή του για να σταματήσει ο πόνος.

Κίνδυνος για άλλα κατοικίδια και για τους ανθρώπους

Η ίδια η ραγοειδίτιδα δεν είναι μεταδοτική. Ορισμένες από τις αιτίες της μπορούν να μεταδοθούν και ο κίνδυνος εξαρτάται από την αιτία.

Ο FIV μεταδίδεται κυρίως μέσω βαθιών τραυμάτων από δάγκωμα μεταξύ γατών. Ο FeLV μεταδίδεται μέσω στενής επαφής, όπως ο αμοιβαίος καλλωπισμός, τα δαγκώματα και τα κοινά μπολ φαγητού ή οι κοινές τουαλέτες άμμου. Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι κάποιος από τους δύο ιούς προκαλεί ασθένεια σε ανθρώπους ή σκύλους.

Το παράσιτο που προκαλεί την τοξοπλάσμωση μπορεί να μολύνει ανθρώπους. Οι περισσότεροι άνθρωποι μολύνονται από ατελώς μαγειρεμένο κρέας και μια ανασκόπηση μελετών διαπίστωσε ότι η επαφή με γάτες δεν αποτελούσε παράγοντα κινδύνου. Μια γάτα συνήθως αποβάλλει το παράσιτο με τα κόπρανά της μόνο μία φορά στη ζωή της, για σύντομο διάστημα μετά την πρώτη μόλυνσή της. Τα αυγά που αποβάλλονται χρειάζονται τουλάχιστον μία ημέρα στην άμμο για να γίνουν μολυσματικά, οπότε ο καθημερινός καθαρισμός της τουαλέτας και το πλύσιμο των χεριών μετά μειώνουν ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο. Στις έγκυες γυναίκες και στα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα συνήθως συνιστάται να αποφεύγουν τον χειρισμό της άμμου των γατών. Ζητήστε τη συμβουλή του γιατρού σας.

Πρόληψη

Δεν υπάρχει γνωστός τρόπος πρόληψης της ιδιοπαθούς ραγοειδίτιδας. Ο κίνδυνος από πολλές γνωστές αιτίες μπορεί να μειωθεί. Όταν οι γάτες μένουν μέσα στο σπίτι ή σε έναν ασφαλή εξωτερικό χώρο, περιορίζονται οι καβγάδες, τα τραύματα από δαγκώματα και το κυνήγι. Έτσι μειώνεται η έκθεση σε FIV, FeLV και τοξοπλάσμωση. Ο εμβολιασμός κατά του FeLV συνιστάται για τα γατάκια και για τις γάτες που μπορεί να συναντήσουν άλλες γάτες έξω, γι' αυτό ρωτήστε τον κτηνίατρό σας αν είναι κατάλληλος για τη γάτα σας. Η σίτιση με μαγειρεμένη ή εμπορική τροφή αντί για ωμό κρέας ελαττώνει την πιθανότητα τοξοπλάσμωσης. Για τις ηλικιωμένες γάτες, οι κτηνίατροι συχνά συνιστούν τακτικούς ελέγχους που περιλαμβάνουν μέτρηση της αρτηριακής πίεσης.

Διασωσμένες και πρόσφατα υιοθετημένες γάτες

Οι διασωσμένες γάτες έχουν συχνά άγνωστο ιστορικό. Η ζωή στον δρόμο μπορεί να σημαίνει καβγάδες, τραυματισμούς στα μάτια, κυνήγι και επαφή με άρρωστες γάτες. Στην Paw Squadron, οι πρώτες στάσεις μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο, με κτηνιατρικό έλεγχο, αποπαρασίτωση και θεραπεία κατά των ψύλλων και άλλων παρασίτων. Κάθε ζώο περνά κτηνιατρικό έλεγχο και λαμβάνει θεραπεία, εμβόλια και μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία.

Αλλαγές στα μάτια μπορούν ωστόσο να εμφανιστούν και αργότερα. Προγραμματίστε μια επίσκεψη στον δικό σας κτηνίατρο σύντομα μετά την υιοθεσία και φέρτε τα έγγραφα που λάβατε. Ρωτήστε αν έχουν γίνει εξετάσεις για FIV και FeLV, καθώς ο έλεγχος συνιστάται πριν μια νέα γάτα συναντήσει τις άλλες γάτες του σπιτιού σας.

Αν παρατηρήσετε ένα μάτι κόκκινο, θολό ή μισόκλειστο, κλείστε χωρίς καθυστέρηση ραντεβού με κτηνίατρο. Θα βρείτε περισσότερους οδηγούς για την υγεία της γάτας στην PawPedia και γάτες που αναζητούν σπίτι στη σελίδα υιοθεσιών μας.