Άσθμα στη γάτα: σημάδια, εκλυτικοί παράγοντες και θεραπεία

Τι συμβαίνει στους αεραγωγούς

Το άσθμα θεωρείται αλλεργική αντίδραση σε κάτι που εισπνέει η γάτα. Το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε αυτά τα σωματίδια. Ο βλεννογόνος των μικρών αεραγωγών πρήζεται, συσσωρεύεται επιπλέον βλέννα και οι μύες γύρω από τους αεραγωγούς συσπώνται. Ο αέρας περνά πιο δύσκολα και ορισμένες γάτες παρουσιάζουν συριγμό. Αν η φλεγμονή δεν ελεγχθεί, μπορεί σιγά σιγά να προκαλέσει μόνιμες αλλοιώσεις στα τοιχώματα των αεραγωγών. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι κτηνίατροι επιδιώκουν να τη θέσουν υπό έλεγχο νωρίς.

Οι εκλυτικοί παράγοντες διαφέρουν από γάτα σε γάτα, και σε πολλές γάτες δεν εντοπίζεται ποτέ ένας συγκεκριμένος εκλυτικός παράγοντας.

Το άσθμα δεν είναι λοίμωξη. Δεν μεταδίδεται σε άλλες γάτες, σε σκύλους ή σε ανθρώπους. Ορισμένες παθήσεις που μοιάζουν με άσθμα σχετίζονται με παράσιτα ή μικρόβια, και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο κτηνιατρικός έλεγχος έχει σημασία.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Τα σημάδια συχνά έρχονται και φεύγουν. Ορισμένες γάτες φαίνονται φυσιολογικές για μέρες ή εβδομάδες και έπειτα έχουν ένα επεισόδιο βήχα ή αναπνέουν βαριά μετά το παιχνίδι.

• Ξηρός, κοφτός βήχας, συχνά σε επεισόδια
• Ζάρωμα χαμηλά, με τον λαιμό τεντωμένο προς τα εμπρός, την ώρα του βήχα
• Συριγμός, δηλαδή ένας ήχος σαν σφύριγμα όταν η γάτα αναπνέει
• Γρήγορη αναπνοή σε ηρεμία ή στον ύπνο
• Αναπνοή με εμφανή προσπάθεια, με την κοιλιά να μπαίνει και να βγαίνει
• Αναγούλα μετά από ένα επεισόδιο βήχα
• Γρήγορη κούραση και λιγότερο παιχνίδι από πριν

Το ήπιο άσθμα εύκολα περνά απαρατήρητο και μπορεί σιγά σιγά να επιδεινωθεί. Ο τακτικός βήχας δεν είναι φυσιολογικός για μια γάτα και αξίζει μια επίσκεψη στον κτηνίατρο.

Πώς να ξεχωρίσετε τον βήχα από την τριχόμπαλα

Μια γάτα που βγάζει τριχόμπαλα συνήθως έχει αναγούλες με έντονες συσπάσεις της κοιλιάς, και στο τέλος βγαίνουν τρίχες ή τροφή. Μια γάτα που βήχει τείνει να ζαρώνει κοντά στο πάτωμα, να τεντώνει τον λαιμό χαμηλά και προς τα εμπρός και να βγάζει έναν ξηρό, κοφτό ήχο. Συχνά δεν βγαίνει τίποτα.

Αν η γάτα σας φαίνεται να βγάζει τη μία τριχόμπαλα μετά την άλλη αλλά τρίχες δεν εμφανίζονται ποτέ, το πιθανότερο είναι ότι πρόκειται για βήχα. Ένα σύντομο βίντεο ενός επεισοδίου με το κινητό βοηθά πολύ τον κτηνίατρό σας, επειδή η γάτα μπορεί να μη βήξει κατά την επίσκεψη.

Πότε είναι επείγον

Μια σοβαρή κρίση άσθματος μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Τηλεφωνήστε αμέσως στον κτηνίατρό σας ή σε κτηνιατρείο επειγόντων περιστατικών αν δείτε οποιοδήποτε από αυτά τα σημάδια.

• Αναπνοή με ανοιχτό το στόμα σε ηρεμία
• Μπλε ή γκρι ούλα ή γλώσσα
• Γρήγορη, βαριά αναπνοή που δεν ηρεμεί μετά από λίγα λεπτά ξεκούρασης
• Καμπουριαστό κάθισμα με τους αγκώνες στραμμένους προς τα έξω και απροθυμία να ξαπλώσει
• Κατάρρευση ή αιφνίδια αδυναμία

Το στρες κάνει την αναπνοή πιο δύσκολη, γι' αυτό βοηθά να κρατάτε τη γάτα σας ήρεμη και να την πιάνετε όσο το δυνατόν λιγότερο. Βάλτε την απαλά σε ένα κλουβί μεταφοράς και φροντίστε το αυτοκίνητο να είναι ήσυχο και δροσερό. Στο κτηνιατρείο, σε μια γάτα σε κρίση χορηγούνται συνήθως οξυγόνο και φάρμακο ταχείας δράσης για να ανοίξουν οι αεραγωγοί. Οι περισσότερες εξετάσεις γίνονται αφού η γάτα αρχίσει να αναπνέει πιο άνετα.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Δεν υπάρχει μία μόνο εξέταση για το άσθμα. Οι κτηνίατροι καταλήγουν στη διάγνωση συνδυάζοντας την περιγραφή σας, την κλινική εξέταση και εξετάσεις που αποκλείουν άλλες αιτίες βήχα και δύσπνοιας. Οι καρδιοπάθειες, οι πνευμονικοί σκώληκες, η διροφιλαρίωση, οι λοιμώξεις και οι όγκοι στον θώρακα μπορούν όλα να δώσουν παρόμοια εικόνα.

Ο κτηνίατρός σας θα ακροαστεί τον θώρακα και μπορεί να συστήσει εξετάσεις αίματος και ακτινογραφίες θώρακα, οι οποίες μπορούν να δείξουν αλλοιώσεις στους αεραγωγούς. Ο έλεγχος για διροφιλαρίωση και μια ειδική εξέταση κοπράνων για πνευμονικούς σκώληκες γίνονται συχνά, ιδίως σε γάτες από περιοχές όπου υπάρχουν αυτά τα παράσιτα. Η εξέταση για πνευμονικούς σκώληκες χρειάζεται φρέσκα κόπρανα και μπορεί να χρειαστούν περισσότερα από ένα δείγματα. Σε ορισμένες γάτες, ο κτηνίατρος παίρνει υπό αναισθησία ένα μικρό δείγμα υγρού από τους αεραγωγούς ή χρησιμοποιεί μια λεπτή κάμερα για να δει στο εσωτερικό τους. Σε ορισμένα κτηνιατρεία χρησιμοποιείται επίσης η αξονική τομογραφία.

Μερικές φορές ο κτηνίατρος ξεκινά τη θεραπεία και παρακολουθεί πώς ανταποκρίνεται η γάτα. Μια σαφής βελτίωση ενισχύει τη διάγνωση. Βοηθά επίσης να κρατάτε ένα απλό ημερολόγιο για το πότε συμβαίνουν τα επεισόδια, πόσο διαρκούν και οτιδήποτε καινούργιο υπήρξε στο σπίτι εκείνη την περίοδο, όπως μια διαφορετική άμμος ή ένα σπρέι καθαρισμού.

Θεραπεία και εισπνευστήρες

Η θεραπεία έχει δύο στόχους. Ο πρώτος είναι να καταστείλει μακροπρόθεσμα τη φλεγμονή στους αεραγωγούς. Ο δεύτερος είναι να ανοίξει γρήγορα τους αεραγωγούς όταν η γάτα δυσκολεύεται.

Το αντιφλεγμονώδες φάρμακο, συνήθως ένα κορτικοστεροειδές, είναι η βάση της μακροχρόνιας φροντίδας. Μπορεί να χορηγηθεί σε δισκία, με ενέσεις ή μέσω εισπνευστήρα. Το εισπνεόμενο φάρμακο δρα κυρίως στους αεραγωγούς, κάτι που μπορεί να μειώσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες στο υπόλοιπο σώμα. Ένας δεύτερος τύπος φαρμάκου, που ονομάζεται βρογχοδιασταλτικό, χαλαρώνει τους μύες γύρω από τους αεραγωγούς και χρησιμοποιείται συχνά ως εισπνευστήρας άμεσης ανακούφισης στις εξάρσεις. Οι κτηνίατροι το χρησιμοποιούν μαζί με το αντιφλεγμονώδες φάρμακο, αφού από μόνο του δεν επιδρά καθόλου στη φλεγμονή.

Οι γάτες δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν εισπνευστήρα όπως οι άνθρωποι. Ο εισπνευστήρας προσαρμόζεται σε έναν μικρό αεροθάλαμο με μια μαλακή μάσκα προσώπου στην άκρη. Η μάσκα τοποθετείται πάνω από τη μύτη και το στόμα της γάτας, ο εισπνευστήρας πιέζεται και η γάτα εισπνέει το φάρμακο σε αρκετές αναπνοές. Πολλές γάτες το αποδέχονται καλά με λίγη εξάσκηση.

Για να συνηθίσει μια γάτα τη μάσκα χρειάζεται υπομονή. Ξεκινήστε αφήνοντας τον αεροθάλαμο σε σημείο όπου η γάτα μπορεί να τον μυρίσει και ανταμείψτε το ήρεμο ενδιαφέρον της με μια λιχουδιά. Έπειτα ακουμπήστε τη μάσκα στο πρόσωπό της για ένα δευτερόλεπτο και σιγά σιγά φτάστε στο σημείο να την κρατάτε στη θέση της για μερικές αναπνοές. Εξασκηθείτε πρώτα χωρίς φάρμακο και ζητήστε από τον κτηνίατρο ή τον βοηθό κτηνιάτρου να σας δείξει την τεχνική.

Οι περισσότερες γάτες χρειάζονται θεραπεία εφ' όρου ζωής. Ο κτηνίατρός σας συνήθως θα επιδιώξει τη μικρότερη ποσότητα φαρμάκου που κρατά τα σημάδια υπό έλεγχο και μπορεί να την προσαρμόζει με τον καιρό. Είναι καλύτερα να μη διακόπτετε ή αλλάζετε το φάρμακο χωρίς να μιλήσετε με τον κτηνίατρό σας, επειδή τα σημάδια μπορεί να επανέλθουν.

Μείωση των εκλυτικών παραγόντων στο σπίτι

Οι αλλαγές στο σπίτι μπορούν να κάνουν τα επεισόδια λιγότερο συχνά. Λειτουργούν συμπληρωματικά με το φάρμακο και δεν το αντικαθιστούν. Στους συνηθισμένους εκλυτικούς παράγοντες περιλαμβάνονται η άμμος γάτας που κάνει σκόνη, ο καπνός του τσιγάρου, τα αρώματα και η λακ μαλλιών, τα αποσμητικά χώρου και τα αρωματικά κεριά, οι διαχυτές αιθέριων ελαίων, τα καθαριστικά χαλιών, τα αρωματικά προϊόντα πλυντηρίου, η μούχλα, η γύρη και η οικιακή σκόνη.

Πολλοί ιδιοκτήτες περνούν σε άμμο χαμηλής σκόνης χωρίς άρωμα και καπνίζουν μόνο έξω, μακριά από τη γάτα. Βοηθά να αποφεύγετε τα σπρέι και τους διαχυτές στα δωμάτια που χρησιμοποιεί η γάτα, να σκουπίζετε με ηλεκτρική σκούπα και να ξεσκονίζετε όσο η γάτα βρίσκεται σε άλλο δωμάτιο και να αντιμετωπίζετε την υγρασία και τη μούχλα. Ένας καθαριστής αέρα με φίλτρο HEPA στα δωμάτια όπου η γάτα περνά τον περισσότερο χρόνο της μπορεί επίσης να βοηθήσει.

Το επιπλέον βάρος δυσκολεύει την αναπνοή, και οι υπέρβαρες γάτες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν άσθμα. Αν η γάτα σας είναι υπέρβαρη, ρωτήστε τον κτηνίατρό σας για ένα ασφαλές πρόγραμμα απώλειας βάρους. Δεν υπάρχει γνωστός τρόπος πρόληψης του ίδιου του άσθματος. Ο καθαρός αέρας και ένα υγιές βάρος μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα εξάρσεων.

Διασωσμένες και πρόσφατα υιοθετημένες γάτες

Μια γάτα που βήχει λίγο μετά την υιοθεσία δεν έχει απαραίτητα άσθμα. Στις διασωσμένες γάτες, αξίζει πρώτα να αποκλειστούν τα παράσιτα. Ο πνευμονικός σκώληκας της γάτας απαντά σε όλη την Ευρώπη. Οι γάτες συνήθως μολύνονται όταν κυνηγούν τρωκτικά, πουλιά και άλλα μικρά ζώα που φέρουν τις προνύμφες, και τα σαλιγκάρια και οι γυμνοσάλιαγκες αποτελούν μέρος του κύκλου ζωής του. Οι αδέσποτες γάτες που ζουν έξω και οι νεαρές γάτες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Ο πνευμονικός σκώληκας μπορεί να προκαλέσει βήχα, ρινικό έκκριμα, γρήγορη αναπνοή και δυσκολία στην αναπνοή, πολύ παρόμοια με το άσθμα, αν και ορισμένες μολυσμένες γάτες δεν εμφανίζουν σημάδια. Το σκουλήκι της καρδιάς (διροφιλαρία), που το μεταδίδουν τα κουνούπια, απαντά σε πολλές χώρες της Νότιας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στις γάτες μπορεί να προκαλέσει βήχα και αναπνευστικά προβλήματα, τα οποία οι κτηνίατροι ονομάζουν αναπνευστική νόσο σχετιζόμενη με τη διροφιλαρίωση. Κανένα από τα δύο παράσιτα δεν μεταδίδεται απευθείας από τη μία γάτα στην άλλη.

Στην Paw Squadron, οι πρώτοι σταθμοί μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο. Κάθε ζώο υποβάλλεται σε κτηνιατρικό έλεγχο, αποπαρασίτωση και θεραπεία κατά των ψύλλων και άλλων παρασίτων, και κάθε γάτα εμβολιάζεται και της τοποθετείται μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Ορισμένα παράσιτα απαιτούν ειδικές εξετάσεις, γι' αυτό, αν η γάτα που υιοθετήσατε αρχίσει να βήχει, πείτε στον κτηνίατρό σας από πού προέρχεται. Αυτό βοηθά στην επιλογή των σωστών εξετάσεων. Ένα νέο σπίτι φέρνει επίσης νέες μυρωδιές και νέα προϊόντα, γι' αυτό αναφέρετε και οποιαδήποτε καινούργια άμμο, καθαριστικά ή αρώματα.

Για τις περισσότερες γάτες, το άσθμα είναι διαχειρίσιμο. Με θεραπεία, ήρεμη καθημερινότητα και λιγότερους εκλυτικούς παράγοντες στο σπίτι, πολλές γάτες με άσθμα χαίρονται μια μακρά, δραστήρια ζωή. Αν σκέφτεστε να υιοθετήσετε, η σελίδα υιοθεσιών παρουσιάζει γάτες που αναζητούν σπίτι, ενώ περισσότερους οδηγούς υγείας θα βρείτε στην PawPedia.