Χρόνια νεφρική νόσος στη γάτα: σημάδια, διατροφή και φροντίδα

Τι συμβαίνει στα νεφρά

Τα υγιή νεφρά φιλτράρουν τις άχρηστες ουσίες από το αίμα και διατηρούν σε ισορροπία το νερό και τα άλατα. Βοηθούν επίσης στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και παράγουν μια ορμόνη που δίνει στον οργανισμό το σήμα να παράγει ερυθρά αιμοσφαίρια. Όταν χάνεται νεφρικός ιστός, το υγιές τμήμα δουλεύει πιο σκληρά για να τον αναπληρώσει. Τα σημάδια συνήθως εμφανίζονται μόνο αφού έχει ήδη χαθεί μεγάλο μέρος της νεφρικής λειτουργίας. Γι' αυτό η ασθένεια μπορεί να φαίνεται ότι ξεκινά ξαφνικά, παρόλο που εξελισσόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η ηλικία είναι ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου. Σε πολλές γάτες η ακριβής αιτία δεν βρίσκεται ποτέ. Στις γνωστές αιτίες περιλαμβάνονται οι χρόνιες λοιμώξεις των νεφρών, οι λίθοι που εμποδίζουν τη ροή των ούρων από τα νεφρά, προηγούμενη βλάβη των νεφρών από δηλητήρια και ορισμένοι καρκίνοι, όπως το λέμφωμα. Η πολυκυστική νόσος των νεφρών, κατά την οποία αναπτύσσονται στα νεφρά κύστεις γεμάτες υγρό, είναι κληρονομική. Εμφανίζεται συχνότερα στις περσικές γάτες και περιστασιακά σε μερικές άλλες φυλές.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Στα αρχικά στάδια, οι περισσότερες γάτες φαίνονται υγιείς. Η πρώτη αλλαγή που παρατηρούν οι ιδιοκτήτες είναι συχνά η δίψα. Η γάτα πίνει περισσότερο, πηγαίνει πιο συχνά στο μπολ με το νερό και αφήνει μεγαλύτερους σβόλους στο αμμοδοχείο. Ορισμένες γάτες αρχίζουν να αναζητούν νερό σε νέα σημεία, όπως ο νεροχύτης.

Καθώς η νόσος προχωρά, εμφανίζονται και άλλα σημάδια. Η γάτα τρώει λιγότερο και χάνει βάρος. Το τρίχωμα φαίνεται θαμπό ή ατημέλητο. Ορισμένες γάτες κάνουν εμετό, παθαίνουν δυσκοιλιότητα ή κοιμούνται περισσότερο από το συνηθισμένο. Η αναπνοή μπορεί να μυρίζει αμμωνία και μπορεί να σχηματιστούν πληγές στο στόμα. Τα ωχρά ούλα μπορεί να υποδεικνύουν αναιμία, η οποία είναι συχνή στις γάτες με ΧΝΝ και τις αφήνει κουρασμένες και αδύναμες.

Αυτές οι αλλαγές έρχονται σταδιακά, οπότε είναι εύκολο να περάσουν απαρατήρητες. Η απώλεια βάρους σε μια ηλικιωμένη γάτα είναι καλός λόγος για επίσκεψη στον κτηνίατρο, ακόμη και όταν η γάτα φαίνεται ακόμη ευχαριστημένη.

Πότε είναι επείγον

Οι γάτες με ΧΝΝ μπορεί να παρουσιάσουν ξαφνικές επιδεινώσεις και ορισμένα προβλήματα δεν μπορούν να περιμένουν. Επικοινωνήστε αμέσως με τον κτηνίατρό σας ή με ένα κτηνιατρείο επειγόντων περιστατικών αν η γάτα σας παρουσιάσει οποιοδήποτε από τα παρακάτω σημάδια.

• Αρνείται την τροφή για περισσότερο από μία ημέρα ή κάνει εμετό ξανά και ξανά
• Φαίνεται πολύ αδύναμη, καταρρέει ή κρύβεται και δεν σηκώνεται
• Ξαφνικά πέφτει πάνω σε αντικείμενα ή έχει διεσταλμένες κόρες που μένουν μεγάλες στο έντονο φως
• Παθαίνει κρίση σπασμών, περπατά ασταθώς ή φαίνεται αποπροσανατολισμένη
• Σφίγγεται στο αμμοδοχείο και βγάζει ελάχιστα ή καθόλου ούρα
• Μπορεί να έχει μασήσει φυτό κρίνου ή να έχει γλείψει αντιψυκτικό

Στις μεγαλύτερες σε ηλικία γάτες, η ξαφνική τύφλωση συχνά οφείλεται σε υψηλή αρτηριακή πίεση, η οποία μπορεί να προκαλέσει αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς. Η όραση μερικές φορές μπορεί να σωθεί αν η θεραπεία ξεκινήσει πολύ γρήγορα. Τα κρίνα και το αντιψυκτικό προκαλούν οξεία νεφρική βλάβη, μια ξεχωριστή ασθένεια που χρειάζεται θεραπεία όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Με τα γνήσια κρίνα και τις ημεροκαλλίδες, μια μικρή δαγκωνιά σε φύλλο ή πέταλο, λίγη γύρη γλειμμένη από το τρίχωμα ή νερό από το βάζο μπορούν να δηλητηριάσουν μια γάτα.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Η διάγνωση ξεκινά με εξέταση της γάτας και ερωτήσεις για όσα έχετε παρατηρήσει στο σπίτι. Οι εξετάσεις αίματος μετρούν άχρηστες ουσίες που θα έπρεπε να απομακρύνουν τα νεφρά, όπως η κρεατινίνη και η ουρία. Πολλά εργαστήρια μετρούν επίσης την SDMA, έναν δείκτη που τείνει να αυξάνεται νωρίτερα στην πορεία της νόσου. Η εξέταση ούρων δείχνει πόσο καλά συμπυκνώνουν τα νεφρά τα ούρα, αν διαρρέει πρωτεΐνη σε αυτά και αν υπάρχουν σημάδια λοίμωξης.

Ο κτηνίατρός σας συνήθως θα ελέγξει και την αρτηριακή πίεση, αφού η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι συχνή στις γάτες με ΧΝΝ. Το υπερηχογράφημα ή οι ακτινογραφίες μπορούν να δείξουν το μέγεθος και το σχήμα των νεφρών και να αποκαλύψουν τυχόν λίθους ή κύστεις. Οι εξετάσεις συχνά επαναλαμβάνονται μετά από λίγες εβδομάδες για να επιβεβαιωθεί ότι η αλλαγή επιμένει.

Στη συνέχεια οι κτηνίατροι κατατάσσουν τη νόσο σε στάδιο από 1 έως 4, με βάση ένα σύστημα της International Renal Interest Society. Το στάδιο βοηθά στην επιλογή της θεραπείας και δίνει μια γενική εικόνα του τι να περιμένετε. Οι γάτες στις οποίες η νόσος εντοπίζεται στα πρώτα στάδια τείνουν να ζουν πολύ περισσότερο από τις γάτες που διαγιγνώσκονται στο στάδιο 4.

Θεραπεία και νεφρική δίαιτα

Δεν υπάρχει ίαση για τη ΧΝΝ. Η θεραπεία στοχεύει να επιβραδύνει τη βλάβη, να ανακουφίσει τα συμπτώματα και να εξασφαλίσει ότι η γάτα συνεχίζει να τρώει και είναι καλά ενυδατωμένη. Το πλάνο εξαρτάται από το στάδιο και από τα αποτελέσματα των εξετάσεων κάθε γάτας.

Η νεφρική δίαιτα είναι συνήθως το πρώτο βήμα. Αυτές οι τροφές, που δίνονται με συνταγή κτηνιάτρου, έχουν λιγότερο φώσφορο και περιέχουν μειωμένη ποσότητα πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας. Μελέτες δείχνουν ότι οι γάτες με ΧΝΝ που τρώνε νεφρική δίαιτα τείνουν να ζουν περισσότερο από τις γάτες που τρώνε κανονική τροφή. Ο κτηνίατρός σας θα σας πει πότε να ξεκινήσετε. Συνήθως είναι καλύτερο να ξεκινήσετε νωρίς, όσο η γάτα σας έχει ακόμη καλή όρεξη.

Κάντε την αλλαγή σιγά σιγά μέσα σε αρκετές εβδομάδες, αναμειγνύοντας τις δύο τροφές και προσθέτοντας σταδιακά λίγο περισσότερη από τη νέα. Προσπαθήστε να μην ξεκινήσετε τη νέα δίαιτα όσο η γάτα σας νιώθει άρρωστη, γιατί μια γάτα μπορεί να συνδέσει μια τροφή με την αδιαθεσία και να την αρνείται αργότερα. Για τον ίδιο λόγο, δίνετε τα χάπια μέσα σε διαφορετική λιχουδιά ή τροφή. Οι νεφρικές δίαιτες μπορεί να είναι λιγότερο γευστικές και υπάρχουν αρκετές γεύσεις και υφές που μπορείτε να δοκιμάσετε.

Το πιο σημαντικό είναι να συνεχίσει να τρώει η γάτα σας. Αν δεν δέχεται τη νεφρική δίαιτα, ενημερώστε τον κτηνίατρό σας, ο οποίος μπορεί να προτείνει άλλες επιλογές.

Ανάλογα με τις εξετάσεις, ο κτηνίατρος μπορεί επίσης να συστήσει φάρμακα. Αυτά μπορούν να καταπραΰνουν τη ναυτία, να βελτιώσουν την όρεξη, να μειώσουν τον φώσφορο που απορροφάται από την τροφή, να προσθέσουν κάλιο, να ελέγξουν την αρτηριακή πίεση, να μειώσουν την απώλεια πρωτεΐνης στα ούρα ή να αντιμετωπίσουν την αναιμία. Ορισμένες γάτες χρειάζονται επιπλέον υγρά που χορηγούνται κάτω από το δέρμα. Πολλοί ιδιοκτήτες μαθαίνουν να το κάνουν στο σπίτι, αφού τους δείξουν πώς στο κτηνιατρείο. Μια γάτα που τρώει πολύ λίγο μπορεί να ωφεληθεί από έναν σωλήνα σίτισης. Ο σωλήνας διευκολύνει επίσης τη χορήγηση νερού και φαρμάκων.

Φροντίδα στο σπίτι

Μερικές καθημερινές συνήθειες βοηθούν τη γάτα σας να παίρνει περισσότερο νερό και τον κτηνίατρό σας να εντοπίζει νωρίς τις αλλαγές.

• Προσφέρετε υγρή τροφή, που προσθέτει νερό στη διατροφή
• Τοποθετήστε αρκετά μπολ με νερό σε διάφορα σημεία του σπιτιού και δοκιμάστε ένα σιντριβάνι νερού για κατοικίδια
• Διατηρείτε τα αμμοδοχεία καθαρά και εύκολα προσβάσιμα, αφού οι γάτες με ΧΝΝ ουρούν περισσότερο
• Ζυγίζετε τη γάτα σας σε τακτά διαστήματα και σημειώνετε τις τιμές
• Σημειώνετε την όρεξη, τους εμέτους και τις αλλαγές στο αμμοδοχείο και αναφέρετέ τα στους ελέγχους
• Χορηγείτε τα φάρμακα όπως έχουν συνταγογραφηθεί και ρωτήστε τον κτηνίατρο πριν προσθέσετε οποιοδήποτε νέο φάρμακο ή συμπλήρωμα

Τα παυσίπονα για ανθρώπους δεν είναι ασφαλή για τις γάτες. Ορισμένα είναι τοξικά για τις γάτες και ορισμένα μπορούν να βλάψουν τα νεφρά. Τηρείτε το πρόγραμμα των επανελέγχων. Ο κτηνίατρός σας θα επαναλαμβάνει τις εξετάσεις αίματος και ούρων και τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, για να δει πώς εξελίσσεται η νόσος και να προσαρμόσει το πλάνο.

Πρόληψη και τακτικοί έλεγχοι

Στις περισσότερες περιπτώσεις η χρόνια νεφρική νόσος δεν μπορεί να προληφθεί, επειδή τον μεγαλύτερο ρόλο παίζει η ηλικία. Η έγκαιρη διάγνωση είναι το καλύτερο εργαλείο που έχουν οι ιδιοκτήτες. Για γάτες άνω των 7 ετών, οι ειδικοί στην κτηνιατρική της γάτας συνιστούν έλεγχο υγείας κάθε 6 μήνες, που να περιλαμβάνει ζύγισμα και μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, με εξετάσεις αίματος και ούρων τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Οι εξετάσεις μπορούν να εντοπίσουν αλλαγές στα νεφρά πριν η γάτα φανεί άρρωστη, τότε που η διατροφή και η υπόλοιπη φροντίδα μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο.

Μπορείτε επίσης να μειώσετε τον κίνδυνο αιφνίδιας νεφρικής βλάβης. Μην έχετε κρίνα σε κανένα σπίτι με γάτες, και αυτό ισχύει και για τα κομμένα λουλούδια. Φυλάσσετε το αντιψυκτικό και άλλα χημικά σε σημεία όπου δεν φτάνουν τα ζώα και καθαρίζετε αμέσως ό,τι χυθεί. Η υγρή τροφή και το άφθονο φρέσκο νερό είναι λογικές συνήθειες για κάθε γάτα.

Η χρόνια νεφρική νόσος δεν είναι μεταδοτική. Δεν μεταδίδεται από γάτα σε γάτα, σε σκύλους ή σε ανθρώπους. Μια γάτα με ΧΝΝ μπορεί να ζει με ασφάλεια μαζί με άλλα κατοικίδια.

Υιοθεσία μιας μεγαλύτερης σε ηλικία γάτας

Πολλές διασωσμένες γάτες έρχονται με ελάχιστα γνωστό ιστορικό, και η ηλικία τους είναι συχνά μια εκτίμηση. Στην Paw Squadron, οι πρώτοι σταθμοί μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο, και κάθε ζώο υποβάλλεται σε κτηνιατρικό έλεγχο, θεραπεία, εμβολιασμούς και τοποθέτηση μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Αν υιοθετήσετε μια ενήλικη ή ηλικιωμένη γάτα, ρωτήστε τον δικό σας κτηνίατρο στην πρώτη επίσκεψη αν έχει νόημα να γίνουν εξετάσεις αίματος και ούρων. Τα αποτελέσματα δίνουν ένα σημείο αναφοράς για σύγκριση τα επόμενα χρόνια, ώστε οι μικρές αλλαγές να φαίνονται πιο εύκολα.

Με τη σωστή τροφή, τους τακτικούς ελέγχους και έναν παρατηρητικό ιδιοκτήτη, πολλές γάτες με ΧΝΝ τα πάνε καλά για χρόνια. Μπορείτε να βρείτε περισσότερους οδηγούς φροντίδας στην PawPedia ή να επισκεφθείτε τη σελίδα υιοθεσιών μας για να γνωρίσετε γάτες που αναζητούν σπίτι.