Λίθοι στην ουροδόχο κύστη και απόφραξη του ουροποιητικού στη γάτα: σημάδια, θεραπεία και πρόληψη

Τι είναι οι κρύσταλλοι, οι λίθοι και τα βύσματα

Οι κρύσταλλοι είναι μικροσκοπικοί κόκκοι ανόργανων αλάτων που ο κτηνίατρος βλέπει στο μικροσκόπιο κατά την εξέταση ούρων. Από μόνοι τους είναι συχνά αβλαβείς. Μπορούν μάλιστα να σχηματιστούν και αφού συλλεχθεί το δείγμα, καθώς τα ούρα κρυώνουν πάνω σε έναν πάγκο ή στο ψυγείο. Γι’ αυτό οι κτηνίατροι συχνά ελέγχουν ξανά ένα φρέσκο δείγμα πριν κρίνουν αν οι κρύσταλλοι έχουν σημασία.

Οι πέτρες, που ονομάζονται και ουρόλιθοι, είναι σκληρά συσσωματώματα ανόργανων αλάτων. Συνήθως βρίσκονται στην ουροδόχο κύστη, αλλά μπορούν να σχηματιστούν και στους νεφρούς. Οι δύο πιο συνηθισμένοι τύποι στις γάτες είναι ο στρουβίτης και το οξαλικό ασβέστιο. Έχει μεγάλη σημασία να γνωρίζουμε ποιον τύπο έχει μια γάτα, επειδή οι δύο τύποι αντιμετωπίζονται και προλαμβάνονται με διαφορετικούς τρόπους.

Τα ουρηθρικά βύσματα είναι μαλακά και συμπιέσιμα. Αποτελούνται από ανόργανα άλατα, κύτταρα και μια βλεννώδη πρωτεΐνη και είναι συχνή αιτία απόφραξης στις αρσενικές γάτες. Πολλές γάτες με σημάδια από το ουροποιητικό δεν έχουν καθόλου πέτρες ή βύσματα. Η πιο συχνή διάγνωση είναι η ιδιοπαθής κυστίτιδα της γάτας, μια φλεγμονή της ουροδόχου κύστης χωρίς σαφή αιτία, η οποία συνδέεται με το στρες.

Ποιες γάτες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Οι αρσενικές γάτες, στειρωμένες ή όχι, διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο απόφραξης. Η ουρήθρα τους είναι μακρύτερη και στενότερη από ό,τι στις θηλυκές, οπότε μια μικρή πέτρα ή ένα βύσμα μπορεί να σφηνωθεί εκεί όπου μια θηλυκή γάτα θα μπορούσε να το αποβάλει. Και οι θηλυκές γάτες παθαίνουν πέτρες και φλεγμονή της κύστης, και χρειάζονται την ίδια άμεση φροντίδα.

Τα προβλήματα του ουροποιητικού είναι πιο συχνά σε γάτες μέσης ηλικίας που είναι υπέρβαρες και όχι ιδιαίτερα δραστήριες. Άλλοι παράγοντες είναι η χαμηλή κατανάλωση νερού, η χρήση αμμοδοχείου μέσα στο σπίτι με ελάχιστο ή καθόλου χρόνο έξω, η συμβίωση με αρκετές άλλες γάτες και το στρες από αλλαγές, όπως μια μετακόμιση ή ένα νέο κατοικίδιο. Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού, ορισμένα φάρμακα και κληρονομικοί παράγοντες μπορούν επίσης να παίζουν ρόλο σε ορισμένους τύπους πέτρας.

Η διατροφή παίζει ρόλο και με έναν λιγότερο προφανή τρόπο. Ορισμένες τροφές που έχουν σχεδιαστεί για τον έλεγχο του στρουβίτη μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για πέτρες οξαλικού ασβεστίου. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι κτηνίατροι προτείνουν τροφή για το ουροποιητικό μόνο αφού μάθουν τι πραγματικά χρειάζεται μια γάτα.

Οι πέτρες και οι αποφράξεις δεν είναι μεταδοτικές. Δεν μεταδίδονται από γάτα σε γάτα, ούτε σε σκύλους ή σε ανθρώπους. Ωστόσο, οι γάτες του ίδιου σπιτιού μπορεί να έχουν κοινούς παράγοντες κινδύνου, όπως την ίδια διατροφή ή την ίδια αγχωτική αλλαγή.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Τα περισσότερα σημάδια εμφανίζονται μέσα και γύρω από το αμμοδοχείο. Είναι τα ίδια είτε η αιτία είναι μια πέτρα, ένα βύσμα ή φλεγμονή της κύστης, οπότε ο τρόπος για να ξεχωρίσετε την αιτία είναι μια επίσκεψη στον κτηνίατρο.

• Συχνές επισκέψεις στο αμμοδοχείο
• Σφίξιμο ή αποβολή μόνο μικρών ποσοτήτων ούρων κάθε φορά
• Κλάμα ή νιαούρισμα κατά την προσπάθεια ούρησης
• Ροζ ή κόκκινα ούρα ή αίμα στην άμμο
• Ούρηση έξω από το αμμοδοχείο
• Γλείψιμο της γεννητικής περιοχής περισσότερο από ό,τι συνήθως

Μια γάτα που ξαφνικά ουρεί έξω από το αμμοδοχείο μπορεί να πονάει. Η τιμωρία προσθέτει στρες και μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, γι’ αυτό καλό είναι να αντιμετωπίσετε την αλλαγή ως πιθανό πρόβλημα υγείας και να κλείσετε ραντεβού με τον κτηνίατρο.

Πότε είναι επείγον

Μια γάτα που δεν μπορεί να ουρήσει χρειάζεται κτηνίατρο αμέσως, μέρα ή νύχτα. Αυτό συμβαίνει πιο συχνά στις αρσενικές γάτες. Η γάτα επιστρέφει συνεχώς στο αμμοδοχείο, κάθεται σε στάση ούρησης και σφίγγεται, αλλά βγάζει μόνο σταγόνες ή τίποτα. Οι ιδιοκτήτες μερικές φορές μπερδεύουν αυτό το σφίξιμο με δυσκοιλιότητα. Σε μια αρσενική γάτα, το ασφαλέστερο είναι να θεωρείτε ότι υπάρχει απόφραξη μέχρι να την εξετάσει κτηνίατρος.

Όσο συνεχίζεται η απόφραξη, η γάτα μπορεί να νιαουρίζει δυνατά, να σταματήσει να τρώει, να κάνει εμετό, να κινείται λιγότερο και να εξασθενήσει ή να γίνει πολύ ήσυχη. Η κοιλιά μπορεί να πονάει στο άγγιγμα. Όταν τα ούρα δεν μπορούν να βγουν από τον οργανισμό, τα άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού και το κάλιο συσσωρεύονται στο αίμα. Το υψηλό κάλιο μπορεί να επιβραδύνει την καρδιά και να διαταράξει τον ρυθμό της. Χωρίς θεραπεία, μια γάτα με πλήρη απόφραξη μπορεί να πεθάνει μέσα σε δύο έως τρεις ημέρες, και μερικές φορές νωρίτερα.

Αν δεν είστε σίγουροι, τηλεφωνήστε στον κτηνίατρό σας ή στο πλησιέστερο κτηνιατρείο επειγόντων περιστατικών και περιγράψτε τι βλέπετε. Είναι ασφαλέστερο να τηλεφωνήσετε νωρίς παρά να περιμένετε μήπως περάσει.

Πώς βρίσκουν οι κτηνίατροι την αιτία

Ο κτηνίατρος συνήθως ξεκινά ψηλαφώντας απαλά την κοιλιά. Μια γεμάτη, επώδυνη κύστη σε γάτα που δεν ουρεί παραπέμπει σε απόφραξη. Η εξέταση ούρων δείχνει αίμα, κρυστάλλους, σημάδια λοίμωξης και πόσο πυκνά είναι τα ούρα. Η καλλιέργεια ούρων ελέγχει για βακτήρια. Οι εξετάσεις αίματος δείχνουν πώς αντεπεξέρχονται οι νεφροί και αν το κάλιο είναι αυξημένο.

Οι ακτινογραφίες δείχνουν τις περισσότερες πέτρες, ακόμη και αρκετά μικρές. Λίγοι τύποι πέτρας δεν φαίνονται στις ακτινογραφίες, και αυτές μπορεί να τις εντοπίσει το υπερηχογράφημα. Όταν μια πέτρα αφαιρεθεί ή αποβληθεί, οι κτηνίατροι συνιστούν να σταλεί σε εργαστήριο για ανάλυση. Ο ακριβής τύπος είναι ο καλύτερος οδηγός για τη θεραπεία και για την πρόληψη νέων πετρών.

Πώς αντιμετωπίζεται

Μια γάτα με απόφραξη πρώτα σταθεροποιείται. Αυτό συνήθως σημαίνει ενδοφλέβια υγρά, αναλγητικά και θεραπεία για να μειωθεί το κάλιο και να προστατευτεί η καρδιά. Στη συνέχεια, υπό καταστολή ή αναισθησία, ο κτηνίατρος περνά έναν λεπτό καθετήρα στην ουρήθρα. Το βύσμα ή η πέτρα ξεπλένεται προς τα έξω ή σπρώχνεται πίσω στην κύστη. Οι περισσότερες γάτες νοσηλεύονται για λίγες ημέρες, όσο αναρρώνουν η κύστη και οι νεφροί, και κάποιες χρειάζονται περισσότερο.

Η θεραπεία για τις πέτρες της κύστης εξαρτάται από τον τύπο τους. Οι πέτρες στρουβίτη μπορούν συχνά να διαλυθούν με συνταγογραφούμενη δίαιτα. Στις γάτες, αυτό συχνά διαρκεί δύο έως τέσσερις εβδομάδες, και οι μεγάλες πέτρες μπορεί να χρειαστούν περισσότερο. Η δίαιτα λειτουργεί μόνο αν η γάτα δεν τρώει τίποτε άλλο, και ο κτηνίατρος παρακολουθεί την πρόοδο με ακτινογραφίες ή υπερηχογράφημα. Μια πέτρα που μικραίνει μπορεί και πάλι να μετακινηθεί στην ουρήθρα, γι’ αυτό αξίζει να προσέχετε στενά για σημάδια απόφραξης σε αυτό το διάστημα.

Οι πέτρες οξαλικού ασβεστίου δεν διαλύονται με δίαιτα. Όταν προκαλούν σημάδια ή θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απόφραξη, οι κτηνίατροι τις αφαιρούν. Σε πολλές γάτες αφαιρούνται με χειρουργική επέμβαση στην κύστη, και οι γάτες συνήθως αναρρώνουν γρήγορα. Πολύ μικρές πέτρες μπορούν μερικές φορές να ξεπλυθούν υπό αναισθησία χωρίς χειρουργείο, και ορισμένες εξειδικευμένες κλινικές μπορούν να θρυμματίσουν τις πέτρες με λέιζερ. Αυτές οι επιλογές είναι πιο περιορισμένες στις αρσενικές γάτες λόγω της στενής τους ουρήθρας.

Στις γάτες που παθαίνουν απόφραξη ξανά και ξανά παρά την άλλη θεραπεία μπορεί να προταθεί μια επέμβαση που ονομάζεται περινεϊκή ουρηθροστομία. Διευρύνει την ουρήθρα ώστε να μπορούν να περνούν μικρά βύσματα και πέτρες, κάτι που μειώνει τον κίνδυνο νέας απόφραξης. Πέτρες και φλεγμονή της κύστης μπορούν και πάλι να εμφανιστούν μετά. Περίπου μία στις τέσσερις γάτες αναπτύσσει βακτηριακή λοίμωξη του ουροποιητικού τον πρώτο χρόνο μετά από αυτή την επέμβαση, γι’ αυτό οι επανεξετάσεις ούρων είναι μέρος του σχεδίου.

Μετά από μια πέτρα ή μια απόφραξη, οι κτηνίατροι συνήθως συνιστούν επανελέγχους των ούρων, και μερικές φορές απεικονιστικές εξετάσεις, σε τακτά διαστήματα. Έτσι ένα πρόβλημα που επανέρχεται εντοπίζεται νωρίς.

Μείωση του κινδύνου στο σπίτι

Περισσότερο νερό είναι μία από τις πιο χρήσιμες αλλαγές για τις περισσότερες γάτες. Τα αραιά ούρα απομακρύνουν τα ανόργανα άλατα από τον οργανισμό πριν προλάβουν να συσσωματωθούν. Η υγρή τροφή αποτελείται κυρίως από νερό, οπότε αν τη δίνετε για όλη ή για μέρος της διατροφής, αυξάνεται η ημερήσια πρόσληψη νερού της γάτας.

• Δίνετε υγρή τροφή αν συμφωνεί ο κτηνίατρός σας και αλλάζετε τη διατροφή σταδιακά
• Να υπάρχει φρέσκο, καθαρό νερό σε διάφορα σημεία του σπιτιού
• Χρησιμοποιείτε συνταγογραφούμενη τροφή για το ουροποιητικό μόνο όταν τη συνιστά ο κτηνίατρός σας για τον τύπο πέτρας της γάτας σας

Οι γάτες που είχαν πέτρες στρουβίτη συχνά τρέφονται με τροφή που κάνει λιγότερο πιθανό τον σχηματισμό νέου στρουβίτη. Οι γάτες που είχαν πέτρες οξαλικού ασβεστίου χρειάζονται διαφορετικό σχέδιο, γι’ αυτό η ανάλυση της πέτρας καθοδηγεί την επιλογή. Οι τακτικές εξετάσεις ούρων δείχνουν αν το σχέδιο αποδίδει. Για τη διαμόρφωση του αμμοδοχείου, το υγιές βάρος και τρόπους να μειωθεί το στρες, δείτε τον οδηγό μας για την κυστίτιδα στη γάτα.

Διασωσμένες και πρόσφατα υιοθετημένες γάτες

Η μετακόμιση σε νέο σπίτι είναι μεγάλη αλλαγή για κάθε γάτα, και το στρες και οι αλλαγές στη ρουτίνα συνδέονται με προβλήματα του ουροποιητικού. Οι αρσενικές γάτες, ακόμη και οι στειρωμένες, είναι η ομάδα με τη μεγαλύτερη προδιάθεση για απόφραξη, γι’ αυτό καλό είναι να γνωρίζετε τα σημάδια από την πρώτη μέρα. Τις πρώτες εβδομάδες, προσέχετε το αμμοδοχείο και σημειώνετε πόσο συχνά πηγαίνει η γάτα σας και αν οι σβώλοι από τα ούρα έχουν φυσιολογικό μέγεθος.

Για περισσότερους οδηγούς σχετικά με την υγεία και τη φροντίδα της γάτας, περιηγηθείτε στην PawPedia. Για να γνωρίσετε τα ζώα που περιμένουν ένα σπίτι, επισκεφθείτε τη σελίδα υιοθεσιών μας.