Λοιμώδης αναιμία της γάτας (αιμοτροπικό μυκόπλασμα): σημάδια και θεραπεία

Αίτια

Τρία είδη αιμοπλασμάτων μολύνουν τις γάτες και διαφέρουν πολύ ως προς τη βλάβη που προκαλούν. Το Mycoplasma haemofelis είναι το πιο επικίνδυνο. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναιμία ακόμη και σε γάτα που ήταν προηγουμένως υγιής. Το Candidatus Mycoplasma haemominutum είναι το πιο συχνό είδος και σπάνια προκαλεί ασθένεια από μόνο του. Το Candidatus Mycoplasma turicensis είναι λιγότερο συχνό και συνήθως ήπιο.

Τα δύο ηπιότερα είδη τείνουν να προκαλούν αναιμία μόνο όταν κάτι άλλο έχει εξασθενήσει τη γάτα. Ο ιός της λευχαιμίας της γάτας (FeLV), ο ιός της ανοσοανεπάρκειας της γάτας (FIV), μια άλλη ασθένεια ή φάρμακα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα μπορούν όλα να κάνουν την ασθένεια πιο πιθανή. Μια γάτα μπορεί επίσης να φέρει περισσότερα από ένα είδη ταυτόχρονα.

Οι λοιμώξεις αυτές απαντούν σε γάτες σε όλο τον κόσμο, μεταξύ άλλων και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μελέτες δείχνουν ότι οι γάτες με πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο, οι αρσενικές γάτες, οι ηλικιωμένες γάτες και οι γάτες με FIV ή FeLV μολύνονται συχνότερα.

Πώς μολύνονται οι γάτες

Η ακριβής οδός μετάδοσης στην καθημερινή ζωή δεν έχει ακόμη αποδειχθεί πλήρως. Οι καβγάδες είναι ο κύριος ύποπτος. Ίχνη των βακτηρίων έχουν βρεθεί στο σάλιο, στα ούλα και στα νύχια μολυσμένων γατών, οπότε τα δαγκώματα και οι βαθιές γρατζουνιές αποτελούν πιθανή οδό εισόδου. Αυτό συμφωνεί με το ότι οι αρσενικές γάτες που βγαίνουν έξω διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Οι μεταγγίσεις αίματος μπορούν να μεταδώσουν τη λοίμωξη, όπως και οι βελόνες ή ο χειρουργικός εξοπλισμός που δεν είναι αποστειρωμένα. Γι’ αυτό, οι γάτες που δίνουν αίμα πρέπει πρώτα να ελέγχονται. Έχει αναφερθεί μετάδοση από τη μητέρα στα γατάκια, αλλά δεν έχει αποδειχθεί πλήρως.

Για πολύ καιρό οι ψύλλοι θεωρούνταν υπεύθυνοι για τη μετάδοση της νόσου, και πολλές παλαιότερες πηγές το αναφέρουν ακόμη. Πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν ότι ο ρόλος των ψύλλων είναι, το πολύ, μικρός. Ο τακτικός έλεγχος των ψύλλων αξίζει ωστόσο να συνεχίζεται, επειδή μια βαριά προσβολή από ψύλλους μπορεί να προκαλέσει αναιμία από μόνη της, ιδίως στα γατάκια.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Τα σημάδια εξαρτώνται από το είδος που εμπλέκεται και από το πόσο γρήγορα αναπτύσσεται η αναιμία. Συχνά οι ιδιοκτήτες παρατηρούν πρώτα ότι η γάτα είναι ήσυχη και κουρασμένη. Αυτά είναι τα πιο συνηθισμένα σημάδια.

• Αχνά ροζ, λευκά ή γκριζωπά ούλα
• Κούραση και αδυναμία, περισσότερος ύπνος από το συνηθισμένο, κρύψιμο
• Μειωμένη όρεξη και απώλεια βάρους
• Γρήγορη αναπνοή ή γρήγοροι καρδιακοί παλμοί, ακόμη και σε ηρεμία
• Πυρετός που εμφανίζεται και υποχωρεί
• Αφυδάτωση
• Κίτρινα ούλα, δέρμα ή μάτια (ίκτερος), κάτι λιγότερο συχνό

Τα υγιή ούλα είναι ροζ. Για να τα ελέγξετε, σηκώστε απαλά το πάνω χείλος της γάτας σας σε καλό φως ημέρας. Ορισμένες γάτες έχουν σκούρες κηλίδες στα ούλα, γι’ αυτό κοιτάξτε τα ροζ σημεία. Βοηθά να γνωρίζετε το φυσιολογικό χρώμα των ούλων της γάτας σας πριν προκύψει κάποιο πρόβλημα.

Ορισμένες γάτες έχουν σκαμπανεβάσματα. Ο αριθμός των βακτηρίων στο αίμα μπορεί να ανεβαίνει και να πέφτει απότομα για αρκετούς μήνες μετά τη μόλυνση, οπότε μια γάτα μπορεί να φαίνεται καλύτερα και μετά να χειροτερεύει ξανά. Οι γάτες που φέρουν τη λοίμωξη μακροχρόνια συχνά δεν εμφανίζουν κανένα σημάδι.

Πότε είναι επείγον

Το Mycoplasma haemofelis μπορεί να προκαλέσει γρήγορα σοβαρή αναιμία. Επικοινωνήστε αμέσως με τον κτηνίατρό σας ή με ένα κτηνιατρείο επειγόντων περιστατικών αν η γάτα σας έχει λευκά ή πολύ ωχρά ούλα, αναπνέει γρήγορα ή με ανοιχτό στόμα ενώ ξεκουράζεται, είναι πολύ αδύναμη για να σταθεί όρθια ή καταρρεύσει. Μια γάτα που σταματά να τρώει και κρύβεται χρειάζεται επίσης να εξεταστεί σύντομα, ιδανικά την ίδια ημέρα. Χωρίς θεραπεία, περίπου μία στις τρεις γάτες με την οξεία μορφή της νόσου μπορεί να πεθάνει, γι’ αυτό η άμεση φροντίδα έχει σημασία.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Ο κτηνίατρος θα εξετάσει τη γάτα σας, θα ελέγξει τα ούλα, την καρδιά και την αναπνοή και θα ψηλαφίσει την κοιλιά. Ο σπλήνας είναι μερικές φορές διογκωμένος. Οι εξετάσεις αίματος δείχνουν πόσο σοβαρή είναι η αναιμία και αν ο μυελός των οστών παράγει νέα ερυθρά αιμοσφαίρια.

Τα βακτήρια μπορεί μερικές φορές να φανούν σε επίχρισμα αίματος στο μικροσκόπιο. Η εξέταση αυτή δεν εντοπίζει πολλές λοιμώξεις, επειδή ο αριθμός των μικροοργανισμών στο αίμα αλλάζει συνεχώς. Ένα τεστ PCR, που ανιχνεύει το γενετικό υλικό των βακτηρίων, είναι πολύ πιο αξιόπιστο και δείχνει ποιο είδος υπάρχει. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να στείλει δείγμα αίματος σε εργαστήριο για αυτό το τεστ.

Ένα θετικό αποτέλεσμα δεν εξηγεί πάντα την ασθένεια, αφού πολλές υγιείς γάτες φέρουν τα ηπιότερα είδη. Ο κτηνίατρός σας συνήθως θα αναζητήσει και άλλες αιτίες αναιμίας. Ο έλεγχος για FeLV και FIV είναι συνηθισμένος, επειδή οι ιοί αυτοί συνδέονται με τη λοίμωξη και μπορούν να την κάνουν σοβαρότερη.

Θεραπεία και ανάρρωση

Η θεραπεία είναι συνήθως ένας κύκλος αντιβιοτικών από το στόμα για τουλάχιστον δύο εβδομάδες, μερικές φορές περισσότερο. Ο κτηνίατρός σας θα επιλέξει το φάρμακο και θα αποφασίσει πόσο θα διαρκέσει η αγωγή. Είναι καλύτερο να ολοκληρώσετε όλη την αγωγή ακριβώς όπως συνταγογραφήθηκε, ακόμη κι αν η γάτα σας φαίνεται καλύτερα. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να θέλει να επανελέγξει το αίμα κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος της θεραπείας.

Οι γάτες με σοβαρή αναιμία μπορεί να χρειαστεί να νοσηλευτούν στο κτηνιατρείο. Η υποστηρικτική φροντίδα μπορεί να περιλαμβάνει οξυγόνο, υγρά και μετάγγιση αίματος. Σε μια μελέτη, περίπου το ένα τρίτο των γατών που έλαβαν θεραπεία για αυτή τη νόσο χρειάστηκαν μετάγγιση. Μερικές φορές προστίθεται φάρμακο που μετριάζει την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος, όταν μια γάτα δεν ανταποκρίνεται μόνο στα αντιβιοτικά, αν και οι περισσότερες γάτες αναρρώνουν χωρίς αυτό.

Στο σπίτι, βοηθά να κρατάτε τη γάτα σας μέσα, σε ζεστό και ήσυχο περιβάλλον όσο αναρρώνει, με το φαγητό, το νερό και το αμμοδοχείο κοντά της. Ελέγχετε τα ούλα και την όρεξή της κάθε μέρα και τηλεφωνήστε στον κτηνίατρό σας αν επανέλθουν η αδυναμία ή τα ωχρά ούλα.

Η θεραπεία συχνά δεν εξαλείφει πλήρως τα βακτήρια, οπότε πολλές γάτες που ανάρρωσαν παραμένουν φορείς. Φαίνονται υγιείς και έχουν φυσιολογικές ή σχεδόν φυσιολογικές τιμές στη γενική αίματος. Η λοίμωξη μπορεί να αναζωπυρωθεί αργότερα, για παράδειγμα σε περίοδο στρες, σε άλλη ασθένεια ή σε θεραπεία που καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι υγιείς φορείς συνήθως δεν υποβάλλονται σε θεραπεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν μια γάτα με Mycoplasma haemofelis ζει με γάτες που δεν το έχουν περάσει ποτέ, ο κτηνίατρός σας μπορεί να προτείνει ένα μακρύτερο θεραπευτικό σχήμα για να επιχειρηθεί η εξάλειψη της λοίμωξης.

Άλλα κατοικίδια και άνθρωποι

Τα αιμοπλάσματα συνήθως περιορίζονται σε ένα είδος ζώου. Τα είδη που βρίσκονται στις γάτες διαφέρουν από εκείνα των σκύλων, οπότε η μετάδοση της λοίμωξης μεταξύ γατών και σκύλων θεωρείται απίθανη.

Άλλες γάτες του σπιτιού μπορεί να μολυνθούν, πιθανότατα μέσω καβγάδων. Είναι λογικό να περιορίζετε την ένταση και τους καβγάδες μεταξύ των γατών. Ρωτήστε τον κτηνίατρό σας αν πρέπει να ελεγχθούν και οι άλλες γάτες σας.

Ο κίνδυνος για τους ανθρώπους θεωρείται πολύ χαμηλός. Μια λοίμωξη παρόμοια με το Mycoplasma haemofelis έχει περιγραφεί σε άνθρωπο με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα που είχε δεχτεί πολλά δαγκώματα και γρατζουνιές από γάτες, όμως τέτοιες περιπτώσεις είναι πολύ σπάνιες. Το πλύσιμο των χεριών μετά τον χειρισμό μιας άρρωστης γάτας και ο άμεσος καθαρισμός κάθε δαγκώματος ή γρατζουνιάς είναι καλή συνήθεια, ιδίως για όσους έχουν αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα.

Πρόληψη και γάτες που μόλις υιοθετήθηκαν

Δεν υπάρχει εμβόλιο για αυτές τις λοιμώξεις. Η πρόληψη εστιάζει στους τρόπους με τους οποίους εκτίθενται οι γάτες. Η παραμονή των γατών μέσα στο σπίτι ή η πρόσβαση σε έναν ασφαλή, περιφραγμένο εξωτερικό χώρο μειώνει τους καβγάδες με άγνωστες γάτες. Ο τακτικός έλεγχος των ψύλλων και των άλλων παρασίτων προστατεύει από άλλες αιτίες αναιμίας. Αξίζει επίσης να ρωτήσετε τον κτηνίατρό σας για τον έλεγχο για FeLV και FIV και για τον εμβολιασμό κατά του FeLV, καθώς οι ιοί αυτοί μπορούν να επιδεινώσουν τη νόσο από αιμοπλάσματα.

Οι γάτες που διασώζονται από τον δρόμο συχνά έχουν τους κύριους παράγοντες κινδύνου, όπως τη ζωή έξω και τους καβγάδες με άλλες γάτες. Στην Paw Squadron, οι πρώτοι σταθμοί μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο, με κτηνιατρικό έλεγχο, αποπαρασίτωση και θεραπεία κατά των ψύλλων και άλλων παρασίτων. Πριν από την υιοθεσία, κάθε ζώο υποβάλλεται σε κτηνιατρικό έλεγχο, θεραπεία, εμβολιασμούς και τοποθέτηση μικροτσίπ.

Μια γάτα μπορεί παρ’ όλα αυτά να φέρει αιμοπλάσματα χωρίς κανένα σημάδι, και ένας συνηθισμένος έλεγχος δεν θα το εντοπίσει πάντα. Η μετακόμιση σε νέο σπίτι είναι αγχωτική, και το στρες μπορεί μερικές φορές να επαναφέρει μια κρυφή λοίμωξη. Τις πρώτες εβδομάδες μετά την υιοθεσία, ελέγχετε κάπου κάπου τα ούλα της γάτας σας και προσέχετε την όρεξη και την ενεργητικότητά της. Είναι καλή ιδέα να ενημερώσετε τον κτηνίατρό σας για το ιστορικό της γάτας σας, ώστε να λάβει υπόψη αυτή τη λοίμωξη αν ποτέ εμφανιστεί αναιμία. Αν σκέφτεστε να δώσετε σπίτι σε μια διασωσμένη γάτα, η σελίδα υιοθεσιών και οι Συχνές ερωτήσεις μας εξηγούν πώς λειτουργεί η διαδικασία.