Βήχας των κυνοτροφείων στον σκύλο: σημάδια, φροντίδα και πρόληψη

Αιτίες και τρόπος μετάδοσης

Ο βήχας των κυνοτροφείων προκαλείται από μια ομάδα μικροβίων, και συχνά ο σκύλος μολύνεται από περισσότερα από ένα ταυτόχρονα. Τα πιο συνηθισμένα είναι το βακτήριο Bordetella bronchiseptica, ο ιός της παραϊνφλουέντζας του σκύλου και ο αδενοϊός τύπου 2 του σκύλου. Ρόλο μπορεί επίσης να παίζουν ο ιός της γρίπης του σκύλου, ο ερπητοϊός του σκύλου και τα μυκοπλάσματα.

Οι ιοί βλάπτουν τον βλεννογόνο των αεραγωγών, και αυτό διευκολύνει την εγκατάσταση βακτηρίων. Η φλεγμονή μπορεί να φτάσει και στον λάρυγγα, γι’ αυτό κάποιοι σκύλοι ακούγονται βραχνοί ή γαβγίζουν διαφορετικά για ένα διάστημα. Το στρες, ο συνωστισμός, ο κακός αερισμός και ερεθιστικές ουσίες όπως ο καπνός, η σκόνη ή οι αναθυμιάσεις χημικών μπορούν να επιδεινώσουν τη νόσο.

Τα μικρόβια μεταφέρονται με σταγονίδια όταν ένας σκύλος βήχει ή φτερνίζεται. Μεταδίδονται επίσης με την επαφή μύτη με μύτη και μέσω κοινόχρηστων αντικειμένων, όπως μπολ νερού, παιχνίδια και λουριά. Τα χέρια και τα ρούχα μπορούν να τα μεταφέρουν από έναν σκύλο σε άλλον. Η Bordetella μπορεί να επιβιώσει στο περιβάλλον για τουλάχιστον 10 ημέρες.

Τα σημάδια εμφανίζονται συνήθως 2 έως 10 ημέρες μετά την έκθεση, και οι σκύλοι μπορούν να μεταδώσουν τη λοίμωξη πριν αρχίσουν να βήχουν. Το πόσο καιρό ένας σκύλος παραμένει μεταδοτικός εξαρτάται από το μικρόβιο. Ορισμένοι σκύλοι συνεχίζουν να αποβάλλουν μικρόβια για δύο εβδομάδες ή και περισσότερο μετά την ανάρρωση. Ένας σκύλος με Bordetella μπορεί να παραμείνει μεταδοτικός έως και οκτώ εβδομάδες αφότου σταματήσει ο βήχας, και μερικές φορές περισσότερο.

Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όπου συναντιούνται πολλοί σκύλοι, όπως σε καταφύγια, ξενοδοχεία σκύλων, χώρους ημερήσιας φιλοξενίας, κομμωτήρια σκύλων, πάρκα σκύλων και αίθουσες αναμονής κτηνιατρείων.

Γιατί οι σκύλοι που μόλις υιοθετήθηκαν βήχουν συχνά

Οι διασωσμένοι σκύλοι συχνά περνούν χρόνο σε καταφύγια, σε σπίτια προσωρινής φιλοξενίας ή σε μεταφορές μαζί με άλλους σκύλους. Η μετακόμιση σε νέο σπίτι είναι επίσης αγχωτική, και το στρες μπορεί να μειώσει τις άμυνες του οργανισμού. Επειδή τα σημάδια χρειάζονται μέρες για να εμφανιστούν, ένας σκύλος μπορεί να κολλήσει τη λοίμωξη πριν από την υιοθεσία και να αρχίσει να βήχει μόνο αφού φτάσει στο σπίτι.

Στην Paw Squadron, κάθε ζώο λαμβάνει κτηνιατρικό έλεγχο, θεραπεία, εμβολιασμούς και μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Τα εμβόλια μειώνουν τον κίνδυνο και συνήθως κάνουν τη νόσο ηπιότερη. Κανένα εμβόλιο δεν προστατεύει από όλα τα μικρόβια αυτής της ομάδας, οπότε βήχας τις πρώτες μέρες στο σπίτι μπορεί και πάλι να εμφανιστεί. Αν συμβεί, τηλεφωνήστε στον κτηνίατρό σας και δώστε του το βιβλιάριο εμβολιασμών και το πρόσφατο ιστορικό του σκύλου.

Αν έχετε ήδη άλλους σκύλους, πολλοί κτηνίατροι συνιστούν να κρατάτε τον σκύλο που μόλις υιοθετήσατε χωριστά από αυτούς για περίπου δύο εβδομάδες, ακόμη και όταν ο νέος σκύλος φαίνεται υγιής. Έτσι μια κρυφή λοίμωξη έχει χρόνο να εκδηλωθεί πριν προλάβει να εξαπλωθεί.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Πολλοί σκύλοι με βήχα των κυνοτροφείων παραμένουν ζωηροί και συνεχίζουν να τρώνε. Οι ιδιοκτήτες συνήθως παρατηρούν κάποια από αυτά τα σημάδια.

• Τραχύς, ξερός βήχας που συχνά ακούγεται σαν κρώξιμο χήνας
• Αναγούλα ή τάσεις για έμετο μετά από κρίση βήχα, που μπορεί να μοιάζουν με κανονικό έμετο ή σαν να έχει κολλήσει κάτι στον λαιμό
• Βήχας όταν το κολάρο πιέζει τον λαιμό ή μετά από ενθουσιασμό ή άσκηση
• Βραχνό ή αλλαγμένο γάβγισμα
• Φτέρνισμα, δακρύρροια ή ήπια ρινική καταρροή
• Ήπια κόπωση ή μειωμένη όρεξη

Ο βήχας είναι συνήθως χειρότερος τις πρώτες μέρες και στη συνέχεια υποχωρεί σταδιακά. Οι περισσότεροι σκύλοι αναρρώνουν μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες, αν και ένας ηπιότερος βήχας μπορεί να επιμείνει έως και περίπου τρεις εβδομάδες.

Πότε είναι επείγον

Ο βήχας των κυνοτροφείων μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονία, και το πρήξιμο στον λαιμό μπορεί να δυσκολέψει την αναπνοή. Επικοινωνήστε αμέσως με κτηνίατρο αν ο σκύλος σας αναπνέει γρήγορα ή με εμφανή προσπάθεια ενώ ξεκουράζεται, κάνει δυνατό ή οξύ ήχο όταν εισπνέει ή έχει γαλαζωπά ούλα. Υγρός βήχας, πυρετός, πυκνό κίτρινο ή πράσινο έκκριμα από τη μύτη, άρνηση τροφής ή ασυνήθιστη αδυναμία μπορεί να σημαίνουν ότι η λοίμωξη έχει φτάσει στους πνεύμονες.

Ορισμένοι σκύλοι χρειάζονται κτηνιατρικό έλεγχο νωρίτερα. Σε αυτούς ανήκουν τα κουτάβια, οι ηλικιωμένοι σκύλοι, οι σκύλοι με καρδιακή ή πνευμονική νόσο και οι φυλές με πλακουτσωτή μουσούδα, όπως τα παγκ και τα μπουλντόγκ, των οποίων οι αεραγωγοί είναι ήδη στενοί. Επισκεφθείτε επίσης τον κτηνίατρό σας αν ο βήχας δεν αφήνει τον σκύλο σας να ξεκουραστεί ή δεν έχει βελτιωθεί μετά από περίπου δύο εβδομάδες.

Σε έναν νεαρό ή ανεμβολίαστο σκύλο, ο βήχας με πυρετό και έκκριμα από τα μάτια και τη μύτη μπορεί επίσης να είναι πρώιμο σημάδι της νόσου του Carré (μόρβας), μιας πολύ σοβαρότερης ασθένειας. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να ελέγξει γι’ αυτήν.

Πώς τη διαγιγνώσκουν και τη θεραπεύουν οι κτηνίατροι

Οι κτηνίατροι συνήθως αναγνωρίζουν τον βήχα των κυνοτροφείων από τον χαρακτηριστικό βήχα και από πρόσφατο ιστορικό επαφής με άλλους σκύλους. Η εξέταση περιλαμβάνει ακρόαση του θώρακα και μέτρηση της θερμοκρασίας του σκύλου. Αν υπάρχει πιθανότητα πνευμονίας ή αν ο βήχας δεν ταιριάζει με τη συνηθισμένη εικόνα, ο κτηνίατρος μπορεί να κάνει ακτινογραφίες θώρακα. Αυτές βοηθούν επίσης να αποκλειστούν άλλες αιτίες βήχα που μοιάζει με κρώξιμο χήνας, όπως η κατάρρευση της τραχείας, η καρδιοπάθεια ή κάποιο ξένο σώμα σφηνωμένο στους αεραγωγούς. Οι εξετάσεις σε δείγματα που λαμβάνονται με στειλεό μπορούν να ταυτοποιήσουν τα ακριβή μικρόβια, κάτι χρήσιμο σε μια σοβαρή περίπτωση ή σε μια έξαρση κρουσμάτων σε καταφύγιο.

Οι ήπιες περιπτώσεις συχνά χρειάζονται μόνο ξεκούραση και χρόνο, ώσπου ο οργανισμός να καταπολεμήσει τη λοίμωξη. Τα αντιβιοτικά δεν χρειάζονται σε κάθε περίπτωση, και οι κτηνίατροι συνήθως τα κρατούν για σκύλους με σημάδια βακτηριακής λοίμωξης ή πνευμονίας. Αν ο βήχας είναι τόσο έντονος ώστε ο σκύλος δεν μπορεί να ξεκουραστεί, ο κτηνίατρος μπορεί να συνταγογραφήσει ένα φάρμακο που τον καταπραΰνει, αν και αυτά τα φάρμακα αποφεύγονται όταν υπάρχει πνευμονία. Οι σκύλοι με πνευμονία ή αναπνευστική δυσχέρεια μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία με χορήγηση υγρών και οξυγόνου.

Καλό είναι να αποφεύγετε τα φάρμακα για τον βήχα και το κρυολόγημα που προορίζονται για ανθρώπους, εκτός αν τα εγκρίνει ο κτηνίατρός σας. Ορισμένα περιέχουν συστατικά τοξικά για τους σκύλους, όπως η γλυκαντική ουσία ξυλιτόλη.

Φροντίδα στο σπίτι για έναν σκύλο που βήχει

Η φροντίδα στο σπίτι αφορά την άνεση, την ξεκούραση και την αποτροπή της εξάπλωσης της λοίμωξης. Τα παρακάτω βήματα συνιστώνται συχνά, και ο κτηνίατρός σας μπορεί να τα προσαρμόσει στον σκύλο σας.

• Κρατήστε τον σκύλο σας μακριά από άλλους σκύλους, δηλαδή και από πάρκα, χώρους ημερήσιας φιλοξενίας, κομμωτήρια και πολυσύχναστες διαδρομές για βόλτα. Ρωτήστε τον κτηνίατρό σας για πόσο καιρό. Πολλοί συνιστούν τουλάχιστον δύο εβδομάδες και, ιδανικά, μέχρι να σταματήσει εντελώς ο βήχας.
• Βγάζετε τον σκύλο σας βόλτα με σαμαράκι αντί για κολάρο, ώστε να μην πιέζεται η τραχεία.
• Κρατήστε τις βόλτες σύντομες και ήρεμες και αποφύγετε το έντονο παιχνίδι και τον ενθουσιασμό που προκαλούν κρίσεις βήχα.
• Φροντίστε ο αέρας να είναι καθαρός. Μην καπνίζετε κοντά στον σκύλο σας και αποφύγετε τη σκόνη, τα σπρέι και τις έντονες αναθυμιάσεις.
• Ο υγρός αέρας μπορεί να ανακουφίσει τους αεραγωγούς. Ορισμένοι κτηνίατροι προτείνουν να κάθεστε με τον σκύλο σας σε ένα μπάνιο γεμάτο ατμό για λίγα λεπτά.
• Δίνετε φρέσκο νερό, καθώς και μαλακή τροφή αν η κατάποση φαίνεται να τον ενοχλεί.
• Πλένετε τα μπολ, τα παιχνίδια και τα στρωσίδια, καθώς και τα χέρια σας αφού πιάσετε τον σκύλο.

Τηλεφωνήστε στο κτηνιατρείο πριν από την επίσκεψή σας και ενημερώστε ότι ο σκύλος σας μπορεί να έχει μεταδοτικό βήχα. Έτσι το προσωπικό μπορεί να οργανώσει πώς θα κρατήσει τον σκύλο σας μακριά από τους άλλους ασθενείς.

Άλλα κατοικίδια και άνθρωποι

Οι άλλοι σκύλοι του σπιτιού διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Κρατήστε τους χωριστά από τον σκύλο που βήχει όπου είναι δυνατόν και ρωτήστε τον κτηνίατρό σας αν οι εμβολιασμοί τους είναι ενημερωμένοι. Και οι γάτες μπορούν να μολυνθούν από Bordetella, ιδίως σε χώρους με συνωστισμό, γι’ αυτό προσέχετε αν η γάτα του σπιτιού φτερνίζεται ή βήχει.

Ο κίνδυνος για τους υγιείς ανθρώπους είναι πολύ χαμηλός. Η Bordetella έχει προκαλέσει περιστασιακά νόσο σε ανθρώπους, συνήθως σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Αν κάποιος στο σπίτι σας ανήκει σε αυτή την ομάδα, είναι συνετό να ζητηθεί η συμβουλή του γιατρού του και να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο πλύσιμο των χεριών.

Πώς προλαμβάνεται

Τα εμβόλια είναι το κύριο εργαλείο. Το βασικό εμβόλιο που συνιστάται για όλους τους σκύλους καλύπτει τον αδενοϊό του σκύλου, και η παραϊνφλουέντζα συχνά περιλαμβάνεται στο ίδιο συνδυασμένο εμβόλιο. Το εμβόλιο κατά της Bordetella, που συχνά αποκαλείται εμβόλιο για τον βήχα των κυνοτροφείων, διατίθεται ως σταγόνες στη μύτη, ως υγρό που χορηγείται από το στόμα ή ως ένεση. Συνήθως συνιστάται για σκύλους που μένουν σε ξενοδοχεία σκύλων, πηγαίνουν σε χώρους ημερήσιας φιλοξενίας ή σε κομμωτήριο, επισκέπτονται πάρκα σκύλων ή ζουν με πολλούς άλλους σκύλους. Σε ορισμένες χώρες διατίθεται επίσης εμβόλιο κατά της γρίπης του σκύλου.

Αυτά τα εμβόλια μειώνουν την πιθανότητα νόσησης, κάνουν τη νόσο ηπιότερη και μειώνουν τον κίνδυνο πνευμονίας. Δεν αποτρέπουν πλήρως τη λοίμωξη, οπότε ένας εμβολιασμένος σκύλος μπορεί και πάλι να βήξει. Η προστασία χρειάζεται κάποιο χρόνο για να αναπτυχθεί, γι’ αυτό μιλήστε με τον κτηνίατρό σας αρκετά πριν από τη διαμονή σε ξενοδοχείο σκύλων ή ένα ομαδικό μάθημα.

Βοηθούν και οι καθημερινές συνήθειες. Κρατήστε τον σκύλο σας μακριά από σκύλους που βήχουν, αποφεύγετε τα κοινόχρηστα μπολ νερού σε δημόσιους χώρους και φροντίστε το σπίτι σας να αερίζεται καλά και να είναι χωρίς καπνό. Μια ήρεμη ρουτίνα μειώνει επίσης το στρες, κάτι που βοηθά έναν σκύλο που μόλις υιοθετήθηκε να προσαρμοστεί και να μείνει υγιής.

Αν σκέφτεστε να υιοθετήσετε, η σελίδα Υιοθεσίες παρουσιάζει τους σκύλους που αναζητούν σπίτι, και οι Συχνές ερωτήσεις μας απαντούν σε συνηθισμένες απορίες. Για οποιονδήποτε βήχα του δικού σας σκύλου, ο κτηνίατρός σας είναι ο καταλληλότερος να σας συμβουλέψει.