Εμβόλια για κουτάβια και σκύλους: ένας απλός οδηγός

Πώς προστατεύουν τα εμβόλια έναν σκύλο

Ένα εμβόλιο δείχνει στο ανοσοποιητικό σύστημα μια αβλαβή μορφή ή ένα τμήμα ενός μικροβίου, ώστε ο οργανισμός να αντιδρά πολύ πιο γρήγορα αν αργότερα έρθει η πραγματική λοίμωξη. Τα κύρια εμβόλια κατά της νόσου του Carré, του παρβοϊού και της ηπατίτιδας περιέχουν συνήθως εξασθενημένο ζωντανό ιό. Όταν ένας σκύλος ανταποκριθεί καλά σε αυτά, η προστασία συνήθως διαρκεί χρόνια.

Τα κουτάβια αποτελούν ειδική περίπτωση. Τις πρώτες ημέρες της ζωής τους παίρνουν αντισώματα από το πρώτο γάλα της μητέρας τους, που ονομάζεται πρωτόγαλα. Αυτά τα αντισώματα τα προστατεύουν για ένα διάστημα, αλλά μπορούν επίσης να εμποδίσουν ένα εμβόλιο να δράσει. Εξασθενούν με διαφορετικό ρυθμό σε κάθε κουτάβι και χωρίς εξέταση αίματος κανείς δεν μπορεί να πει ακριβώς πότε. Γι' αυτό τα κουτάβια κάνουν μια σειρά εμβολίων με διαφορά λίγων εβδομάδων, ώστε να μη χαθεί η στιγμή που μειώνονται τα αντισώματα της μητέρας.

Βασικά και προαιρετικά εμβόλια

Οι κτηνίατροι χωρίζουν τα εμβόλια των σκύλων σε δύο ομάδες. Τα βασικά εμβόλια συνιστώνται για όλους τους σκύλους. Τα προαιρετικά εμβόλια, που οι κτηνίατροι ονομάζουν μη βασικά, χορηγούνται όταν ο τρόπος ζωής ή η περιοχή ενός σκύλου τον εκθέτει σε κίνδυνο. Η Παγκόσμια Κτηνιατρική Ένωση Μικρών Ζώων (WSAVA) αναφέρει τα εξής βασικά εμβόλια για τους σκύλους.

• Νόσος του Carré (μόρβα), μια ιογενής νόσος που μπορεί να προσβάλει τους πνεύμονες, το έντερο και το νευρικό σύστημα
• Παρβοϊός του σκύλου, που προκαλεί σοβαρό έμετο και διάρροια, κυρίως στα κουτάβια
• Λοιμώδης ηπατίτιδα του σκύλου, που προκαλείται από τον αδενοϊό του σκύλου και μπορεί να βλάψει το ήπαρ
• Λύσσα, όπου εμφανίζεται η νόσος ή όπου ο τοπικός νόμος απαιτεί το εμβόλιο

Η λύσσα είναι σχεδόν πάντα θανατηφόρα μόλις εμφανιστούν τα σημάδια και μπορεί να μεταδοθεί στους ανθρώπους, κυρίως μέσω δαγκωμάτων. Γι' αυτό πολλές χώρες καθιστούν το εμβόλιο κατά της λύσσας νομική υποχρέωση για τους σκύλους.

Η λεπτοσπείρωση είναι μια βακτηριακή λοίμωξη που μεταδίδεται με τα ούρα μολυσμένων ζώων, όπως οι αρουραίοι. Οι σκύλοι συνήθως κολλούν από νερό ή χώμα που έχει μολυνθεί. Μπορεί να βλάψει τα νεφρά και το ήπαρ, και μπορεί να μεταδοθεί και στους ανθρώπους. Η WSAVA θεωρεί πλέον το εμβόλιο της λεπτοσπείρωσης βασικό σε περιοχές όπου η νόσος είναι συχνή στους σκύλους και υπάρχει διαθέσιμο κατάλληλο εμβόλιο. Αυτό ισχύει για πολλά μέρη του κόσμου, γι' αυτό ρωτήστε τον κτηνίατρό σας αν πρέπει να περιλαμβάνεται στο βασικό πρόγραμμα του σκύλου σας.

Τα πιο συνηθισμένα προαιρετικά εμβόλια προστατεύουν από τον βήχα των κυνοτροφείων, που συχνά προκαλείται από βακτήρια Bordetella και τον ιό της παραϊνφλουέντζας του σκύλου. Ορισμένα χορηγούνται ως σταγόνες στη μύτη ή στο στόμα και πολλά ξενοδοχεία σκύλων τα ζητούν. Κυρίως μειώνουν το πόσο σοβαρά αρρωσταίνει ένας σκύλος. Σε ορισμένες χώρες, οι κτηνίατροι προσφέρουν επίσης εμβόλιο για τη νόσο του Lyme σε σκύλους που ζουν σε περιοχές με τσιμπούρια και, σε περιοχές της νότιας Ευρώπης, εμβόλιο κατά της λεϊσμανίασης, μιας παρασιτικής νόσου που μεταδίδεται από φλεβοτόμους (σκνίπες). Και τα δύο λειτουργούν συμπληρωματικά με την προστασία από τα τσιμπούρια και τους φλεβοτόμους και δεν την αντικαθιστούν.

Το πρόγραμμα εμβολιασμών του κουταβιού

Η WSAVA συνιστά την έναρξη των βασικών εμβολίων στην ηλικία των 6 έως 8 εβδομάδων. Στη συνέχεια το κουτάβι κάνει μία ακόμη δόση κάθε 2 έως 4 εβδομάδες μέχρι να γίνει τουλάχιστον 16 εβδομάδων. Δεν συνιστάται η χορήγηση δόσεων με διαφορά μικρότερη των δύο εβδομάδων. Η δόση στις 16 εβδομάδες ή αργότερα είναι η πιο σημαντική, επειδή μέχρι τότε τα αντισώματα της μητέρας έχουν εξασθενήσει στα περισσότερα κουτάβια.

Ένας μικρός αριθμός κουταβιών εξακολουθεί να μην ανταποκρίνεται, ακόμη και στις 16 εβδομάδες. Γι' αυτό η WSAVA συνιστά μία ακόμη δόση στις 26 εβδομάδες περίπου, δηλαδή στην ηλικία των έξι μηνών. Μια άλλη επιλογή είναι μια εξέταση αίματος για αντισώματα τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες μετά την τελευταία δόση της σειράς του κουταβιού. Αν δείξει ότι το κουτάβι είναι προστατευμένο, η δόση των έξι μηνών δεν χρειάζεται.

Το πρώτο εμβόλιο κατά της λύσσας χορηγείται συχνά στην ηλικία των 12 εβδομάδων περίπου, ανάλογα με το εμβόλιο και τους τοπικούς κανόνες. Όπου χρησιμοποιείται το εμβόλιο της λεπτοσπείρωσης, η πρώτη δόση χορηγείται συνήθως από τις 8 εβδομάδες περίπου, με δεύτερη δόση 2 έως 4 εβδομάδες αργότερα.

Κάθε επίσκεψη του κουταβιού ξεκινά συνήθως με κτηνιατρικό έλεγχο και πολλές περιλαμβάνουν και αποπαρασίτωση. Οι κτηνίατροι γενικά αναβάλλουν τα εμβόλια όταν ένας σκύλος είναι άρρωστος ή σε εγκυμοσύνη και αποφασίζουν κατά περίπτωση πότε είναι ασφαλές να προχωρήσουν.

Μέχρι να ολοκληρωθεί η σειρά, οι κτηνίατροι συνήθως συμβουλεύουν να κρατάτε το κουτάβι μακριά από πάρκα σκύλων και άλλα μέρη που επισκέπτονται πολλοί άγνωστοι σκύλοι. Η κοινωνικοποίηση εξακολουθεί να έχει σημασία αυτές τις εβδομάδες. Η γνωριμία με υγιείς, εμβολιασμένους σκύλους σε καθαρούς ιδιωτικούς χώρους ενέχει χαμηλό κίνδυνο. Το ίδιο ισχύει για ένα καλά οργανωμένο τμήμα εκπαίδευσης κουταβιών που ζητά τον πρώτο γύρο εμβολίων τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν από την πρώτη συνάντηση. Για περισσότερα σχετικά με την κοινωνικοποίηση και την υπόλοιπη φροντίδα των πρώτων μηνών, δείτε τον οδηγό μας για τον πρώτο χρόνο ενός κουταβιού.

Αναμνηστικές δόσεις για ενήλικους σκύλους

Όταν ένα κουτάβι αποκτήσει καλή ανοσία, η WSAVA συνιστά αναμνηστικές δόσεις των εμβολίων κατά της νόσου του Carré, του παρβοϊού και της ηπατίτιδας όχι συχνότερα από κάθε τρία χρόνια. Πολλοί σκύλοι παραμένουν προστατευμένοι για πολύ μεγαλύτερο διάστημα.

Άλλα εμβόλια χρειάζονται αναμνηστικές δόσεις συχνότερα. Τα εμβόλια κατά της λεπτοσπείρωσης και τα περισσότερα εμβόλια κατά του βήχα των κυνοτροφείων χορηγούνται συνήθως κάθε χρόνο. Οι αναμνηστικές δόσεις κατά της λύσσας ακολουθούν την ετικέτα του εμβολίου, η οποία προβλέπει ένα ή τρία χρόνια, καθώς και την τοπική νομοθεσία. Όπου τα δύο διαφέρουν, προηγείται ο νόμος. Αν έχουν περάσει 18 μήνες ή περισσότεροι από το τελευταίο εμβόλιο ενός σκύλου κατά της λεπτοσπείρωσης, η WSAVA συνιστά να ξεκινήσει ξανά ο εμβολιασμός με δύο δόσεις σε απόσταση 2 έως 4 εβδομάδων.

Ορισμένοι ιδιοκτήτες ρωτούν για τις εξετάσεις αντισωμάτων, που συχνά ονομάζονται εξετάσεις τίτλου αντισωμάτων, πριν από μια αναμνηστική δόση. Για τη νόσο του Carré, τον παρβοϊό και την ηπατίτιδα, η παρουσία αντισωμάτων σε έναν ενήλικο σκύλο σημαίνει κατά πάσα πιθανότητα ότι είναι προστατευμένος. Αν δεν βρεθούν αντισώματα, οι κτηνίατροι συνήθως συνιστούν αναμνηστική δόση. Η εξέταση δείχνει πολύ λιγότερα για την προστασία από τη λεπτοσπείρωση. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας πει αν η εξέταση έχει νόημα για τον σκύλο σας.

Κανόνες για τη λύσσα στα ταξίδια στην Ευρώπη

Ο εμβολιασμός κατά της λύσσας είναι η βάση για τα ταξίδια με σκύλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για ταξίδια μεταξύ χωρών της ΕΕ, ένας σκύλος χρειάζεται μικροτσίπ εμφυτευμένο πριν από τη χορήγηση του εμβολίου κατά της λύσσας, εμβόλιο κατά της λύσσας που χορηγήθηκε σε ηλικία 12 εβδομάδων ή μεγαλύτερη, αναμονή τουλάχιστον 21 ημερών μετά το πρώτο εμβόλιο κατά της λύσσας και διαβατήριο κατοικιδίου της ΕΕ. Οι αναμνηστικές δόσεις κατά της λύσσας πρέπει να χορηγούνται πριν λήξει το τρέχον εμβόλιο, διαφορετικά η αναμονή των 21 ημερών ξεκινά από την αρχή.

Οι σκύλοι που εισέρχονται στην ΕΕ από ορισμένες χώρες εκτός αυτής χρειάζονται επίσης εξέταση αίματος που να δείχνει ότι το εμβόλιο κατά της λύσσας λειτούργησε, και στη συνέχεια αναμονή τριών μηνών. Η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο περιλαμβάνονται σήμερα στον κατάλογο της ΕΕ με τις χώρες που δεν χρειάζονται αυτή την εξέταση. Η Αλβανία και η Τουρκία δεν περιλαμβάνονται. Για όλους τους κανόνες ταξιδιού, δείτε τον οδηγό μας για τη λύσσα σε σκύλους και γάτες.

Παρενέργειες και πότε να καλέσετε τον κτηνίατρο

Οι περισσότεροι σκύλοι δεν έχουν καμία αντίδραση στα εμβόλια ή έχουν μόνο μια ήπια αντίδραση. Συνηθισμένα σημάδια είναι πόνος ή ένα μικρό πρήξιμο στο σημείο όπου μπήκε η βελόνα, κούραση, μειωμένη όρεξη ή ήπιος πυρετός. Αυτά συνήθως περνούν μέσα σε μία ή δύο ημέρες. Ένα μικρό, σκληρό ογκίδιο στο σημείο της ένεσης μπορεί να χρειαστεί μερικές εβδομάδες για να υποχωρήσει. Τηλεφωνήστε στον κτηνίατρό σας αν διαρκεί περισσότερο από τρεις εβδομάδες ή συνεχίζει να μεγαλώνει. Τα εμβόλια που χορηγούνται ως ρινικές σταγόνες μπορεί να προκαλέσουν φτάρνισμα, βήχα ή καταρροή για λίγες ημέρες.

Οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι σπάνιες. Συνήθως ξεκινούν μέσα σε λίγα λεπτά έως λίγες ώρες από την ένεση. Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση αν ο σκύλος σας εμφανίσει μετά από ένα εμβόλιο πρήξιμο στο πρόσωπο, στο ρύγχος ή γύρω από τα μάτια, κνίδωση, επαναλαμβανόμενους εμέτους ή διάρροια, δυσκολία στην αναπνοή, έντονο βήχα ή ξαφνική αδυναμία ή κατάρρευση. Επικοινωνήστε αμέσως με τον κτηνίατρό σας ή με ένα κτηνιατρείο επειγόντων περιστατικών.

Οι μικρόσωμοι σκύλοι, καθώς και οι σκύλοι που κάνουν αρκετά εμβόλια στην ίδια επίσκεψη, έχουν κάπως μεγαλύτερο κίνδυνο αντιδράσεων. Αν ο σκύλος σας έχει αντιδράσει στο παρελθόν σε κάποιο εμβόλιο, ενημερώστε τον κτηνίατρό σας. Μπορεί να προτείνει να γίνονται λιγότερα εμβόλια κάθε φορά και τα υπόλοιπα να κατανεμηθούν σε ξεχωριστές επισκέψεις.

Εμβόλια για διασωσμένους σκύλους και όσους μόλις υιοθετήθηκαν

Οι σκύλοι που διασώζονται από τον δρόμο συχνά δεν έχουν γνωστό ιστορικό εμβολιασμών. Η WSAVA αναφέρει ότι για έναν σκύλο ηλικίας άνω των έξι περίπου μηνών με άγνωστο ιστορικό, μία δόση ζώντος τροποποιημένου βασικού εμβολίου κατά πάσα πιθανότητα θα δώσει μακροχρόνια προστασία. Σε καταστάσεις υψηλού κινδύνου, όπως μια επιδημική έξαρση, οι κτηνίατροι μπορεί να προσθέσουν δεύτερη δόση 2 έως 4 εβδομάδες αργότερα. Για τη λεπτοσπείρωση, η WSAVA συνιστά δύο δόσεις σε απόσταση 2 έως 4 εβδομάδων για έναν σκύλο με άγνωστο ιστορικό.

Στην Paw Squadron, οι πρώτοι σταθμοί μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο. Κάθε ζώο υποβάλλεται σε κτηνιατρικό έλεγχο, αποπαρασίτωση και θεραπεία κατά των ψύλλων και άλλων παρασίτων. Πριν από την υιοθεσία, κάθε ζώο κάνει επίσης τους εμβολιασμούς του και του τοποθετείται μικροτσίπ.

Αν υιοθετήσετε, πηγαίνετε το διαβατήριο ή το βιβλιάριο εμβολιασμών του σκύλου σας στον δικό σας κτηνίατρο τις πρώτες εβδομάδες. Ο κτηνίατρος μπορεί να ελέγξει τι έχει χορηγηθεί και πότε πρέπει να γίνουν οι επόμενες αναμνηστικές δόσεις. Ένα μικρό κουτάβι μπορεί να χρειάζεται ακόμη δόσεις για να ολοκληρώσει τη σειρά των εμβολίων του. Αν κάνετε εγκαίρως τις αναμνηστικές δόσεις κατά της λύσσας, ο σκύλος σας μπορεί να ταξιδεύει χωρίς νέα αναμονή 21 ημερών.

Τα εμβόλια είναι ένα μέρος της τακτικής φροντίδας, μαζί με τον έλεγχο των παρασίτων, την οδοντική φροντίδα και τους τακτικούς ελέγχους. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για αυτά τα θέματα στην PawPedia. Αν σκέφτεστε να δώσετε ένα σπίτι σε έναν διασωσμένο σκύλο, επισκεφθείτε τη σελίδα υιοθεσιών μας.