Kaszel kenelowy u psów: objawy, opieka i zapobieganie

Przyczyny i drogi szerzenia się

Kaszel kenelowy wywołuje grupa drobnoustrojów, a pies często jest zakażony więcej niż jednym z nich jednocześnie. Najczęstsze to bakteria Bordetella bronchiseptica, wirus parainfluenzy psów i adenowirus psów typu 2. Rolę mogą odgrywać także wirus grypy psów, herpeswirus psów i mykoplazmy.

Wirusy uszkadzają błonę śluzową dróg oddechowych, co ułatwia bakteriom zasiedlenie się w nich. Stan zapalny może objąć także krtań, dlatego niektóre psy przez jakiś czas mają zachrypnięty głos lub szczekają inaczej. Stres, stłoczenie zwierząt, słaba wentylacja i czynniki drażniące, takie jak dym, kurz czy opary chemiczne, mogą nasilać chorobę.

Drobnoustroje przenoszą się drogą kropelkową, gdy pies kaszle lub kicha. Szerzą się też przez kontakt nos w nos i wspólne przedmioty, takie jak miski na wodę, zabawki i smycze. Mogą być przenoszone z psa na psa na rękach i ubraniach. Bordetella może przetrwać w środowisku co najmniej 10 dni.

Objawy zwykle pojawiają się od 2 do 10 dni po narażeniu na zakażenie, a psy mogą zarażać, zanim zaczną kaszleć. To, jak długo pies pozostaje zakaźny, zależy od drobnoustroju. Niektóre psy wydalają drobnoustroje jeszcze przez dwa tygodnie lub dłużej po wyzdrowieniu. Pies zakażony bakterią Bordetella może zarażać nawet do ośmiu tygodni po ustąpieniu kaszlu, a czasem dłużej.

Ryzyko jest największe tam, gdzie spotyka się wiele psów, m.in. w schroniskach, hotelach dla psów, psich przedszkolach, salonach groomerskich, na wybiegach dla psów i w poczekalniach lecznic weterynaryjnych.

Dlaczego nowo adoptowane psy często kaszlą

Uratowane psy często przebywają razem z innymi psami w schroniskach, domach tymczasowych lub podczas transportu. Przeprowadzka do nowego domu również jest stresująca, a stres może osłabiać odporność organizmu. Ponieważ objawy pojawiają się dopiero po kilku dniach, pies może zarazić się przed adopcją i zacząć kaszleć dopiero po przyjeździe do domu.

W Paw Squadron każde zwierzę przed adopcją przechodzi badanie, leczenie i szczepienia oraz otrzymuje mikroczip. Szczepionki zmniejszają ryzyko i zwykle łagodzą przebieg choroby. Żadna szczepionka nie chroni przed wszystkimi drobnoustrojami z tej grupy, więc kaszel w pierwszych dniach w nowym domu nadal może się pojawić. Jeśli tak się stanie, zadzwoń do lekarza weterynarii i przekaż mu książeczkę szczepień psa oraz informacje o jego niedawnej historii.

Jeśli masz już inne psy, wielu lekarzy weterynarii zaleca trzymanie nowo adoptowanego psa z dala od nich przez około dwa tygodnie, nawet jeśli nowy pies wydaje się zdrowy. Dzięki temu ukryte zakażenie ma czas się ujawnić, zanim zdąży się rozprzestrzenić.

Objawy, na które warto uważać

Wiele psów z kaszlem kenelowym pozostaje żwawych i nadal je. Właściciele zwykle zauważają niektóre z tych objawów.

• Ostry, suchy kaszel, który często brzmi jak gęganie gęsi
• Krztuszenie się lub odruchy wymiotne po ataku kaszlu, co może wyglądać jak wymioty albo jakby coś utknęło w gardle
• Kaszel, gdy obroża uciska szyję, albo po pobudzeniu lub wysiłku
• Zachrypnięte lub zmienione szczekanie
• Kichanie, łzawienie oczu lub lekki katar
• Lekkie zmęczenie lub mniejszy apetyt

Kaszel jest zwykle najsilniejszy w pierwszych kilku dniach, a potem stopniowo słabnie. Większość psów wraca do zdrowia w ciągu jednego do dwóch tygodni, choć łagodniejszy kaszel może utrzymywać się nawet do około trzech tygodni.

Kiedy to nagły przypadek

Kaszel kenelowy może przejść w zapalenie płuc, a obrzęk gardła może utrudniać oddychanie. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii, jeśli twój pies w spoczynku oddycha szybko lub z widocznym wysiłkiem, wydaje głośny lub wysoki dźwięk przy wdechu albo ma sinawe dziąsła. Mokry kaszel, gorączka, gęsta żółta lub zielona wydzielina z nosa, odmowa jedzenia lub nietypowe osłabienie mogą oznaczać, że zakażenie dotarło do płuc.

Niektóre psy wymagają szybszej wizyty u lekarza weterynarii. Należą do nich szczenięta, starsze psy, psy z chorobami serca lub płuc oraz rasy o spłaszczonym pysku, takie jak mopsy i buldogi, których drogi oddechowe już są wąskie. Udaj się do lekarza weterynarii także wtedy, gdy kaszel nie pozwala psu odpocząć albo po około dwóch tygodniach nie ma poprawy.

U młodego lub nieszczepionego psa kaszel z gorączką i wydzieliną z oczu i nosa może być też wczesnym objawem nosówki, znacznie poważniejszej choroby. Lekarz weterynarii może to sprawdzić.

Jak lekarze weterynarii diagnozują i leczą parwowirozę

Lekarze weterynarii zwykle rozpoznają kaszel kenelowy na podstawie typowego kaszlu i niedawnego kontaktu z innymi psami. Badanie obejmuje osłuchanie klatki piersiowej i zmierzenie temperatury psa. Jeśli możliwe jest zapalenie płuc albo kaszel nie pasuje do typowego obrazu, lekarz weterynarii może wykonać zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej. Pomagają one też wykluczyć inne przyczyny kaszlu przypominającego gęganie, takie jak zapadanie się tchawicy, choroba serca lub ciało obce w drogach oddechowych. Testy z wymazów pozwalają ustalić konkretne drobnoustroje, co jest przydatne w ciężkim przypadku lub przy ognisku zakażeń w schronisku.

Łagodne przypadki często wymagają jedynie odpoczynku i czasu, aż organizm upora się z zakażeniem. Antybiotyki nie są potrzebne w każdym przypadku, a lekarze weterynarii zwykle stosują je u psów z objawami zakażenia bakteryjnego lub zapalenia płuc. Jeśli kaszel jest tak silny, że pies nie może odpocząć, lekarz weterynarii może przepisać lek łagodzący kaszel, choć przy zapaleniu płuc unika się takich leków. Psy z zapaleniem płuc lub problemami z oddychaniem mogą wymagać leczenia szpitalnego z płynoterapią i tlenoterapią.

Lepiej unikać leków dla ludzi na kaszel i przeziębienie, chyba że zatwierdzi je lekarz weterynarii. Niektóre zawierają składniki toksyczne dla psów, takie jak słodzik ksylitol.

Opieka nad kaszlącym psem w domu

Opieka domowa polega na zapewnieniu komfortu i odpoczynku oraz na zapobieganiu szerzeniu się zakażenia. Poniższe kroki są często zalecane, a lekarz weterynarii może je dostosować do twojego psa.

• Trzymaj psa z dala od innych psów – unikaj parków, psich przedszkoli, salonów groomerskich i ruchliwych tras spacerowych. Zapytaj lekarza weterynarii, jak długo. Wielu zaleca co najmniej dwa tygodnie, a najlepiej do całkowitego ustąpienia kaszlu.
• Wyprowadzaj psa w szelkach zamiast na obroży, żeby nic nie uciskało tchawicy.
• Niech spacery będą krótkie i spokojne; unikaj gwałtownych zabaw i pobudzenia, które wywołują ataki kaszlu.
• Dbaj o czyste powietrze. Nie pal w pobliżu psa i unikaj kurzu, aerozoli i silnych oparów.
• Wilgotne powietrze może przynieść ulgę drogom oddechowym. Niektórzy lekarze weterynarii proponują, by posiedzieć z psem kilka minut w zaparowanej łazience.
• Podawaj świeżą wodę, a jeśli przełykanie wydaje się sprawiać psu dyskomfort – miękkie jedzenie.
• Myj miski, zabawki i posłanie, a po kontakcie z psem myj ręce.

Przed wizytą zadzwoń do lecznicy i powiedz, że twój pies może mieć zakaźny kaszel. Personel będzie mógł wtedy zaplanować, jak trzymać twojego psa z dala od innych pacjentów.

Inne zwierzęta domowe i ludzie

Największe ryzyko dotyczy innych psów w domu. W miarę możliwości trzymaj je z dala od kaszlącego psa i zapytaj lekarza weterynarii, czy ich szczepienia są aktualne. Koty również mogą zostać zakażone bakterią Bordetella, zwłaszcza w zatłoczonych warunkach, więc obserwuj, czy kot domowy nie kicha lub nie kaszle.

Ryzyko dla zdrowych ludzi jest bardzo niskie. Bakterie Bordetella sporadycznie wywoływały chorobę u ludzi, zwykle u osób z osłabionym układem odpornościowym. Jeśli ktoś z domowników należy do tej grupy, rozsądnie jest poprosić o radę lekarza tej osoby i starannie myć ręce.

Jak zapobiegać

Głównym narzędziem są szczepienia. Szczepionka podstawowa zalecana dla wszystkich psów chroni przed adenowirusem psów, a ochrona przed parainfluenzą często wchodzi w skład tej samej szczepionki skojarzonej. Szczepionka przeciw Bordetella, często nazywana szczepionką na kaszel kenelowy, występuje w postaci kropli do nosa, płynu podawanego doustnie lub zastrzyku. Zwykle zaleca się ją psom, które zostają w hotelach dla psów, chodzą do psiego przedszkola lub groomera, odwiedzają wybiegi dla psów albo mieszkają z wieloma innymi psami. W niektórych krajach dostępna jest też szczepionka przeciw grypie psów.

Te szczepionki zmniejszają ryzyko zachorowania, łagodzą przebieg choroby i obniżają ryzyko zapalenia płuc. Nie zapobiegają w pełni zakażeniu, więc zaszczepiony pies nadal może kaszleć. Budowanie odporności wymaga czasu, dlatego porozmawiaj z lekarzem weterynarii z dużym wyprzedzeniem przed pobytem w hotelu dla psów lub zajęciami grupowymi.

Pomagają też codzienne nawyki. Trzymaj psa z dala od kaszlących psów, unikaj wspólnych misek z wodą w miejscach publicznych i dbaj, by dom był dobrze wywietrzony i wolny od dymu. Spokojny rytm dnia zmniejsza też stres, co pomaga nowo adoptowanemu psu przystosować się do nowego domu i zachować zdrowie.

Jeśli myślisz o adopcji, na stronie Adopcje znajdziesz psy, które szukają domu, a sekcja FAQ odpowiada na najczęstsze pytania. W sprawie każdego kaszlu u twojego psa najlepiej zwrócić się do lekarza weterynarii.