PL
Wesprzyj

Ropomacicze u suk: objawy, leczenie i zapobieganie

ArtykułUdostępnij
7 min czytania Ostatnia aktualizacja:

Z PawPedia, encyklopedii życia ze zwierzętami

Zweryfikowano na podstawie źródeł weterynaryjnych

Spis treści

W skrócie

Ropomacicze to poważne zakażenie macicy u niesterylizowanych suk, które bez leczenia może być śmiertelne. Zwracaj uwagę na wydzielinę, wzmożone picie, brak energii lub słaby apetyt w tygodniach po cieczce i zadzwoń do lekarza weterynarii jeszcze tego samego dnia. Typowym leczeniem jest operacyjne usunięcie macicy, a sterylizacja zapobiega tej chorobie.

Ropomacicze u suk
Płowy pies w szelkach i na smyczy leży na wyściełanym stole do badań, a dłoń w rękawiczce spoczywa na jego grzbiecie.
Pies leżący na stole do badań z dłonią w rękawiczce na grzbiecie
PrzyczynaZmiany hormonalne w organizmie suki oraz bakterie, które zwykle pochodzą z jej własnego organizmu
DotyczySuki, które nie zostały wysterylizowane
Najbardziej narażoneSuki w średnim i starszym wieku, choć chorują też młode suki
Pierwsze objawyCzęsto nietypowa wydzielina albo nagłe picie znacznie większej ilości wody kilka tygodni po cieczce; zadzwoń do lekarza weterynarii tego samego dnia
Częste objawyWydzielina po cieczce (nie zawsze widoczna), picie znacznie większej ilości wody, brak energii, mniejszy apetyt, wymioty, powiększony lub bolesny przy dotyku brzuch
RozpoznanieNajbardziej przydatnym badaniem obrazowym jest USG, które może pokazać pogrubiałą, wypełnioną płynem macicę
LeczenieU większości suk zaleca się operację usunięcia zakażonej macicy i obu jajników
RokowanieNa ogół dobre, jeśli operacja zostanie przeprowadzona na czas; bez leczenia ropomacicze może być śmiertelne
ZapobieganieSterylizacja zapobiega ropomaciczu u niemal wszystkich suk
Ryzyko dla ludziNa ogół uważane za niezakaźne; ludzie nie zarażają się nim tak jak wirusem
Nagły przypadek, gdyOdmowa jedzenia i duże osłabienie, powtarzające się wymioty, powiększony lub bolesny brzuch, blade lub nietypowo czerwone dziąsła, szybki oddech w spoczynku, zapaść

Ropomacicze to poważne zakażenie macicy u suk, które nie zostały wysterylizowane. Nazwa oznacza ropę w macicy. W ciągu kilku dni suka może bardzo ciężko zachorować, a bez leczenia ropomacicze może być śmiertelne. Pierwszymi sygnałami są często nietypowa wydzielina albo to, że suka kilka tygodni po cieczce nagle pije znacznie więcej wody niż zwykle.

To częsty problem. W dużym szwedzkim badaniu opartym na danych ubezpieczeniowych mniej więcej co czwarta niesterylizowana suka zachorowała na ropomacicze do ukończenia 10 lat, a ryzyko znacznie różniło się w zależności od rasy. Choroba najczęściej występuje u suk w średnim i starszym wieku, ale mogą na nią zachorować także młode suki. Można jej zapobiec, a większość suk dobrze wraca do zdrowia, jeśli są leczone na czas.

Co jest przyczyną

Po każdej cieczce jajniki suki przez kilka tygodni wytwarzają duże ilości hormonu progesteronu, niezależnie od tego, czy jest w ciąży. Progesteron przygotowuje macicę do ciąży. Pogrubia jej błonę śluzową i sprawia, że gruczoły macicy wytwarzają więcej płynu. Osłabia też miejscową obronę immunologiczną, spowalnia skurcze mięśni, które wypychałyby płyn na zewnątrz, i utrzymuje szyjkę macicy zamkniętą. Po wielu cyklach błona śluzowa może stać się gruba i pełna małych torbieli, co daje bakteriom dobre miejsce do namnażania się.

Bakterie zwykle pochodzą od samej suki. Podczas cieczki szyjka macicy się otwiera, a bakterie, które normalnie żyją w pochwie i wokół sromu, mogą przedostać się w górę do macicy. Najczęściej wykrywa się bakterię E. coli, często tego samego typu, który żyje w jelitach suki. Gdy macica wypełnia się ropą, toksyny bakteryjne przedostają się do krwiobiegu i mogą oddziaływać na nerki oraz inne narządy.

Ryzyko rośnie z wiekiem, w miarę jak suka przechodzi kolejne cykle cieczki. Leczenie hormonalne stosowane w celu odroczenia cieczki albo zapobiegania ciąży po niechcianym kryciu może znacznie zwiększyć ryzyko. Większość przypadków pojawia się od jednego do dwóch miesięcy po cieczce. Ropomacicze może jednak rozwinąć się w dowolnym momencie od kilku tygodni do około czterech miesięcy po niej.

Objawy, na które warto uważać

Objawy zależą od tego, czy szyjka macicy jest otwarta, czy zamknięta. Gdy jest otwarta, ropa może wypływać na zewnątrz, więc możesz zauważyć wydzielinę. Gdy jest zamknięta, ropa pozostaje w środku, a macica coraz bardziej się powiększa. Przy ropomaciczu zamkniętym suka zwykle choruje ciężej i szybciej, a z zewnątrz może nie być nic widać.

  • Wydzielina ze sromu po zakończeniu cieczki, często kremowa, żółta, zielona lub podbarwiona krwią i często o nieprzyjemnym zapachu
  • Częste lizanie okolicy pod ogonem albo zaschnięta wydzielina na ogonie, tylnych łapach lub posłaniu
  • Picie znacznie większej ilości wody niż zwykle i częstsza potrzeba oddawania moczu
  • Mniej energii i mniejsze zainteresowanie spacerami lub zabawą
  • Mniejszy apetyt lub odmowa jedzenia
  • Wymioty lub biegunka
  • Brzuch powiększony lub bolesny przy dotyku
  • U niektórych suk gorączka, choć wiele z nich ma prawidłową temperaturę

Prawidłowej cieczce towarzyszy krwista wydzielina, więc wydzielina w czasie cieczki jest czymś normalnym. Sygnałem ostrzegawczym jest wydzielina lub objawy choroby w tygodniach po zakończeniu cieczki. Niektóre suki bardzo dbają o czystość i wylizują wydzielinę, zanim ktokolwiek ją dostrzeże, więc pierwszą rzeczą, jaką zauważysz, może być zmiana pragnienia lub poziomu energii.

Kiedy to nagły przypadek

Lekarze weterynarii traktują podejrzenie ropomacicza jako stan pilny, dlatego najlepiej zadzwonić do lekarza weterynarii jeszcze tego samego dnia, w którym zauważysz objawy. Zagrożenie gwałtownie rośnie, gdy zakażenie przedostaje się do krwi lub gdy rozdęta macica pęka. Z pękniętej macicy ropa wylewa się do jamy brzusznej i wywołuje zapalenie otrzewnej, które zagraża życiu. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii lub całodobową lecznicą weterynaryjną, jeśli twoja niesterylizowana suka ma którykolwiek z tych objawów.

  • Odmawia jedzenia i wydaje się bardzo zmęczona lub osłabiona
  • Wielokrotnie wymiotuje
  • Jej brzuch wygląda na powiększony lub boli przy dotyku
  • Jej dziąsła są blade lub nietypowo czerwone
  • Oddycha szybko nawet w spoczynku
  • Upada lub nie jest w stanie ustać na nogach

Suka z zamkniętą szyjką macicy może w ogóle nie mieć wydzieliny. Jeśli niesterylizowana suka źle się poczuje w tygodniach po cieczce, warto zabrać ją na badanie, nawet gdy nic nie widać.

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Lekarz weterynarii zapyta, kiedy była jej ostatnia cieczka, czy kiedykolwiek otrzymywała leczenie hormonalne i jakie zmiany zauważasz w domu. Badanie obejmuje ostrożne omacywanie brzucha. Lekarze weterynarii uciskają go wtedy bardzo delikatnie, ponieważ zakażona macica może być krucha.

Badania krwi często wykazują wysoką liczbę białych krwinek i mogą wskazywać na obciążenie nerek. Badanie próbki moczu również pomaga ocenić nerki. Najbardziej przydatnym badaniem obrazowym jest USG. Może ono pokazać pogrubiałą, wypełnioną płynem macicę i pomóc wykluczyć ciążę. Można też wykonać zdjęcia rentgenowskie, a czasem lekarz weterynarii ogląda próbkę wydzieliny pod mikroskopem.

Jak wygląda leczenie

U większości suk zalecanym leczeniem jest operacja. Lekarz weterynarii usuwa zakażoną macicę i oba jajniki. To ten sam zabieg co sterylizacja, ale u chorej suki z powiększoną, kruchą macicą jest on bardziej wymagający. Przed operacją lekarz weterynarii zwykle podaje płyny dożylnie i antybiotyki, aby ustabilizować jej stan. Wiele suk pozostaje potem w lecznicy pod kroplówką co najmniej przez dobę, a bardzo chore suki mogą potrzebować więcej czasu.

Po usunięciu zakażonej macicy stan większości suk szybko się poprawia, a rokowanie jest na ogół dobre, jeśli operacja zostanie przeprowadzona na czas. W domu suka będzie potrzebować odpoczynku, krótkich spacerów na smyczy, kołnierza ochronnego lub ubranka pooperacyjnego, aby nie lizała rany, oraz leków przepisanych przez lekarza weterynarii. Lekarz weterynarii może chcieć powtórzyć badania krwi, zwłaszcza jeśli jej parametry nerkowe były wysokie, dlatego warto stawiać się na każdą wizytę kontrolną.

W nielicznych przypadkach lekarze weterynarii mogą rozważyć leczenie farmakologiczne zamiast operacji. Leki hormonalne pomagają otworzyć szyjkę macicy i opróżnić macicę, a antybiotyki zwalczają zakażenie. Zwykle bierze się to pod uwagę tylko u młodych suk w stabilnym stanie, przeznaczonych do hodowli. Wielu lekarzy weterynarii odradza takie leczenie, gdy suka jest bardzo chora lub ma zamkniętą szyjkę macicy, ponieważ ryzyko jest wtedy wyższe. Wymaga ono ścisłej kontroli z powtarzanym USG i badaniami krwi, a u wielu suk zakażenie wraca po kolejnej cieczce. Jeśli w ciągu około dwóch dni stan suki wyraźnie się nie poprawi albo się pogorszy, lekarze weterynarii zwykle zalecają operację. Nie ma bezpiecznego domowego sposobu leczenia ropomacicza.

Ryzyko dla innych zwierząt i ludzi

Ropomacicze uważa się na ogół za chorobę niezakaźną. Rozwija się w wyniku zmian hormonalnych w organizmie jednej suki, a bakterie zwykle pochodzą od niej samej. Inne psy, koty i ludzie nie zarażają się nim tak jak wirusem.

W raporcie z Brazylii z 2022 r. opisano dwie niesterylizowane suki mieszkające w tym samym domu, u których ropomacicze rozwinęło się w tym samym czasie. Oba zakażenia wywołał ten sam szczep E. coli, a badacze uważają, że przeszedł on z jednej suki na drugą. To pojedynczy przypadek, ale prosta higiena i tak ma sens. Zakładaj rękawiczki lub myj ręce po sprzątnięciu wydzieliny i często pierz posłanie suki. Jeśli masz inne niesterylizowane suki, zapytaj lekarza weterynarii, czy trzymać je osobno, dopóki chora suka nie wróci do zdrowia.

Jak zapobiegać

Sterylizacja zapobiega ropomaciczu u niemal wszystkich suk. W zależności od metody lekarz weterynarii usuwa same jajniki albo jajniki razem z macicą. W obu przypadkach hormony, które napędzają chorobę, przestają być wytwarzane. Planowa sterylizacja zdrowej suki jest też bezpieczniejsza i prostsza niż pilna operacja u chorej. Najlepszy wiek na sterylizację może zależeć od wielkości i rasy twojego psa, dlatego warto omówić to z lekarzem weterynarii. Jeśli suka właśnie przeszła cieczkę, wielu lekarzy weterynarii woli odczekać dwa do trzech miesięcy przed rutynową sterylizacją.

Wysterylizowane suki chorują rzadko. Może się to zdarzyć, gdy po operacji w organizmie pozostanie mały fragment jajnika, który nadal wytwarza hormony. Zakażenie może wtedy rozwinąć się w pozostałej części macicy. Jeśli wysterylizowana suka ma objawy cieczki, takie jak obrzęknięty srom lub zainteresowanie ze strony samców, powiedz o tym lekarzowi weterynarii.

Jeśli twoja suka jest przeznaczona do hodowli, zapisuj daty każdej cieczki i uważnie obserwuj ją przez około cztery miesiące po każdej z nich. Zanim zastosujesz jakiekolwiek leczenie hormonalne w celu opóźnienia cieczki lub zapobieżenia ciąży, zapytaj lekarza weterynarii, ponieważ takie leczenie może zwiększać ryzyko.

Uratowane i świeżo adoptowane psy

Wiele uratowanych suk to dorosłe zwierzęta o nieznanej przeszłości. Możliwe, że nikt nie wie, ile cieczek przeszła suka, kiedy była ostatnia ani czy kiedykolwiek otrzymywała leczenie hormonalne. W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to lekarz weterynarii i kąpiel, a do tego badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę jest badane i leczone, a także otrzymuje szczepienia i mikroczip.

Gdy adoptujesz sukę, sprawdź w jej dokumentacji, czy została wysterylizowana. Jeśli nie została lub nie masz pewności, dobrze jest wkrótce po jej przyjeździe umówić wizytę u swojego lekarza weterynarii i zapytać o odpowiedni termin sterylizacji. Do tego czasu zapisuj daty każdej zauważonej cieczki. Jeśli w tygodniach po cieczce suka zacznie dużo pić, będzie mniej jeść lub sprawi wrażenie chorej, skontaktuj się z lekarzem weterynarii tego samego dnia.

Więcej poradników o zdrowiu psów i kotów znajdziesz w dziale PawPedia. Jeśli myślisz o tym, by dać dom uratowanemu psu, na stronie Adopcje zobaczysz zwierzęta, które czekają na rodziny.

Źródła

Źródła internetowe

  1. Reproductive Disorders of Female Dogs · Merck Veterinary Manual (Pet Owner Version)
  2. Pyometra in Dogs · VCA Animal Hospitals
  3. Pyometra · Cornell Richard P. Riney Canine Health Center
  4. Pyometra (infected womb) in dogs · PDSA
  5. Pyometra · American College of Veterinary Surgeons
  6. A Danger for Intact Females: Pyometra · American Kennel Club
  7. Pyometra · The Royal Kennel Club
  8. Canine Pyometra: A Short Review of Current Advances · Xavier R.G.C. et al., Animals : an open access journal from MDPI (2023)
  9. Pyometra in Small Animals · Hagman R., The Veterinary clinics of North America. Small animal practice (2018)

Encyklopedie

  1. Pyometra · Wikipedia

Książki

  1. Johnston SD, Root Kustritz MV, Olson PNS. Canine and Feline Theriogenology. Philadelphia: Saunders, 2001. ISBN 9780721656076
  2. Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E (eds.). Textbook of Veterinary Internal Medicine: Diseases of the Dog and the Cat. 8th ed. St. Louis: Elsevier, 2016. ISBN 9780323312110
  3. Щербаков Г. Г. и др.; под общ. ред. Г. Г. Щербакова. Внутренние болезни животных: учебник [Internal Diseases of Animals: A Textbook]. Санкт-Петербург: Лань, 2014. ISBN 9785811416820
  4. Nelson RW, Couto CG. Small Animal Internal Medicine. 6th ed. St. Louis: Elsevier, 2019. ISBN 9780323570145

Ten artykuł zawiera ogólne informacje i nie jest poradą weterynaryjną. W sprawach zdrowia swojego zwierzęcia zawsze konsultuj się z lekarzem weterynarii. Niektóre obrazy w dziale PawPedia mogą być wygenerowane przez AI.

Ta strona została ostatnio zaktualizowana 30 września 2026 r.

Zapisz się do naszego newslettera

Wieści z akcji ratunkowych i aktualności od zespołu.