Nietrzymanie moczu u psów: przyczyny i leczenie

Częste przyczyny

Popuszczanie moczu u psa może mieć kilka różnych przyczyn. Oto najważniejsze z nich.

• Osłabiony zwieracz cewki moczowej. Mięsień, który utrzymuje pęcherz zamknięty, traci część swojej siły. To najczęstsza przyczyna u dorosłych psów, dotycząca głównie wysterylizowanych suk. Uważa się, że rolę odgrywa niższy poziom hormonów płciowych po sterylizacji. Lekarze weterynarii mogą nazywać ten stan nietrzymaniem moczu po sterylizacji lub niewydolnością mechanizmu zwieracza cewki moczowej.
• Ektopowe moczowody. To wada wrodzona. Jeden lub oba przewody odprowadzające mocz z nerek uchodzą w niewłaściwym miejscu, za mięśniem, który utrzymuje pęcherz zamknięty. Zwykle wykrywa się ją u młodych szczeniąt, a częściej rozpoznaje się ją u suk.
• Zakażenie pęcherza moczowego lub jego zapalenie. Podrażniony pęcherz może powodować nagłe parcie na mocz i niewielkie popuszczanie.
• Problemy z nerwami lub kręgosłupem. Uraz lub choroba kręgosłupa albo nerwów w obrębie miednicy mogą uniemożliwiać prawidłowe napełnianie się i opróżnianie pęcherza.
• Nietrzymanie moczu z przepełnienia. Gdy kamień w pęcherzu lub narośl częściowo blokuje cewkę moczową, pęcherz się przepełnia, a mocz wycieka kroplami.
• Wytwarzanie większej ilości moczu niż zwykle. Choroby takie jak choroba nerek lub cukrzyca sprawiają, że pies więcej pije i oddaje więcej moczu, co może prowadzić do wpadek w domu, które wyglądają jak popuszczanie.

U starszych psów może występować inny problem, który łatwo pomylić z nietrzymaniem moczu. Niektóre psy w podeszłym wieku tracą nawyk czystości z powodu związanych z wiekiem zmian w mózgu, nazywanych zaburzeniami funkcji poznawczych. Takie psy zwykle oddają mocz w normalny sposób, ale w niewłaściwym miejscu, co różni się od popuszczania moczu podczas snu.

Objawy, na które warto uważać

Nietrzymanie moczu może mieć postać stałego kapania lub sporadycznego niewielkiego popuszczania. Właściciele często zauważają jeden lub kilka z tych objawów.

• Mokra plama w miejscu, w którym pies spał lub leżał
• Kapanie moczu podczas chodzenia lub zaraz po wstaniu
• Wilgotna sierść lub zapach moczu na tylnych łapach, brzuchu lub pod ogonem
• Częstsze niż zwykle wylizywanie okolicy narządów płciowych
• Zaczerwieniona, bolesna skóra wokół sromu lub prącia od stałego kontaktu z moczem
• U młodego szczenięcia kapanie moczu, które wydaje się występować od początku

Suka z nietrzymaniem moczu po sterylizacji zwykle nadal normalnie oddaje mocz na spacerach. Popuszczanie zdarza się głównie wtedy, gdy jest zrelaksowana lub śpi.

Kiedy to nagły przypadek

Z większością przypadków popuszczania moczu można poczekać do zwykłej wizyty. Niektóre objawy wymagają jednak natychmiastowej pomocy lekarza weterynarii. Parcie na mocz, podczas którego wydostaje się niewiele moczu lub nie wydostaje się wcale, może oznaczać niedrożność. Całkowita niedrożność powoduje gromadzenie się produktów przemiany materii we krwi i w ciągu jednego do dwóch dni może sprawić, że pies bardzo ciężko zachoruje. Właściciele czasem mylą to parcie z zaparciem.

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii, jeśli popuszczaniu moczu towarzyszy ból grzbietu, osłabienie lub chwiejność tylnych łap, krew w moczu, wymioty, odmowa jedzenia albo obrzęknięty, bolesny brzuch. Te objawy mogą wskazywać na problem z kręgosłupem, niedrożność lub inną poważną chorobę.

Jak lekarze weterynarii ustalają przyczynę

Lekarz weterynarii zacznie od pytań. Warto zanotować, kiedy dochodzi do popuszczania, ile moczu wycieka, czy pies pije więcej niż wcześniej i czy nadal może normalnie oddawać mocz na spacerach. Przydatne może być też krótkie nagranie telefonem, na którym pies oddaje mocz.

Badanie zwykle obejmuje omacanie pęcherza oraz sprawdzenie nerwów i odruchów tylnych łap i okolicy ogona. Badanie moczu i posiew moczu pozwalają wykryć zakażenie. Mogą zostać zalecone badania krwi w celu wykrycia chorób, przy których pies więcej pije i oddaje więcej moczu. USG lub zdjęcia rentgenowskie mogą uwidocznić kamienie, narośla i kształt pęcherza. Przy podejrzeniu ektopowych moczowodów lekarze weterynarii mogą zastosować tomografię komputerową lub małą kamerę wprowadzaną do pęcherza – zabieg zwany cystoskopią.

Nie ma jednego testu na nietrzymanie moczu po sterylizacji. Często rozpoznaje się je, wykluczając inne przyczyny, a następnie obserwując, jak pies reaguje na leczenie.

Możliwości leczenia

Leczenie zależy od przyczyny, dlatego warto ją ustalić, zanim cokolwiek się rozpocznie. Przy osłabionym zwieraczu lekarze weterynarii zwykle przepisują lek, który pomaga napiąć mięsień przy ujściu pęcherza. Inną możliwością są leki z grupy hormonalnej terapii zastępczej. U większości psów następuje poprawa. Wiele z nich musi przyjmować leki długotrwale, a lekarz weterynarii może z czasem modyfikować plan leczenia i zalecić regularne kontrole, aby monitorować skutki uboczne.

Gdy leki nie wystarczają, pomóc mogą zabiegi specjalistyczne. Przez małą kamerę można wstrzyknąć w ścianę cewki moczowej materiał wypełniający, który pomaga jej się domykać. Efekt może z czasem słabnąć, a niektóre psy wymagają powtórzenia zabiegu. U innych psów podczas operacji zakłada się sztuczny zwieracz – regulowany mankiet umieszczany wokół cewki moczowej. Lekarz weterynarii może skierować cię na takie zabiegi do ośrodka specjalistycznego.

Inne przyczyny wymagają osobnego leczenia. Zakażenie pęcherza moczowego leczy się antybiotykami, najlepiej dobranymi na podstawie posiewu moczu. Ektopowe moczowody koryguje się chirurgicznie lub zabiegiem laserowym wykonywanym przez kamerę, przy czym niektóre psy nadal trochę popuszczają mocz i potrzebują także leków. Kamienie lub zmiany rozrostowe blokujące cewkę moczową trzeba usunąć lub odpowiednio kontrolować. Psy z uszkodzeniem nerwów mogą potrzebować pomocy w opróżnianiu pęcherza, a lekarz weterynarii może pokazać opiekunom, jak robić to w domu. Zanim podasz jakikolwiek lek dla ludzi lub suplement na kontrolę pęcherza, zapytaj lekarza weterynarii.

Opieka w domu

Besztanie lub karanie psa za popuszczanie moczu nie pomaga. Pies nie wie, że to się dzieje, a kara tylko zwiększa stres. Kilka prostych nawyków ułatwia codzienne życie i tobie, i psu.

Dawaj psu więcej okazji do oddania moczu, zwłaszcza ostatni raz tuż przed snem i po długich drzemkach. Używaj chłonnych posłań nadających się do prania lub wodoodpornych pokrowców i często je pierz. Pieluchy dla psów lub opaski brzuszne mogą chronić meble, ale trzeba je często zmieniać, aby mokry materiał nie przylegał do skóry. Gdy okolica pod ogonem się zmoczy, delikatnie ją umyj i osusz. Groomer może krótko strzyc sierść wokół narządów płciowych, co ułatwia utrzymanie czystości. Zapewnij stały dostęp do świeżej wody. Ograniczanie dostępu do wody nie jest zalecane, chyba że zaleci to lekarz weterynarii.

Samo nietrzymanie moczu nie przenosi się na inne zwierzęta ani na ludzi. Jeśli częścią problemu jest zakażenie pęcherza, bakterie mogą czasem przenosić się między zwierzętami a ludźmi mieszkającymi w tym samym domu. Mycie rąk po sprzątnięciu moczu to dobry nawyk.

Ryzyko i zapobieganie

Duże brytyjskie badanie obejmujące ponad 100 000 suk przyjmowanych w lecznicach pierwszego kontaktu wykazało, że u około 3 na 100 z nich rozpoznano nietrzymanie moczu. Ryzyko było wyższe u wysterylizowanych suk, psów w wieku od 9 do 12 lat oraz psów, których masa ciała była równa średniej masie dorosłego psa danej rasy lub wyższa. Niektóre rasy, w tym setery irlandzkie i dobermany, były dotknięte tym problemem znacznie częściej. Inne badania wiążą go z dużymi rozmiarami ciała.

Nie ma pewnego sposobu, aby zapobiec nietrzymaniu moczu. Jednym z praktycznych kroków jest utrzymywanie psa w prawidłowej masie ciała. Sterylizacja ma ważne zalety zdrowotne, a decyzję najlepiej podjąć wspólnie z lekarzem weterynarii. Niektóre badania sugerują, że sterylizacja bardzo młodych szczeniąt może nieznacznie zwiększać ryzyko, ale dowody są niejednoznaczne. Jeśli masz młodą suczkę, zwłaszcza dużej rasy, zapytaj lekarza weterynarii o najlepszy wiek na zabieg.

Uratowane i świeżo adoptowane psy

Świeżo adoptowany pies, któremu zdarzają się wpadki w domu, nie zawsze cierpi na nietrzymanie moczu. Stres, nowy rytm dnia i niedokończona nauka czystości mogą powodować wpadki w pierwszych tygodniach. Niektóre nieśmiałe psy oddają trochę moczu, gdy ktoś je wita lub się do nich zbliża – nazywa się to oddawaniem moczu z uległości. Podobnie mogą reagować podekscytowane młode psy. Takie psy nie śpią i są świadome, a mocz wypływa w chwili powitania. Pomagają spokojne, stonowane powitania, a karanie pogarsza sytuację.

Prawdziwe nietrzymanie moczu może też pojawić się po adopcji, zwłaszcza u dorosłej suki, która została wysterylizowana, zanim do ciebie trafiła. Może się zacząć po miesiącach, a nawet latach od sterylizacji. Jeśli twój pies ma za sobą dawny uraz kręgosłupa lub miednicy, powiedz o tym lekarzowi weterynarii, ponieważ uszkodzenie nerwów może wpływać na kontrolę pęcherza.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to weterynarz i kąpiel, a każde zwierzę przed adopcją przechodzi badanie i leczenie oraz otrzymuje szczepienia i mikroczip. Na pierwszą wizytę u swojego lekarza weterynarii zabierz dokumentację zdrowotną psa i wspomnij o każdym popuszczaniu moczu, które udało się zauważyć. Więcej praktycznych poradników znajdziesz w dziale PawPedia, a nasze FAQ odpowiada na częste pytania dotyczące adopcji.