Kedilerde Kusma: Yaygın Nedenler ve Ne Zaman Endişelenmeli

Kusma, regürjitasyon ya da tüy yumağı

Çıkan içeriğin nasıl geldiğine dikkat etmek yardımcı olur. Gerçek kusmada kedi, mama veya sıvı çıkmadan önce genellikle salya akıtır, öğürür ve karın kaslarını belirgin bir çabayla kasar. Çıkan içerik kısmen sindirilmiş olabilir ya da sarı safra veya şeffaf köpük olabilir.

Regürjitasyon (geri çıkarma) farklı görünür. Pasif bir süreçtir; karın kasılması ya çok azdır ya da hiç yoktur ve çoğu zaman yemekten kısa süre sonra olur. Mama genellikle sindirilmeden, bazen tüp şeklinde geri gelir. Çok hızlı yiyen kediler bazen yediklerini bu şekilde hemen geri çıkarır. Regürjitasyon, yiyecekleri mideye taşıyan boru olan yemek borusunda (özofagus) bir soruna da işaret edebilir; bu yüzden hangisini gördüğünüzü veteriner hekiminize söyleyin. Telefonla çekilmiş kısa bir video yardımcı olabilir.

Tüy yumakları, kediler kendilerini temizlerken dökülen tüyleri yuttukları için oluşur. Tüy sindirilemez; bu nedenle kedi bir süre öksürür gibi öğürüp onu çıkarana kadar midede birikir. Tüy yumağı genellikle ince, nemli, tüp şeklinde bir tüy kümesine benzer ve safrayla boyanmış olabilir. Ara sıra tüy yumağı çıkarmak, özellikle uzun tüylü kedilerde yaygındır. Sık tüy yumağı çıkarmak ya da hiçbir şey çıkarmayan öksürür gibi zorlanma ve öğürme, veteriner hekime gitmek için bir nedendir.

Sık görülen nedenler

Akut gastrit olarak adlandırılan mide iç yüzeyinin tahrişi, ani kusmanın en sık nedenlerinden biridir. Bozulmuş yiyecekler, sofra artıkları, bitkiler, bazı ilaçlar, enfeksiyonlar ve parazitler bunu tetikleyebilir. Kedi birkaç kez kusabilir, salya akıtabilir ve rahatsız ya da mamaya ilgisiz görünebilir. Hafif vakalar çoğu zaman bir iki gün içinde düzelir. Kısa süreli diğer nedenler arasında çok hızlı ya da çok fazla yemek, mamanın aniden değiştirilmesi ve tüy yumakları sayılabilir.

Bazı nedenler daha ciddidir. Yutulan nesneler, özellikle ip, iplik, yün ya da kumaş, bağırsakları tıkayabilir veya bağırsaklara zarar verebilir. Zehirler kusmaya yol açabilir; zambaklar ise kediler için özellikle tehlikelidir. Kedilerde panlökopeni gibi enfeksiyonlar da kusmaya neden olabilir; pankreatit, karaciğer hastalığı ve mesane tıkanıklığı da öyle.

Kusma haftalar veya aylar boyunca tekrarlıyorsa liste değişir. Bu durumda sık görülen nedenler arasında inflamatuvar bağırsak hastalığı, besin intoleransı veya alerjisi, bağırsak parazitleri, kabızlık, böbrek hastalığı, tiroit bezinin aşırı çalışması, diyabet ve bağırsak tümörleri yer alır. Bunların birçoğu orta yaşlı ve yaşlı kedilerde daha sık görülür.

Ne zaman acil durumdur

Şu durumlarda hemen veteriner hekiminizi veya bir acil veteriner kliniğini arayın.

• Birkaç saat içinde tekrarlayan kusma ya da hiçbir şey çıkarmayan öğürme
• Kusmukta kırmızı ya da kahve telvesi gibi görünebilen kan
• Güçsüzlük, saklanma ya da ağrılı veya şişmiş karınla birlikte kusma
• Ateş veya ishalle birlikte kusma
• İp veya oyuncak parçası gibi bir nesnenin yutulduğunun bilinmesi ya da bundan şüphelenilmesi
• Zambak, insan ilaçları, antifriz veya başka bir zehirle olası temas
• Kum kabında ıkınırken çok az idrar yapma ya da hiç yapamama

Küçük yavru kediler, yaşlı kediler ve mevcut bir hastalığı olan kediler daha hızlı kötüleşebilir; bu nedenle kusarlarsa veteriner hekimi erkenden aramak en iyisidir.

Zambaklar özel bir uyarıyı hak ediyor. Gerçek zambaklar ve gün zambakları kedilerde ölümcül böbrek yetmezliğine yol açabilir. Bir yapraktan bir ısırık, tüylerden yalanan polen ya da vazodaki su bile yeterli olabilir. Salya akması, kusma, halsizlik ve iştah kaybı çoğu zaman ilk belirtilerdir. Tedavi erken başladığında en iyi sonucu verir; bu yüzden daha fazla belirti beklemeden veteriner hekiminizi ya da bir hayvan zehir danışma hattını arayın.

Kedinizin ağzından ya da makatından sarkan bir ip görürseniz çekmeyin. Veteriner hekiminizi arayın. Bağırsaktaki ip, bağırsaklar hareket ettikçe bağırsak duvarını testere gibi kesebilir.

Veteriner randevusu ne zaman alınmalı

Birçok vaka o kadar acil değildir. Yine de devam ederse dikkate alınmalıdır. Veteriner hekimler genellikle şu durumlarda kontrol önerir: kedi haftada yaklaşık bir kereden fazla kusuyorsa, bunun dışında iyi görünen bir kedide kusma bir iki günden uzun sürüyorsa ya da kilo kaybı, iştah değişikliği, her zamankinden fazla su içme veya ishal fark ederseniz. Bazı sahipler düzenli kusmanın kediler için sadece normal bir şey olduğunu düşünür. Kusma yaygındır ve kronik kusmanın birçok nedeni, bulunduğunda tedavi edilebilir.

Kedilerde iştah çok önemlidir. Bir günden uzun süre yemek yemeyi reddeden bir kedi, kusma hafif görünse bile veteriner hekime gösterilmelidir. Yemek yemeyen kediler, özellikle de fazla kilolu olanlar, ciddi bir karaciğer yağlanması türü olan hepatik lipidoza yakalanabilir.

Veteriner hekimler nedeni nasıl bulur

Veteriner hekim önce sorular soracaktır. Yararlı bilgiler arasında kusmanın ne zaman başladığı, ne sıklıkla olduğu, kusmuğun neye benzediği, öğünlerle ilişkisi, mamada yakın zamanda yapılan bir değişiklik, kedinin ulaşabileceği bitkiler veya nesneler, kullanılan ilaçlar ve kedinin normal şekilde yiyip içip içmediği ve kum kabını normal kullanıp kullanmadığı yer alır.

Fiziksel muayeneden sonra veteriner hekim kan testleri, idrar testi ve parazitler için dışkı testi önerebilir. Röntgen veya ultrason, yutulmuş nesneleri, tıkanıklıkları ve organlardaki değişiklikleri gösterebilir. Uzun süreli kusmada veteriner hekim, endoskopla ya da ameliyat sırasında mideden veya bağırsaktan küçük doku örnekleri alınmasını önerebilir. Bu örnekler, inflamatuvar bağırsak hastalığını tümörlerden ve diğer durumlardan ayırt etmeye yardımcı olur.

Tedavi ve evde bakım

Tedavi nedene bağlıdır. Hafif ve kısa süreli bir mide rahatsızlığında veteriner hekimler çoğu zaman mideyi kısa bir süre dinlendirmeyi, ardından olağan beslenmeye yavaş yavaş dönmeden önce hafif, kolay sindirilebilir bir mamadan sık ve küçük öğünler vermeyi önerir. Ne kadar bekleyeceğinizi ve suyu nasıl vereceğinizi veteriner hekiminize sorun. Kediyi kendi başınıza uzun süre aç bırakmayın.

Sıvı kaybı (dehidrasyon) yaşayan ya da sık kusan kedilere, bulantı ve kusmayı kontrol altına alan ilaçların yanı sıra deri altından veya serumla sıvı verilmesi gerekebilir. Diğer tedaviler nedene yöneliktir. Bunlara örnek olarak parazitler için iç parazit tedavisi, besin intoleransı için diyet değişikliği, yutulmuş bir nesneyi çıkarmak için endoskopi veya ameliyat ve böbrek hastalığı, tiroit hastalığı ya da inflamatuvar bağırsak hastalığı için uzun süreli bakım verilebilir.

Veteriner hekiminiz reçete etmedikçe kusma için insan ilaçları vermeyin. Yaygın olarak kullanılan insan ağrı kesicilerinin birkaçı küçük miktarlarda bile kediler için zehirlidir. Tüy yumağı ürünlerinin de veteriner hekimin yönlendirmesiyle kullanılması en iyisidir.

Korunma

Birkaç basit alışkanlık, sık görülen birçok nedenin riskini azaltır.

• Tüy yumaklarını azaltmak için, özellikle uzun tüylüyse kedinizi düzenli olarak tarayın.
• Yeni bir mamaya birkaç güne yayarak kademeli olarak geçin.
• Ölçülü öğünler verin. Mamasını hızla yutan kediler için daha küçük öğünler veya yavaş besleme kabı işe yarayabilir.
• Zambakları evden uzak tutun; ilaçları, temizlik ürünlerini ve antifrizi ulaşılamayacak yerlerde saklayın.
• Oyundan sonra ip, iplik, yün ve kurdeleleri kaldırın.
• Veteriner hekiminizin önerdiği aşıları ve parazit kontrolünü aksatmayın; kediniz yaşlandıkça düzenli kontrol randevuları alın.

Kurtarılan kediler ve evdeki diğer evcil hayvanlar

Kusma bir belirtidir ve altında yatan hastalıkların bazıları bulaşıcı olabilir. Kedilerde panlökopeni, son derece bulaşıcı bir viral hastalıktır. Kediler bu hastalığı enfekte kedilerden, onların dışkı ve salgılarından ve virüsle bulaşmış eşyalardan kapar; virüs ortamda bir yıldan uzun süre canlı kalabilir. En yüksek risk aşılanmamış küçük yavru kedilerdedir ve aşılama sağlam, uzun süreli koruma sağlar. Kedi dışkısı ayrıca insanları hasta edebilecek yuvarlak kurtlar, kancalı kurtlar ve diğer mikropları da taşıyabilir. Kum kabını temizledikten sonra ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.

Yeni kurtarılmış ve yeni sahiplenilmiş kediler başlangıçta daha fazla kusabilir. Bağırsak parazitleri taşıyor olabilirler; taşınmanın ve yeni beslenme düzeninin stresi de mideyi bozabilir ve iştahı azaltabilir. Paw Squadron’da her kurtarmadan sonraki ilk duraklar veteriner ve banyodur; veteriner kontrolü, iç parazit tedavisi ve pirelere ve diğer parazitlere karşı tedavi de bunun bir parçasıdır. Sahiplendirilmeden önce her kedi kontrol edilir, tedavi edilir ve aşılanır; ayrıca mikroçip takılır.

Evdeki ilk günlerde yeni kedinize alışık olduğu mamayı vermeye devam edin; değiştirmek isterseniz geçişi yavaş yapın. İştahını yakından takip edin ve kedi tekrar tekrar kusarsa ya da yemeyi bırakırsa veteriner hekiminize başvurun. Bizden sahiplendiğiniz bir kediyle ilgili sorularınız varsa SSS sayfamıza bakın ya da bir sahiplenme başvurusu gönderin.