Köpeklerde Mitral Kapak Hastalığı: Belirtiler, Teşhis ve Bakım

Kalbin içinde neler olur

Kalbin sol tarafında mitral kapak, sol atriyum adı verilen üst odacık ile sol ventrikül adı verilen alt odacık arasında yer alır. Kalp her kan pompaladığında bu kapağın sıkıca kapanması gerekir; böylece kan ileri doğru ilerleyip vücuda gider.

Mitral kapak hastalığında kapak yaprakçıkları yavaş yavaş kalınlaşır ve şekil değiştirir. Zamanla tam olarak kapanamaz hale gelirler ve her atımda bir miktar kan geriye, sol atriyuma kaçar. Bu kaçak, veterinerin üfürüm olarak duyduğu hışırtı benzeri sesi oluşturur. Veteriner hekimler bu duruma miksomatöz mitral kapak hastalığı, dejeneratif kapak hastalığı veya kronik valvüler hastalık da der.

Kaçak arttıkça kalp odacıkları fazladan kanı karşılayabilmek için gerilir ve büyür. Bazı köpeklerde basınç sonunda akciğerlere yansır ve orada sıvı birikir. Buna konjestif kalp yetmezliği denir. Aynı değişiklikler kalbin sağ tarafındaki triküspit kapağı da etkileyebilir; bu da karında sıvı birikmesine yol açabilir.

Riski daha yüksek olan köpekler

Hastalık en sık yaklaşık 20 kg (44 lb) altındaki köpeklerde görülür ve genellikle orta yaşta ya da daha sonra ortaya çıkar. Küçük ırklarda 13 yaşına gelindiğinde köpeklerin %85’ine varan bir bölümünde kapakta bazı değişiklikler görülür. Erkekler dişilere göre yaklaşık 1,5 kat daha sık etkilenir. Büyük köpeklerde daha seyrek görülür, ancak bu köpeklerde daha hızlı ilerleme eğilimindedir.

Yatkın olduğu bilinen ırklar arasında Cavalier King Charles Spaniel, Dachshund, Cocker Spaniel, Minyatür ve Toy Poodle, Shih Tzu, Maltese ve Chihuahua bulunur. Cavalier’lerin neredeyse tamamında hastalık er ya da geç gelişir. Bazı ırklarda hastalığın kalıtsal olduğu düşünülür ve uzmanlar, genç yaşta üfürüm veya kapak kaçağı saptanan bir köpeğin damızlık olarak kullanılmamasını önerir.

Kesin nedeni bilinmemektedir. Kapak dokusu zamanla dejenere olur; hastalık bir enfeksiyon olmadığından diğer evcil hayvanlara ya da insanlara bulaşamaz. Önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Küçük ve yatkın ırklar için rutin bakımın bir parçası olarak yılda bir kez stetoskopla kalp kontrolü önerilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Erken evrelerde çoğu köpekte hiçbir belirti görülmez ve yıllarca tek ipucu üfürüm olabilir. Hastalık ilerledikçe sahipler evde şu gibi değişiklikler fark edebilir.

• Dinlenirken veya uyurken hızlanan solunum
• Akciğerlerdeki sıvıdan ya da büyümüş kalbin hava yollarına baskı yapmasından kaynaklanabilen öksürük
• Yürüyüşlerde çabuk yorulma veya egzersize ilginin azalması
• Hafif bir eforun ardından normalden daha zor nefes alma
• İştah azalması ve kademeli kilo kaybı
• Bayılma veya kısa süreli yığılma
• Daha ilerlemiş vakalarda şişkin karın

Yaşlı bir köpekte öksürüğün kalp dışında da pek çok olası nedeni vardır; bu nedenle veteriner kontrolü asıl sebebi bulmaya yardımcı olur.

Ne zaman acil durumdur

Kalp yetmezliği günler içinde gelişebilir ya da aniden başlayabilir. Bazı köpeklerde kapağı yerinde tutan küçük kirişlerden biri kopar ve akciğerler çok hızlı bir şekilde sıvıyla dolabilir. Aşağıdakilerden herhangi birini görürseniz hemen bir veteriner ya da acil veteriner kliniğiyle iletişime geçin.

• Dinlenirken güçlükle, zorlanarak nefes alma ya da karından belirgin bir çabayla solunum
• Köpeğiniz sakin ve serinken ağız açık yoğun soluma
• Soluk veya mavimsi diş etleri
• Yığılma ya da bayılma
• Dinlenirken şiddetli öksürük

Nefes almakta zorlanan bir köpeğin klinikte oksijen desteğine ihtiyacı olabilir. Yolda köpeğinizi sakin tutun.

Veteriner hekimler nasıl teşhis eder

Tanı genellikle stetoskopla başlar. Veteriner hekimler üfürümleri 1’den 6’ya kadar derecelendirir: 1 çok hafif, 6 ise çok yüksek sesli üfürümü ifade eder. Bu hastalıkta kaçak kötüleştikçe üfürüm çoğu zaman şiddetlenir, ancak derece tek başına kalbin ne kadar büyüdüğünü gösteremez.

Ek testler tam tabloyu ortaya koyar. Göğüs röntgeni kalbin boyutunu ve akciğerlerde sıvı olup olmadığını gösterir. Kalbin ultrasonla incelenmesi olan ekokardiyografi; kapağı, kaçağı ve her odacığın boyutunu gösterir. NT-proBNP adı verilen bir kan testi, öksürüğün veya solunum sorununun büyük olasılıkla kalpten kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamaya yardımcı olabilir. EKG kalp ritmini kontrol eder; uzmanlar bu hastalığa sahip her köpekte kan basıncının ölçülmesini önerir.

Ardından veteriner hekimler köpeğin hangi evrede olduğunu belirler. Evre A, henüz üfürümü veya kalp değişikliği olmayan, risk altındaki ırklardan köpekleri kapsar. Evre B1, üfürüm olduğu ancak kalbin normal boyutta veya yalnızca hafifçe büyümüş olduğu anlamına gelir. Evre B2, kalbin belirgin şekilde büyüdüğü ancak hâlâ hastalık belirtisi olmadığı anlamına gelir. Evre C, köpekte kalp yetmezliği belirtilerinin bulunduğu ya da daha önce görüldüğü anlamına gelir. Evre D ise standart tedaviye artık iyi yanıt vermeyen kalp yetmezliğidir.

Tedavi ve günlük bakım

Tedavi evreye bağlıdır. Evre B1’deki köpeklerin genellikle ilaca ihtiyacı yoktur. 6–12 ayda bir ultrason veya röntgenle yapılan kontroller kalpte değişiklik olup olmadığını gösterir.

Evre B2’deki köpekler için uzman kılavuzları, kalp yetmezliğinin başlangıcını geciktirdiği gösterilmiş bir kalp ilacı önerir. Tuz oranı biraz daha düşük, yeterli protein ve kalori içeren ve köpeğin severek yediği bir diyet de önerilebilir.

Köpekte kalp yetmezliği geliştiğinde tedavi genellikle birkaç ilacın birlikte kullanılmasını içerir. Bu ilaçlar birlikte akciğerlerdeki sıvının atılmasına, kalbin pompalama işlevinin desteklenmesine ve kalp üzerindeki yükün hafiflemesine yardımcı olur. Kriz geçiren bir köpeğin oksijen desteğiyle hastanede yatması gerekebilir. Kalp yetmezliği olan köpeklerin çoğu, zaman içinde ayarlanan ömür boyu tedaviye ihtiyaç duyar; bu nedenle düzenli veteriner ziyaretleri ve kan testleri bakımın bir parçasıdır. Birkaç uzman merkez kapağı onarmak için ameliyat da sunmaktadır.

Tuzlu atıştırmalıklardan ve işlenmiş insan yiyeceklerinden uzak durmak en iyisidir. Ödül mamaları ve hap saklamak için kullanılan yiyecekler de tuz alımına dahildir. Kalp yetmezliğinde kas kaybı bir endişe kaynağı olduğundan köpeğinizin iyi beslenmeye devam etmesini sağlayın. Köpeğiniz için hangi düzeyde aktivitenin uygun olduğunu veterinerinize sorun, temposunu köpeğinizin belirlemesine izin verin ve yorulursa ya da zorlanarak nefes alırsa durup dinlenin. Herhangi bir kalp ilacını bırakmadan veya değiştirmeden önce veterinerinize danışın; çünkü kalp yetmezliği belirtileri geri dönebilir. Kalp yetmezliği olan birçok köpek tedaviyle aylarca, bazıları ise yıllarca iyi durumda kalır.

Evde nefes sayma

Uyku sırasındaki solunum sayısı, bir sahibin takip edebileceği en yararlı şeylerden biridir. Köpeğinizin olağan değerinin üzerine çıkan bir artış, çoğu zaman kalp yetmezliğinin başladığının en erken belirtilerinden biridir.

Köpeğiniz derin uykudayken veya sakin bir şekilde dinlenirken sayın. Oyundan hemen sonra ya da sıcak bir günde saymayın. Göğsün her bir kalkıp inişi bir nefes sayılır. 30 saniye boyunca sayın ve sonucu ikiyle çarpın. Sağlıklı bir köpek dinlenirken genellikle dakikada 32–35’ten az nefes alır; bazılarında bu sayı 12’ye kadar düşer.

Normal değerini öğrenmek için köpeğiniz iyiyken haftada birkaç kez ölçüm yapın ve yazılı bir kayıt tutun. Sayı bu başlangıç değerinin üzerine sürekli olarak çıkıyorsa, hâlâ normal aralıkta olsa bile veterinerinize bildirin. Uykuda yaklaşık 35’in üzerinde olup düşmeyen bir solunum sayısı veya herhangi bir zorlu solunum, veterineri hemen aramak için bir nedendir.

Kurtarılmış ve yeni sahiplenilmiş köpekler

Paw Squadron’da her kurtarmanın ardından ilk duraklar veteriner ve banyodur. Her hayvan veteriner kontrolünden geçer, iç parazit tedavisi görür ve pirelere ve diğer parazitlere karşı tedavi edilir. Sahiplenmeden önce her hayvan kontrolden geçer, tedavi edilir, aşılanır ve mikroçip takılır. Yaşlı bir köpekteki kalp üfürümü çoğu zaman ilk kez bu tür rutin kontrollerde duyulur.

Küçük ırktan yaşlı bir köpek sahiplenirseniz, üfürüm saptanıp saptanmadığını sorun ve sağlık kayıtlarının bir kopyasını saklayın. Köpek eve geldikten kısa süre sonra kendi veterinerinize yapacağınız bir ziyaret, kalbin dinlenmesini ve bir başlangıç değeri belirlenmesini sağlar. Yeni evine alışan bir köpek stresten dolayı hızlı soluyabilir; bu yüzden nefes saymaya köpeğiniz rahatladığında ve derin uykuya daldığında başlayın.

Sivrisineklerle bulaşan bir parazit olan kalp kurdu, Yunanistan, Bulgaristan ve Sırbistan’ın bazı bölgeleri dahil olmak üzere Güney ve Güneydoğu Avrupa’nın büyük bölümünde görülür. Kalp kurdu da öksürüğe, solunum güçlüğüne ve halsizliğe neden olabildiğinden, veterineriniz bu bölgelerden gelen köpekler için kalp kurdu testi de önerebilir.

Üfürüm, köpeği yakından izlemek ve ileriyi planlamak için bir nedendir; üfürümü olan birçok köpek ailesiyle birlikte güzel yıllar geçirir. Sahiplenmeden önce bir köpeğin sağlığıyla ilgili sorularınız varsa bize bir sahiplenme başvurusu gönderin ya da PawPedia’daki diğer rehberlere göz atın.