Kedi Kalisivirüsü: Belirtileri, Tedavisi ve Önlenmesi

Nedenleri

FCV küçük bir virüstür. Pek çok suşu vardır ve bu suşlar zamanla değişmeye devam eder. Bazı suşlar hafif hapşırmaya yol açar. Diğerleri ağrılı ağız ülserlerine, topallamaya ya da zatürreye (pnömoni) neden olur. Virülent sistemik kalisivirüs adı verilen nadir ve agresif bir form, tüm vücudu etkileyen ağır bir hastalığa yol açabilir.

Virüsün yağlı bir dış zarfı yoktur; bu da onu diğer birçok virüsten daha dayanıklı kılar. Oda sıcaklığında kuru yüzeylerde yaklaşık bir aya kadar bulaşıcılığını koruyabilir.

Nasıl bulaşır

Hasta kediler virüsü başlıca salya ile burun ve göz akıntısı yoluyla saçar. Diğer kediler virüsü doğrudan temas, karşılıklı tımar, ortak kaplar ve yataklar ile yakın mesafedeki hapşırık damlacıkları yoluyla kapar. İnsanlar da virüsü elleri ve kıyafetleriyle bir kediden diğerine taşıyabilir.

Belirtiler genellikle virüsle temastan iki ila on gün sonra ortaya çıkar. Birçok kedi enfeksiyondan sonra yaklaşık bir ay boyunca, çoğu zaman yeniden sağlıklı görünmeye başladıktan çok sonra da virüs saçmaya devam eder. Daha az sayıda kedi uzun süreli taşıyıcı hâline gelir. Bu kediler hiçbir belirti göstermeden aylarca, hatta yıllarca virüs saçabilir. Taşıyıcılar, virüsün barınaklarda, kedi yetiştirme tesislerinde ve çok kedili evlerde dolaşmaya devam etmesinin nedenlerinden biridir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Ağız ülserleri, kalisivirüsle en yakından ilişkili belirtidir. Bunlar en sık dilde görülen yüzeysel, ağrılı yaralardır. Damakta, dudaklarda, diş etlerinde ya da burnun ucunda da ortaya çıkabilirler. Yaralar acıttığı için birçok kedi aç olsa bile salya akıtır ve mamayı reddeder. İştahsızlık çoğu zaman hapşırmadan daha belirgindir.

• Salya akması ya da ıslak çene ve göğüs
• Mama kabına gidip yemeden uzaklaşma
• Dilde, diş etlerinde, dudaklarda ya da burunda kırmızı veya açık yaralar
• Hapşırma ve berrak ya da bulanık burun akıntısı
• Sulanan, kızaran ya da kısılan gözler
• Ateş, halsizlik ve saklanma
• Ani topallama ya da ağrılı eklemler; bu durum bazen bir bacaktan diğerine geçer

Topallamalı form en sık küçük yavru kedilerde görülür. Genellikle ateşle birlikte seyreder ve bir iki gün içinde geçer. Canlı kalisivirüs aşısıyla yapılan aşılamanın ardından da zaman zaman benzer, kısa süreli bir topallama görülmüştür. Böyle bir durum fark ederseniz veterinerinize bildirin.

Bazı kediler ilk hastalığı atlattıktan sonra diş etlerinde ve ağızda kronik gingivostomatit adı verilen uzun süreli bir iltihap geliştirir. Kalisivirüs bu kedilerde sağlıklı kedilere göre daha sık bulunur, ancak tek neden değildir.

Ne zaman acil durumdur

Kalisivirüs enfeksiyonlarının çoğu hafif ile orta şiddettedir. Aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz aynı gün veteriner hekiminize başvurun.

• Bir gündür yemek yemeyen yetişkin bir kedi ya da yemeyi veya emmeyi bırakmış bir yavru kedi
• Yapışkan diş etleri, çökük gözler ya da güçsüzlük gibi dehidrasyon (sıvı kaybı) belirtileri
• Hızlı, zorlanarak ya da ağzı açık nefes alma
• Yüksek ateş ya da çok güçsüz olan ve zor uyandırılan bir kedi
• Yüzde veya bacaklarda şişlik
• Burunda, dudaklarda, kulaklarda, göz çevresinde ya da patilerde kabuklu yaralar, ülserler veya tüy dökülmesi
• Diş etlerinde, deride ya da gözlerin beyaz kısmında sarımsı renk

Solunum sorunları zatürre belirtisi olabilir. Listedeki son üç belirti virülent sistemik kalisivirüse işaret edebilir. Bu form nadirdir, ancak barınaklarda ve kliniklerde hızla yayılır ve ölümcül olabilir. Sıradan kalisivirüsün aksine, yetişkin kedileri yavrulardan daha ağır etkileme eğilimindedir. Bundan şüpheleniyorsanız, personelin kedinizi diğer hastalardan uzak tutabilmesi için oraya gitmeden önce kliniği arayın.

Veteriner hekimler nasıl teşhis eder

Veterinerler, özellikle kedide hapşırmayla birlikte ağız ülserleri de varsa, çoğu zaman yalnızca muayeneye dayanarak kalisivirüsten şüphelenir. Tanıyı doğrulamak için ağızdan veya boğazdan sürüntü alıp örneği PCR testine gönderebilirler. Bu test çoğu zaman kedi herpesvirüsünü ve kedi gribinin diğer nedenlerini de kontrol eden bir panel olarak yapılır.

Negatif sonuç virüsü tamamen dışlamaz. Sağlıklı bir kedide pozitif sonuç, yalnızca kedinin taşıyıcı olduğu ya da yakın zamanda aşılandığı anlamına gelebilir.

Daha ağır hasta kedilerde veteriner, sıvı dengesini ve organ işlevlerini kontrol etmek için kan testleri yapabilir; zatürreden şüpheleniliyorsa göğüs röntgeni çekebilir. Kedi çok hastaysa ya da sık sık hastalanıyorsa veterineriniz kedi lösemi virüsü (FeLV) ve kedi bağışıklık yetmezliği virüsü (FIV) testlerini de önerebilir. Bu enfeksiyonlar bağışıklık sistemini zayıflatır; bu nedenle diğer virüsler daha ciddi hastalıklara yol açabilir.

Tedavi ve evde bakım

Kalisivirüse karşı özel bir antiviral ilaç yoktur. Tedavi, bağışıklık sistemi enfeksiyonu temizlerken kediyi destekler. Kedinin ne kadar hasta olduğuna bağlı olarak veteriner, dehidrasyon için sıvı tedavisi, ağrı kesici, ateş kontrolü ve ağrılı gözlerin bakımını önerebilir. Antibiyotikler virüse etki etmez. Veterinerler, virüsün üzerine bakteriyel bir enfeksiyon eklendiğinden şüphelenirlerse antibiyotik reçete edebilir. Yemek yiyemeyen kedilerin hastanede, bazen geçici bir besleme tüpüyle desteklenerek beslenmesi gerekebilir.

Veterineriniz bazı evde bakım önerilerinde de bulunabilir. Ağrılı bir ağzı daha az zorlaması için biraz suyla ezilmiş, yumuşak ve ılıtılmış yaş mama verin. Taze suyu yakında tutun ve kedinize dinlenebileceği sıcak, sessiz bir yer sağlayın.

İnsanlar için üretilen ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar kediler için güvenli değildir ve bazı yaygın olanları küçük miktarlarda bile toksiktir. Herhangi bir ilaç ya da takviye vermeden önce veterinerinize danışın. Kedinizin durumu kötüleşirse, yemeyi bırakırsa ya da beklendiği gibi iyileşmiyorsa veterinerinizi yeniden arayın.

Aşılama ve korunma

Kalisivirüs, kedi panlökopenisi ve kedi herpesvirüsüyle birlikte her kedi için önerilen temel aşının bir parçasıdır. Yavru kediler 6 ila 8 haftalıkken başlayan bir dizi doz alır; ardından veterineriniz kedinizin yaşam tarzına göre bir hatırlatma dozu (rapel aşı) takvimi belirler.

Aşı her enfeksiyonu önlemez. Pek çok suş vardır ve hiçbir aşı hepsini kapsamaz. Çoğu kedide hastalığı hafifletir. Aşılı bir kedi de virüsü kapabilir ve başkalarına bulaştırabilir; bu nedenle hijyen yine de önemlidir.

Evinizdeki bir kedi hastalandığında ona ayrı kaplar, kum kabı ve yatak verin. Onunla ilgilendikten sonra ve diğer kedilere dokunmadan önce ellerinizi yıkayın. Kalisivirüs birçok temizlik ürününe dayanıklıdır ve alkol bazlı dezenfektanlar ona karşı pek etkili değildir. Seyreltilmiş çamaşır suyu ve bazı veteriner dezenfektanları, önceden temizlenmiş yüzeylerde etkilidir. Hangi ürünü kullanacağınızı ve onu nasıl güvenli biçimde seyrelteceğinizi veterinerinize sorun; yüzeyler kuruyana kadar kedileri uzak tutun.

İnsanlar, diğer evcil hayvanlar ve yeni kediler

Kalisivirüs bir kedi virüsüdür. İnsanlar için risk oluşturmaz; köpekler ve diğer evcil hayvanlar için de sağlık riski olarak kabul edilmez.

Kalisivirüs ve kedi herpesvirüsü, barınak kedilerinde en sık görülen solunum yolu virüsleridir. Belirtilerin ortaya çıkması on güne kadar sürebildiği için bir kedi sahiplenildiğinde sağlıklı görünüp evdeki ilk günlerinde hapşırmaya, salya akıtmaya ya da daha az yemeye başlayabilir. Bu durumda veterinere gitmekte fayda vardır. Paw Squadron’da her kedi sahiplendirilmeden önce veteriner kontrolünden geçer, tedavi edilir, aşılanır ve mikroçip takılır; ancak aşılama, kedinin virüs taşımadığını garanti edemez. Evinizde zaten kedi varsa, belirtileri gözlemlemeye zamanınız olsun diye yeni gelen kediyi başlangıçta kendi kapları ve kum kabıyla ayrı bir odada tutun. Sahiplenmek istediğiniz bir kedi hakkında sorularınız varsa bize bir sahiplenme başvurusu gönderin ya da SSS sayfamızı okuyun.