Kedilerde Kısırlaştırma: Doğru Yaş, Faydalar ve İyileşme

Ameliyat neleri kapsar

Her iki operasyon da genel anestezi altında yapılır. Dişi kısırlaştırmada veteriner hekim yumurtalıkları ve genellikle rahmi de alır. Kesi küçüktür ve genellikle karından yapılır, ancak bazı veteriner hekimler yandan girer. Yalnızca yumurtalıkların alınması da kabul gören bir yöntemdir. Her iki yöntem de kızgınlık döngülerine ve gebeliğe son verir.

Kastrasyonda veteriner hekim, testis torbasında (skrotum) açılan iki küçük kesiden her iki testisi de alır. Kesiler o kadar küçüktür ki nadiren dikiş gerekir.

Çoğu kedi aynı gün ya da ertesi sabah eve döner. Ameliyattan önce klinik, mamayı ne zaman kaldırmanız gerektiğini size söyleyecektir. Boş mide, kedinin anestezi altında kusmuğu solunum yoluna kaçırma riskini azaltır; bu nedenle bu talimatlara dikkatle uyun.

Doğru yaş

Uzun yıllar boyunca standart yaş altı aydı. Bugün Amerika Birleşik Devletleri’ndeki birkaç büyük veteriner kuruluşu, kedilerin beş aylık olmadan önce kısırlaştırılmasını öneriyor. Birleşik Krallık’ta ise International Cat Care dört ay civarını öneriyor.

Yavru kediler yaklaşık dört aylıktan itibaren cinsel olgunluğa erişebilir. Genç bir dişi, birçok sahibin beklediğinden çok daha erken gebe kalabilir ve aynı batından kardeşler birbiriyle çiftleşebilir. Bir dişi yılda en fazla üç kez doğurabilir.

Barınaklar sağlıklı yavru kedileri çoğu zaman sekiz haftalık gibi erken bir yaşta kısırlaştırır. Yetişkin kediler de bir sağlık kontrolünden sonra ameliyat edilebilir. Veteriner hekiminiz kediniz için en uygun zamanı önerecektir. Dişi kediniz kızgınlık dönemindeyse ya da gebe olabilirse veteriner hekime söyleyin. Hemen ameliyat mı edilmesi yoksa beklenmesi mi gerektiği konusunda size yol gösterecektir.

Kızgınlığı ve idrar püskürtmeyi nasıl değiştirir

Kısırlaştırılmamış bir dişi, üreme mevsimi boyunca tekrar tekrar kızgınlığa girer; gebe kalmazsa bu çoğu zaman iki ila üç haftada bir olur. Kızgınlık sırasında yüksek sesle miyavlayabilir, insanlara ve eşyalara sürtünebilir, yerde yuvarlanabilir ve kum kabının dışına idrar yapabilir. Ayrıca çevredeki erkek kedileri de kendine çeker. Kısırlaştırma bu döngülere son verir.

Kısırlaştırılmamış erkekler, duvarlara ve eşyalara keskin kokulu idrar püskürterek bölgelerini işaretler. Dişi bulmak için, çoğu zaman geceleri, geniş bir alanda dolaşırlar ve diğer erkeklerle kavga ederler. Kastrasyon, çoğu kedide bu davranışları azaltır ya da sona erdirir.

Bir erkek ne kadar erken kastre edilirse, bu alışkanlıkları önleme şansı o kadar yüksektir. Bir kedi ne kadar uzun süredir idrar püskürtüyor ve kavga ediyorsa, kastrasyonun bunu tamamen durdurma olasılığı o kadar düşüktür. Ameliyat, başka nedenlere bağlı alışkanlıkları da değiştirmez. Stres, başka bir kediyle gerginlik ya da kirli bir kum kabı nedeniyle idrar püskürten bir kedi bunu yapmaya devam edebilir. İdrar püskürtme sürerse veteriner hekiminizden başka nedenleri araştırmasını isteyin.

Çoğu kedi ameliyattan sonra kişiliğini korur. Genellikle insanlarına karşı eskisi kadar oyuncu ve sevecen kalırlar.

Sağlık açısından faydaları

Kısırlaştırma, rahimde ciddi bir enfeksiyon olan pyometrayı önler ve yumurtalık ile rahim kanseri riskini ortadan kaldırır. Ayrıca meme kanseri riskini de azaltır. Koruma, kedi genç yaşta, ideal olarak altı aylık olmadan önce kısırlaştırıldığında en güçlüdür. Kedilerdeki meme tümörlerinin çoğu kötü huyludur, bu nedenle bu fayda önemlidir.

Bazı insanlar, bir dişinin kısırlaştırılmadan önce bir kez doğurması ya da bir kez kızgınlığa girmesi gerektiğine inanır. Bunun sağlık açısından hiçbir faydası yoktur ve beklemek meme kanseri riskini artırır.

Kastrasyon testis tümörlerini önler, ancak bu tümörler kedilerde nadirdir. Kastre edilmiş erkekler daha az dolaşıp daha az kavga ettiği için daha az ısırık yarası ve apse sorunu yaşar. FIV esas olarak derin ısırık yaralarıyla yayılır, FeLV de kediler arasında ısırıkla bulaşabilir. Her iki viral enfeksiyonun da tedavisi yoktur ve kısırlaştırılmamış erkeklerde daha yaygındır. Bu virüslerin hiçbiri insanlara bulaşmaz.

Evde iyileşme

Çoğu kedi ameliyattan sonraki akşam uykulu ve biraz dengesizdir. Kedinizi ev içinde, çocuklardan ve diğer evcil hayvanlardan uzakta, sessiz ve sıcak bir odada tutun. Klinik size ne zaman mama ve su vereceğinizi açıklayacak ve genellikle eve ağrı kesici verecektir. Yalnızca veteriner hekiminizin reçete ettiği ilacı verin. İnsanlar için üretilmiş ağrı kesiciler kediler için zehirli olabilir.

• Yaklaşık iki hafta boyunca koşma ve zıplamayı sınırlayın ve mümkünse kedinizi yüksek raflardan uzak tutun.
• Kesiyi günde bir ya da iki kez kontrol edin. İlk günlerde kenarlarda hafif bir kızarıklık normal olabilir.
• Kedinizin yarayı yalamasını ya da ısırmasını engelleyin. Koruyucu koni yaka ya da yumuşak bir ameliyat sonrası tulumu bu konuda yardımcı olur.
• En az on gün boyunca kedinizi yıkamayın ve yaranın ıslanmasına izin vermeyin.
• Kum kabını temiz tutun ve ilk birkaç gün için belirli bir kum önerip önermediklerini kliniğe sorun.
• Kontrol muayenesine gidin. Ciltte dikiş varsa, bunlar genellikle yedi ila on gün sonra alınır.

Pek çok kedi, yara iyileşmeden çok önce, bir iki gün içinde normal davranmaya başlar. Bu süre boyunca hareket kısıtlamaları yine de geçerlidir. Evdeki diğer kediler, klinikten dönen kediye farklı koktuğu için tıslayabilir. Onlara zaman ve alan tanıyın, gerekirse bir süre ayrı tutun.

Kısırlaştırmadan sonra kedinin enerji ihtiyacı azalır; bu nedenle aynı miktarda mama kilo alımına yol açabilir. Ameliyattan sonra ne kadar mama vermeniz gerektiğini veterinerinize sorun, kedinizi ara sıra tartın ve günlük oyunu sürdürün. Siyam ve diğer point renkli ırklarda, tıraşlanan bölgedeki tüyler daha koyu çıkabilir. Bu yalnızca tüy rengindeki bir değişikliktir ve bir sağlık sorunu değildir.

Veteriner hekim ne zaman aranmalı

Kısırlaştırma sonrası komplikasyonlar sık görülmez. Aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz aynı gün veterinerinizi arayın.

• Yara şiş, çok kırmızı, akıntılı ya da kötü kokulu.
• Kediniz bir günden uzun süre mamayı reddediyor, birden fazla kez kusuyor ya da ishali var.
• Kediniz çok güçsüz, saklanıyor ve hareket etmiyor ya da reçete edilen ilaçlara rağmen ağrı çekiyor gibi görünüyor.
• Yaradaki kanama durmuyor.

Açılan bir kesi, yaradan doku görünmesi, şiddetli kanama, soluk diş etleri, yığılıp kalma ya da nefes almada güçlük acil durumlardır. Hemen bir kliniğe gidin.

Kısırlaştırmadan aylar, hatta yıllar sonra az sayıda kedi yeniden kızgınlık davranışı gösterir. Bu, küçük bir yumurtalık dokusu parçasının geride kalmış olduğu anlamına gelebilir; bu soruna ovaryan kalıntı sendromu denir. Sık görülmez. Veteriner hekim bunu testlerle doğrulayabilir ve dokuyu ikinci bir ameliyatla alabilir.

Kısırlaştırılmamış bir dişide halsizlik, iştahsızlık, aşırı su içme ve idrara çıkma, kusma, vulvadan akıntı ya da şişmiş bir karın piyometra belirtisi olabilir. Bu enfeksiyon hızla hayati tehlike oluşturabilir ve aynı gün veteriner müdahalesi gerektirir.

Sahiplenilen ve kurtarılan kediler

Sahiplenilen pek çok kedinin geçmişi hakkında çok az şey bilinir. Kedinizin kısırlaştırılıp kısırlaştırılmadığından emin değilseniz veterinerinize sorun. Veteriner hekim bunu çoğu zaman muayene sırasında anlayabilir; belirsiz olduğunda testler yardımcı olabilir. Kızgınlığa giren bir dişi ya kısırlaştırılmamıştır ya da geride yumurtalık dokusu kalmış olabilir.

Paw Squadron’da her kurtarmadan sonraki ilk duraklar veteriner ve banyodur. Orada her hayvan bir veteriner kontrolünden geçer, iç parazit tedavisi görür ve pirelere ve diğer parazitlere karşı tedavi edilir. Ayrıca her hayvan sahiplendirmeden önce aşılanır ve mikroçiplenir. Sahiplenirken kedinizin kısırlaştırılıp kısırlaştırılmadığını ve veterinerin bundan sonra ne önerdiğini sorun. Küçük bir yavru kedi sahiplenirseniz, ameliyatı veterinerinizle erkenden planlayın; böylece ilk kızgınlık ya da ilk idrarla işaretleme hiç başlamaz.

Kedi sağlığı hakkında daha fazlasını PawPedia’da okuyabilir ya da yuva bekleyen kedilerle Sahiplendirme sayfamızda tanışabilirsiniz. Bir köpeğiniz de varsa dişi köpeklerin kısırlaştırılmasının artılarına ve eksilerine göz atın.