Μαστίτιδα σε θηλάζουσες σκύλες: σημάδια, θεραπεία και φροντίδα

Αίτια

Τα περισσότερα περιστατικά ξεκινούν όταν βακτήρια εισέλθουν στον αδένα μέσω της θηλής. Συνήθως πρόκειται για κοινά βακτήρια που ζουν στο δέρμα ενός υγιούς σκύλου, όπως οι σταφυλόκοκκοι, οι στρεπτόκοκκοι και η E. coli. Τα βακτήρια μπορούν επίσης να φτάσουν στον αδένα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος.

Ορισμένες καταστάσεις το κάνουν πιο πιθανό. Η βρόμικη ή υγρή στρωμνή εκθέτει τις θηλές σε περισσότερα βακτήρια. Τα κοφτερά νύχια των κουταβιών μπορεί να προκαλέσουν μικρές γρατζουνιές από τις οποίες εισέρχονται βακτήρια. Το γάλα που συσσωρεύεται και δεν αφαιρείται μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον αδένα, γι' αυτό ο απότομος απογαλακτισμός ή η πρόωρη απώλεια ή απομάκρυνση των κουταβιών αυξάνει τον κίνδυνο. Η μαστίτιδα μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε μια σκύλα με ψευδοκύηση, όταν ο οργανισμός της παράγει γάλα παρόλο που δεν υπάρχουν κουτάβια.

Η μαστίτιδα δεν θεωρείται μεταδοτική σε άλλους σκύλους ή στους ανθρώπους. Αναπτύσσεται στον ίδιο τον αδένα της μητέρας. Ωστόσο, η καλή υγιεινή βοηθά και εκείνη και τα κουτάβια. Πλένετε τα χέρια σας πριν και μετά το άγγιγμα των αδένων, φοράτε γάντια μίας χρήσης αν υπάρχει πύον ή ανοιχτή πληγή και αλλάζετε αμέσως τη λερωμένη στρωμνή.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Όσο μια μητέρα θηλάζει, βοηθά να κοιτάτε και να ψηλαφείτε απαλά τους αδένες και τις θηλές της κάθε μέρα. Το υγιές γάλα έχει υπόλευκη όψη. Στα σημάδια της μαστίτιδας περιλαμβάνονται:

• Ένας ή περισσότεροι αδένες διογκωμένοι, σκληροί, ζεστοί ή επώδυνοι στην αφή
• Κόκκινο ή μωβ δέρμα πάνω από έναν αδένα
• Γάλα που φαίνεται αιματηρό, κίτρινο, θολό, πηχτό ή σαν πύον
• Η μητέρα απομακρύνεται όταν τα κουτάβια προσπαθούν να θηλάσουν ή δείχνει λιγότερο ενδιαφέρον για τη γέννα της
• Μειωμένη όρεξη, κόπωση ή πυρετός
• Κουτάβια που κλαίνε πολύ, φαίνονται ανήσυχα ή δεν παίρνουν βάρος

Στο αρχικό στάδιο μπορεί να υπάρχει πολύ μικρή διόγκωση. Το ζύγισμα των κουταβιών μία φορά την ημέρα σε μια ζυγαριά κουζίνας είναι ένας απλός τρόπος για να εντοπίσετε έγκαιρα ένα πρόβλημα. Το ότι τα κουτάβια σταματούν να παίρνουν βάρος μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι.

Οι διογκωμένοι αδένες δεν σημαίνουν πάντα μαστίτιδα. Οι αδένες μπορεί να είναι γεμάτοι και σφιχτοί στην αφή όταν συσσωρεύεται γάλα, και μια σκύλα σε ψευδοκύηση μπορεί επίσης να έχει διογκωμένους αδένες. Τα ογκίδια σε μια σκύλα που δεν θηλάζει χρειάζονται κτηνιατρικό έλεγχο για άλλες πιθανές αιτίες, όπως οι όγκοι του μαστού. Μια κτηνιατρική εξέταση μπορεί να ξεχωρίσει αυτές τις καταστάσεις.

Πότε είναι επείγον

Η σοβαρή μαστίτιδα μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα. Μπορεί να μολυνθούν περισσότεροι από ένας αδένες και να σχηματιστεί απόστημα ή νεκρός ιστός (γάγγραινα). Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λοίμωξη όλου του οργανισμού που ονομάζεται σήψη. Καλέστε αμέσως κτηνίατρο, μέρα ή νύχτα, αν παρατηρήσετε οτιδήποτε από τα παρακάτω:

• Αδένας που γίνεται σκούρος μωβ ή μαύρος, μοιάζει μελανιασμένος ή ανοίγει
• Πύον ή άσχημη μυρωδιά από έναν αδένα
• Η μητέρα κάνει εμετό, είναι πολύ αδύναμη ή νωθρή ή αρνείται την τροφή
• Κουτάβια που κλαίνε συνεχώς, είναι κρύα ή αδύναμα ή χάνουν βάρος

Τα νεογέννητα κουτάβια έχουν πολύ λίγα αποθέματα. Αν δεν παίρνουν αρκετό γάλα, μπορεί να αρρωστήσουν σοβαρά μέσα σε μία ή δύο ημέρες, γι' αυτό κουτάβια που πεινούν και κλαίνε είναι λόγος να καλέσετε τον κτηνίατρο την ίδια ημέρα.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Ο κτηνίατρος συνήθως θα ξεκινήσει με πλήρη εξέταση της μητέρας και κάθε αδένα της. Συχνά αυτό αρκεί για να επιβεβαιωθεί η μαστίτιδα. Ο κτηνίατρος μπορεί επίσης να πάρει ένα μικρό δείγμα γάλακτος από τον προσβεβλημένο αδένα και να το εξετάσει στο μικροσκόπιο για λευκά αιμοσφαίρια και βακτήρια.

Η καλλιέργεια γάλακτος δείχνει ποια βακτήρια υπάρχουν και ποια αντιβιοτικά δρουν εναντίον τους. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν η πρώτη θεραπεία δεν βοηθά. Οι εξετάσεις αίματος δείχνουν πόσο έντονα αντιδρά ο οργανισμός στη λοίμωξη, και ένα υπερηχογράφημα μπορεί να δείξει αλλαγές μέσα στον αδένα, όπως ένα απόστημα. Αν ζυγίζετε τα κουτάβια, φέρτε μαζί σας τις μετρήσεις. Βοηθούν τον κτηνίατρο να κρίνει αν τα κουτάβια παίρνουν αρκετό γάλα.

Πώς αντιμετωπίζεται

Η θεραπεία εξαρτάται από το πόσο άρρωστη είναι η μητέρα. Πολλοί σκύλοι με μαστίτιδα μπορούν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι, κάτι που επιτρέπει στη μητέρα να μείνει με τα κουτάβια της. Ο κτηνίατρος συνήθως θα συνταγογραφήσει αντιβιοτικό και αναλγητικό. Ορισμένα φάρμακα περνούν στο γάλα, γι' αυτό ο κτηνίατρος επιλέγει φάρμακα που θεωρούνται ασφαλή για τα κουτάβια που θηλάζουν. Είναι καλύτερο να ρωτήσετε τον κτηνίατρο πριν δώσετε οποιοδήποτε άλλο φάρμακο, επειδή ορισμένα παυσίπονα για ανθρώπους είναι επιβλαβή για τους σκύλους.

Για τη φροντίδα στο σπίτι, ο κτηνίατρος μπορεί να σας δείξει πώς να βάζετε ζεστές κομπρέσες στον πονεμένο αδένα αρκετές φορές την ημέρα και πώς να βγάζετε απαλά το γάλα του. Το άδειασμα του αδένα ανακουφίζει τον πόνο και βοηθά στην επούλωση. Ο κτηνίατρος θα σας πει πόσο συχνά να το κάνετε.

Τα σοβαρά περιστατικά συνήθως χρειάζονται νοσηλεία. Εκεί η μητέρα μπορεί να λάβει υγρά και φάρμακα ενδοφλεβίως με ορό. Ένα απόστημα μπορεί να χρειαστεί διάνοιξη και παροχέτευση. Αν μέρος ενός αδένα έχει νεκρωθεί, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του κατεστραμμένου ιστού ή μερικές φορές ολόκληρου του αδένα.

Με έγκαιρη θεραπεία, οι περισσότεροι σκύλοι αναρρώνουν καλά και τα σημάδια συνήθως υποχωρούν μέσα σε δύο έως τρεις εβδομάδες. Η πρόγνωση είναι λιγότερο βέβαιη όταν η λοίμωξη έχει εξαπλωθεί στην κυκλοφορία του αίματος, γι' αυτό η έγκαιρη θεραπεία έχει σημασία.

Θηλασμός κατά τη θεραπεία

Πολλοί ιδιοκτήτες θέλουν να μάθουν αν τα κουτάβια μπορούν να συνεχίσουν να τρέφονται. Σε πολλά ήπια περιστατικά, οι κτηνίατροι τα αφήνουν να συνεχίσουν να θηλάζουν. Ορισμένοι μάλιστα τα ενθαρρύνουν να θηλάζουν από τον προσβεβλημένο αδένα, επειδή το τακτικό άδειασμα βοηθά στην παροχέτευσή του. Άλλοι προτιμούν τα κουτάβια να θηλάζουν μόνο από τους υγιείς αδένες. Το σωστό πλάνο εξαρτάται από τα ευρήματα του κτηνιάτρου, γι' αυτό ρωτήστε πριν αποφασίσετε οτιδήποτε.

Τα κουτάβια μπορεί να χρειαστεί να κρατηθούν μακριά από έναν αδένα ή να ταΐζονται με μπιμπερό για ένα διάστημα, όταν έχουν μολυνθεί αρκετοί αδένες, όταν η μητέρα χρειάζεται φάρμακο που δεν είναι ασφαλές για αυτά ή όταν είναι πολύ άρρωστη ή πονά πολύ για να τα αφήσει να θηλάσουν. Μια μητέρα που πονά μπορεί επίσης να αρνηθεί από μόνη της τα κουτάβια της. Αν ένας αδένας είναι ανοιχτός ή εκκρίνει υγρό, ρωτήστε τον κτηνίατρο αν τα κουτάβια πρέπει να θηλάζουν από αυτόν.

Αν τα κουτάβια χρειάζονται επιπλέον τροφή, η συνήθης επιλογή είναι ένα εμπορικό υποκατάστατο μητρικού γάλακτος για κουτάβια. Ρωτήστε τον κτηνίατρο πόση ποσότητα και πόσο συχνά να τα ταΐζετε. Συνεχίστε να ζυγίζετε κάθε κουτάβι την ίδια ώρα κάθε μέρα. Η σταθερή αύξηση βάρους σημαίνει ότι τρέφονται επαρκώς. Ένα κουτάβι που χάνει βάρος ή σταματά να παίρνει βάρος χρειάζεται κτηνιατρικό έλεγχο την ίδια ημέρα.

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο

Η καλή υγιεινή στον χώρο τοκετού προλαμβάνει πολλά περιστατικά. Διατηρείτε τη στρωμνή καθαρή και στεγνή και αλλάζετέ την τουλάχιστον μία φορά την ημέρα ή νωρίτερα αν λερωθεί. Ελέγξτε το κουτί τοκετού για τραχιές ή κοφτερές άκρες. Κόβετε τακτικά τις άκρες από τα νύχια των κουταβιών, ώστε να μη γρατζουνίζουν τις θηλές. Παρακολουθήστε μερικά γεύματα για να βεβαιωθείτε ότι τα κουτάβια θηλάζουν από όλους τους αδένες. Ένας αδένας από τον οποίο δεν θηλάζει κανένα κουτάβι μπορεί να γεμίσει και να πονέσει, και μπορείτε να οδηγήσετε απαλά ένα κουτάβι προς αυτόν.

Ο απογαλακτισμός λειτουργεί καλύτερα όταν γίνεται σταδιακά. Ο απότομος απογαλακτισμός μπορεί να αφήσει γάλα παγιδευμένο στους αδένες. Ρωτήστε τον κτηνίατρό σας πώς να βοηθήσετε να σταματήσει η παραγωγή γάλακτος όταν φύγουν τα κουτάβια. Το τρίψιμο ή το άδειασμα των αδένων σε αυτό το στάδιο μπορεί να τους κάνει να παράγουν περισσότερο γάλα, γι' αυτό είναι καλύτερα να γίνεται μόνο αν το συστήσει ο κτηνίατρος. Η στείρωση μετά τον απογαλακτισμό των κουταβιών προλαμβάνει μελλοντικές εγκυμοσύνες, κύκλους οίστρου και ψευδοκυήσεις. Ο κτηνίατρος μπορεί να σας συμβουλέψει για τη σωστή χρονική στιγμή.

Διασωσμένες μητέρες και μητέρες σε προσωρινή φιλοξενία

Οι ομάδες διάσωσης συχνά αναλαμβάνουν έγκυες σκύλες ή μητέρες που βρέθηκαν μαζί με τα κουτάβια τους. Μια μητέρα που γέννησε στο ύπαιθρο μπορεί να θήλαζε σε βρόμικο έδαφος, με γρατζουνισμένες θηλές και χωρίς κανέναν να προσέχει τους αδένες της. Γι' αυτό αξίζουν οι καθημερινοί έλεγχοι από την πρώτη της μέρα σε ένα σπίτι.

Στην Paw Squadron, οι πρώτες στάσεις μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο, με έλεγχο, αποπαρασίτωση και θεραπεία κατά των ψύλλων και άλλων παρασίτων. Αν φροντίζετε μια μητέρα που θηλάζει, ζητήστε από τον κτηνίατρό σας να ελέγξει τους αδένες της και να σας δείξει πώς είναι στην αφή οι υγιείς αδένες.

Όταν τα κουτάβια φεύγουν για τα νέα τους σπίτια, το γάλα της μητέρας χρειάζεται χρόνο για να σταματήσει. Αν υιοθετήσετε μια σκύλα-μητέρα λίγο μετά τον απογαλακτισμό των κουταβιών της, ψηλαφήστε απαλά τους αδένες της τις πρώτες μέρες στο σπίτι. Καλέστε τον κτηνίατρο αν κάποιος γίνει ζεστός, σκληρός ή επώδυνος. Για περισσότερη βοήθεια με έναν νέο σκύλο, δείτε τις συχνές ερωτήσεις μας και τους άλλους οδηγούς στην PawPedia.