Zespół gasnącego szczenięcia: objawy, przyczyny i co robić

Dlaczego nowo narodzone szczenięta tak szybko słabną

Tak małe szczenięta mają bardzo niewielkie rezerwy. Do około czwartego tygodnia życia nie potrafią same regulować temperatury ciała, gromadzą mało tłuszczu i cukru, a płyny tracą szybko. Gdy coś pójdzie nie tak, zwykle pociąga to za sobą kolejne problemy. Wychłodzone szczenię przestaje ssać. Szczenięciu, które przestaje ssać, zaczyna brakować cukru i płynów. Osłabione, odwodnione szczenię wychładza się jeszcze bardziej. To błędne koło w ciągu kilku godzin może sprawić, że wyciszone szczenię przestanie reagować, dlatego liczy się wczesne działanie.

Objawy, na które warto uważać

Gasnące szczenię przez pierwszy dzień lub dwa często wygląda dobrze. Wczesne zmiany łatwiej zauważyć, jeśli codziennie bierzesz na ręce i ważysz każde szczenię.

• Częsty płacz i trudności z uspokojeniem się albo wyciszenie i wiotkość
• Słabe ssanie albo brak chwytania sutka
• Leżenie z dala od matki i rodzeństwa zamiast w gromadce
• Chłód w dotyku, zwłaszcza wewnątrz pyszczka
• Brak przyrostu masy ciała lub spadek masy ciała po pierwszym dniu
• Biegunka albo ciemny, smolisty kał
• Utrudniony oddech, rozdęty brzuch lub blade dziąsła
• Mleko wypływające z nosa podczas ssania lub po nim

Wskazówek może dostarczyć też matka. Powiedz lekarzowi weterynarii, jeśli suka wydaje się chora, ma gorączkę, odpycha szczenię albo ma cuchnącą wydzielinę lub gorące, bolesne sutki. Zakażenia u matki mogą przenosić się na szczenięta przez jej mleko i płyny ustrojowe.

Kiedy to nagły przypadek

Każdy z tych objawów u szczenięcia w wieku poniżej trzech tygodni to pilna sprawa. Najlepiej zadzwonić do lekarza weterynarii tego samego dnia, a natychmiast, jeśli szczenię jest zimne, wiotkie, nie ssie lub oddycha z wysiłkiem. Niektóre zakażenia postępują bardzo szybko. W przypadku herpeswirusa psów szczenię może umrzeć w ciągu 24 godzin od pojawienia się pierwszych objawów.

Organizując pomoc, skup się na zapewnieniu ciepła. Lekarze weterynarii zalecają powolne ogrzewanie wychłodzonego szczenięcia, przez co najmniej 30 minut. Możesz trzymać je przy swoim ciele albo użyć źródła ciepła przykrytego ręcznikiem, zostawiając szczenięciu miejsce, aby mogło się odsunąć, jeśli zrobi mu się za ciepło. Lekarze weterynarii odradzają karmienie szczenięcia, które jest zimne lub zbyt słabe, aby ssać. Wychłodzony przewód pokarmowy przestaje pracować, a mleko może dostać się do płuc. Zapytaj lekarza weterynarii przez telefon, czy przed przyjazdem podać coś doustnie.

Częste przyczyny

Wychłodzenie to jeden z najczęstszych problemów. W pierwszym tygodniu prawidłowa temperatura ciała szczenięcia jest niższa niż u dorosłego psa i wynosi około 35–37 °C (95–99 °F). W tym pierwszym tygodniu w miejscu, w którym śpią szczenięta, najlepiej utrzymywać temperaturę około 29–32 °C (84–89 °F). Szczenię, które oddali się od matki, albo miot leżący na zimnej podłodze szybko traci ciepło.

Innym częstym problemem jest niedostateczne karmienie. W pierwszych godzinach życia szczenięta potrzebują siary, czyli pierwszego mleka. Zawiera ona przeciwciała matki, a jelita mogą je wchłaniać tylko przez mniej więcej pierwszą dobę. Chuda, chora lub zestresowana matka, duży miot albo małe, słabe szczenię – wszystko to może sprawić, że niektóre szczenięta nie dostają wystarczająco dużo pokarmu. Szybko pojawiają się wtedy niski poziom cukru we krwi i odwodnienie. Małe, słabe szczenięta i rasy miniaturowe są bardziej narażone.

Zakażenia są jedną z głównych przyczyn. Bakterie z zakażenia macicy lub mleka matki albo z trudnego porodu mogą przedostać się do krwiobiegu noworodka i wywołać sepsę. Herpeswirus psów jest szczególnie groźny w pierwszych trzech tygodniach, ponieważ najlepiej namnaża się w niższej temperaturze ciała noworodka. Zakażone szczenięta często nie mają gorączki i mogą wykazywać osłabienie, słabe ssanie, biegunkę i wypływ z nosa. Młode szczenięta może zabić także zakaźne zapalenie wątroby psów. Choroba ta stała się rzadka tam, gdzie psy są rutynowo szczepione.

Rolę odgrywają też pasożyty. Larwy glist przechodzą z matki na szczenięta jeszcze przed porodem, a larwy tęgoryjców – przez jej mleko. Tęgoryjce żywią się krwią, a silnie zarażone szczenię może popaść w ciężką niedokrwistość, zanim w badaniu kału pojawią się jakiekolwiek jaja.

Kolejną przyczyną są problemy okołoporodowe i wady wrodzone. Długi lub trudny poród, cesarskie cięcie albo przygniecenie przez matkę – wszystko to może osłabić szczenię. Niektóre szczenięta rodzą się z wadami, które utrudniają przeżycie. Przykładem jest rozszczep podniebienia, czyli szczelina w sklepieniu jamy ustnej. Zwykle wskazują na niego mleko kapiące z nosa i trudności ze ssaniem.

Jak lekarze weterynarii diagnozują i leczą parwowirozę

Lekarz weterynarii sprawdzi temperaturę, masę ciała, nawodnienie, dziąsła, jamę ustną i brzuch szczenięcia, a często także poziom cukru we krwi. W zależności od przypadku może zlecić badania krwi, zbadać próbkę kału i pobrać próbki w poszukiwaniu bakterii lub wirusów. Zwykle zbada też matkę, w tym jej mleko i ewentualną wydzielinę, ponieważ problem często zaczyna się od niej.

Leczenie zależy od przyczyny i jest głównie wspomagające. Zwykle zaczyna się od powolnego ogrzewania, po którym lekarz weterynarii podaje płyny i cukier, tlen, jeśli szczenię ma trudności z oddychaniem, oraz antybiotyki, gdy podejrzewa zakażenie. Gdy szczenię jest już ogrzane, a jego stan stabilny, lekarz weterynarii może pokazać ci, jak pomóc mu ssać albo jak karmić je butelką lub sondą. Niektóre szczenięta dobrze wracają do zdrowia. Stan innych pogarsza się mimo dobrej opieki, ponieważ choroba postępuje szybko, a objawy często pojawiają się późno.

Jeśli szczenię umrze, zapytaj lekarza weterynarii o sekcję zwłok. Często to najlepszy sposób, aby ustalić przyczynę i ochronić resztę miotu.

Jak zapobiegać

Zapobieganie polega głównie na prostych, rutynowych czynnościach w okresie okołoporodowym.

• Dbaj, aby kojec porodowy był ciepły, suchy i bez przeciągów, z cieplejszym i chłodniejszym miejscem, a w kolejnych tygodniach stopniowo obniżaj temperaturę
• Upewnij się, że każde szczenię ssie w pierwszych godzinach po porodzie
• Waż każde szczenię zaraz po urodzeniu i co najmniej raz dziennie przez pierwsze dwa tygodnie, a wyniki zapisuj w dzienniczku
• Dbaj o czystość posłania i nie dopuszczaj, aby do miotu docierały silne opary środków czystości
• Trzymaj matkę z dala od innych psów przez ostatnie trzy tygodnie ciąży i pierwsze trzy tygodnie po porodzie, a przed dotykaniem szczeniąt myj ręce
• W czasie ciąży zabierz matkę na badanie do lekarza weterynarii i zapytaj o szczepionki oraz plan odrobaczania dla niej i szczeniąt

Po pierwszym dniu zdrowe szczenięta przybierają dziennie około 5–10% masy ciała. Niewielki spadek masy w pierwszym dniu, do około jednej dziesiątej masy urodzeniowej, może być normalny. Późniejszy spadek masy ciała albo brak przyrostu to powód, aby zadzwonić do lekarza weterynarii. Lekarze weterynarii często zaczynają odrobaczać szczenięta w wieku około dwóch tygodni i przez pewien czas powtarzają to co dwa tygodnie. W Europie dostępna jest szczepionka przeciw herpeswirusowi psów przeznaczona dla suk w ciąży. Zapytaj lekarza weterynarii, czy ma ona sens w przypadku ciężarnej suki, którą się opiekujesz.

Ryzyko dla innych zwierząt i ludzi

Kilka przyczyn zespołu gasnącego szczenięcia jest zakaźnych. Herpeswirus psów i zakaźne zapalenie wątroby psów przenoszą się między psami przez bliski kontakt i płyny ustrojowe. Warto trzymać chory miot z dala od innych psów i myć ręce, przechodząc od jednych do drugich. U dorosłych psów herpeswirus psów zwykle wywołuje tylko łagodne objawy, takie jak kaszel lub podrażnienie oczu. Nie zaraża ludzi.

Niektóre pasożyty stanowią zagrożenie dla ludzi. Psie glisty i tęgoryjce mogą zarażać ludzi, zwłaszcza dzieci, dlatego szybko sprzątaj odchody i myj ręce po kontakcie ze szczeniętami i ich posłaniem. Jeśli matka roniła lub rodziła martwe szczenięta, lekarz weterynarii może zbadać ją w kierunku brucelozy – zakażenia bakteryjnego, które w rzadkich przypadkach może przenieść się na ludzi.

Uratowane mioty i nowe rodziny

Uratowane mioty często startują z gorszej pozycji. Matka może być wychudzona, nieszczepiona lub zarobaczona, poród mógł odbyć się na zewnątrz w zimnie, a niektóre nowo narodzone mioty zostają znalezione bez matki. Osierocone szczenięta mogły nie dostać siary i straciły ciepło matki. Potrzebują ciepłej skrzynki, karmienia butelką lub sondą w sposób pokazany przez lekarza weterynarii oraz uważnej obserwacji. Najlepiej skontaktować się z lekarzem weterynarii, gdy tylko przyjmiesz nowo narodzony miot, nawet jeśli szczenięta wyglądają dobrze.

W Paw Squadron po każdej akcji ratunkowej pierwszym przystankiem jest lekarz weterynarii, a każde zwierzę przed adopcją przechodzi badanie i leczenie oraz otrzymuje szczepienia i mikroczip. Ten zespół dotyka szczenięta w pierwszych tygodniach życia, na długo przed osiągnięciem wieku adopcyjnego, dlatego dotyczy głównie osób ratujących zwierzęta i domów tymczasowych. Więcej poradników znajdziesz w naszym dziale PawPedia, a psy czekające na dom poznasz na naszej stronie Adopcje.