Pierwszy rok twojego szczeniaka: opieka miesiąc po miesiącu
Z PawPedia, encyklopedii życia ze zwierzętami
Spis treści

| Pierwszy krok | Wizyta u lekarza weterynarii w pierwszych dniach, nawet jeśli szczeniak wydaje się zdrowy |
|---|---|
| Szczepionki podstawowe | Pierwsza dawka w wieku od sześciu do ośmiu tygodni, potem co dwa do czterech tygodni, aż szczeniak skończy co najmniej 16 tygodni |
| Odrobaczanie | Co dwa tygodnie od wieku dwóch tygodni do dwóch tygodni po odsadzeniu, potem co miesiąc do szóstego miesiąca życia, jeśli istnieje ryzyko, preparatem wybranym przez lekarza weterynarii |
| Posiłki | Zwykle cztery małe posiłki dziennie w wieku od sześciu do dwunastu tygodni, trzy od około trzeciego miesiąca i dwa od szóstego miesiąca |
| Socjalizacja | Pierwsze trzy miesiące życia to główny okres |
| Unikaj | Wybiegi dla psów i miejsca odwiedzane przez wiele psów o nieznanym stanie zdrowia, dopóki seria szczepień nie zostanie zakończona |
| Wymiana zębów | Zęby stałe zaczynają się wyrzynać w wieku około trzech–czterech miesięcy, zwykle wszystkie są na miejscu około siódmego miesiąca |
| Szkolenie | Krótkie, przyjemne i oparte na nagrodach: smakołyki, pochwały i zabawa |
| Karma dla dorosłych psów | Większość psów jest gotowa w wieku od 9 do 12 miesięcy; rasy duże i olbrzymie mogą dojrzewać blisko dwa lata |
| Sterylizacja lub kastracja | Porozmawiaj z lekarzem weterynarii; wiele psów przechodzi zabieg w wieku około sześciu miesięcy |
| Nagły przypadek, gdy | Wymioty więcej niż jeden raz, biegunka, chwiejny chód lub drgawki, trudności w oddychaniu, blade dziąsła albo połknięcie przedmiotu lub czegoś toksycznego |
Szczeniak zmienia się w pierwszym roku bardziej niż w jakimkolwiek innym okresie życia. Wyrastają mu zęby stałe, dostaje szczepionki, które będą go chronić przez lata, i uczy się żyć z ludźmi i innymi zwierzętami.
Ten poradnik opisuje pierwszy rok od około drugiego miesiąca życia, kiedy wiele szczeniąt trafia do nowego domu. Harmonogramy różnią się w zależności od lecznicy i kraju, więc traktuj go jako ogólny zarys i stosuj się do planu, który lekarz weterynarii ustali dla twojego szczeniaka.
Adaptacja w wieku dwóch miesięcy
Umów wizytę u lekarza weterynarii w pierwszych dniach, nawet jeśli szczeniak wydaje się zdrowy. Zabierz wszystkie otrzymane dokumenty, na przykład paszport zwierzęcia lub książeczkę szczepień z datami szczepień i odrobaczania. Lekarz weterynarii zbada szczeniaka i zaplanuje kolejne kroki. Młode szczenięta zwykle odwiedzają lekarza weterynarii co kilka tygodni, aż skończą około czterech miesięcy.
Szczepionki podstawowe chronią przed nosówką, parwowirozą i adenowirusem psów, który wywołuje zakaźne zapalenie wątroby. Międzynarodowe wytyczne Światowego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt (WSAVA) zalecają rozpoczęcie tych szczepień w wieku od sześciu do ośmiu tygodni i powtarzanie ich co dwa do czterech tygodni, aż szczeniak skończy co najmniej 16 tygodni. Potrzeba kilku dawek, ponieważ przeciwciała przekazane przez matkę mogą w pierwszych tygodniach blokować działanie szczepionki, a u każdego szczeniaka zanikają w innym wieku.
Glisty występują bardzo często u młodych szczeniąt, a wiele z nich jest zarażonych jeszcze przed urodzeniem. Europejskie wytyczne dotyczące pasożytów (ESCCAP) zalecają odrobaczanie szczeniąt od wieku dwóch tygodni, co dwa tygodnie do dwóch tygodni po odsadzeniu, a następnie co miesiąc do szóstego miesiąca życia, jeśli ryzyko zarażenia się utrzymuje. Lekarz weterynarii dobierze preparat i harmonogram odpowiednie do wieku i masy ciała twojego szczeniaka.
W wieku od sześciu do dwunastu tygodni szczeniak zwykle zjada dziennie cztery małe posiłki karmy dla szczeniąt. Odmierzaj każdy posiłek. Powolny, równomierny wzrost jest zdrowszy niż szybki, zwłaszcza u ras dużych.
Wybierz na legowisko szczeniaka spokojny kąt, ciepły i suchy. Szczenięta poznają świat pyskiem, dlatego trzymaj środki czystości, leki, przewody elektryczne i drobne przedmioty poza ich zasięgiem. Podnoś szczeniaka obiema rękami, jedną pod klatką piersiową, a drugą pod zadem, aby podeprzeć cały jego ciężar. Naukę czystości można zacząć już pierwszego dnia. Często wyprowadzaj szczeniaka na zewnątrz, zwłaszcza po spaniu, jedzeniu i zabawie, i chwal go, gdy załatwi się we właściwym miejscu. Przy cierpliwym podejściu większość szczeniąt uczy się tego w ciągu kilku tygodni.
Socjalizacja w wieku trzech miesięcy
Pierwsze trzy miesiące życia to główny okres socjalizacji, gdy szczenięta akceptują nowe rzeczy łatwiej niż później. Według Amerykańskiego Weterynaryjnego Towarzystwa Behawioru Zwierząt (AVSAB) problemy z zachowaniem są najczęstszym powodem oddawania psów do schronisk, a dobra wczesna socjalizacja pomaga im zapobiegać.
Najlepiej sprawdzają się krótkie, spokojne i pozytywne doświadczenia. Pozwól szczeniakowi obserwować i podchodzić we własnym tempie i przerwij, zanim się zmęczy lub przestraszy. W tym wieku przydatne są między innymi następujące doświadczenia.
- Delikatne dotykanie łap, uszu, pyska i ogona
- Nowi ludzie w różnym wieku, w tym spokojne dzieci
- Codzienne dźwięki, takie jak ruch uliczny, dzwonek do drzwi i sprzęty domowe
- Różne podłoża, takie jak trawa, płytki, żwir i schody
- Krótkie przejażdżki samochodem
- Zdrowe szczenięta oraz spokojne, w pełni zaszczepione dorosłe psy
Zajęcia dla szczeniąt to dobry sposób, aby robić to bezpiecznie. Według AVSAB szczenięta mogą zacząć je już w wieku od siedmiu do ośmiu tygodni, jeśli przeszły pierwsze odrobaczanie i co najmniej jedną turę szczepień, podaną co najmniej siedem dni przed pierwszymi zajęciami. Dopóki seria szczepień nie zostanie zakończona, najbezpieczniej jest unikać wybiegów dla psów i innych miejsc odwiedzanych przez wiele psów o nieznanym stanie zdrowia, ponieważ mogą się tam szerzyć zakażenia, takie jak parwowiroza.
Od około trzeciego miesiąca większość szczeniąt dobrze sobie radzi przy trzech posiłkach dziennie. Ucz szczeniaka spędzać krótkie chwile w samotności – z gryzakiem albo na drzemce w klatce kenelowej lub kojcu. Może to później ułatwić mu zostawanie samemu.
Wymiana zębów od czwartego do szóstego miesiąca
Szczenięta mają 28 zębów mlecznych, które zaczynają się wyrzynać w wieku od trzech do pięciu tygodni. W wieku około trzech–czterech miesięcy zaczynają je zastępować 42 zęby stałe, a wszystkie zwykle są na miejscu około siódmego miesiąca. Na tym etapie szczenięta dużo gryzą. Daj szczeniakowi bezpieczne gryzaki i podsuwaj mu jeden za każdym razem, gdy gryzie coś, czego nie powinien. Jeśli obok zęba stałego nadal tkwi ząb mleczny, powiedz o tym lekarzowi weterynarii. Informacje o szczotkowaniu zębów i przyzwyczajaniu szczeniaka do dotykania pyska znajdziesz w naszym poradniku o pielęgnacji zębów psów i kotów.
WSAVA uważa dawkę podaną w wieku 16 tygodni lub później za najważniejszą w serii szczepień szczenięcych, dlatego ostatnie podstawowe szczepienie szczeniaka zwykle przypada na ten okres. Mniej więcej w tym wieku często odbywa się też szczepienie przeciw wściekliźnie. W UE szczepionkę przeciw wściekliźnie wymaganą do podróży można podać psom w wieku co najmniej 12 tygodni, a przepisy krajowe mają własne zasady. W zależności od miejsca zamieszkania lekarz weterynarii może też zaproponować szczepienia przeciw leptospirozie lub kaszlowi kenelowemu.
W zależności od ryzyka comiesięczne odrobaczanie może trwać do szóstego miesiąca życia, a lekarz weterynarii może zaproponować ochronę przed pchłami i kleszczami dopasowaną do wieku i masy ciała twojego szczeniaka. Niech treningi będą krótkie i przyjemne. Szkolenie oparte na nagrodach, takich jak smakołyki, pochwały i zabawa, wiąże się z mniejszą liczbą problemów z zachowaniem niż stosowanie kar. Na początek dobrze sprawdzają się podstawowe komendy, takie jak siad, zostań i do mnie.
Okres dorastania
W wieku sześciu miesięcy wiele szczeniąt wygląda na dorosłe, ale ich ciało i zachowanie wciąż się rozwijają. WSAVA zaleca obecnie jeszcze jedną dawkę szczepionki podstawowej w wieku 26 tygodni lub wkrótce potem albo badanie krwi, które wykaże, że szczeniak jest chroniony. Niektóre lecznice nadal stosują starszy schemat ze szczepieniem przypominającym w wieku około roku. Pełne badanie stanu zdrowia w okolicach pierwszych urodzin, w razie potrzeby połączone ze szczepieniem przypominającym przeciw wściekliźnie, to dobra okazja, aby wszystko przejrzeć.
Od szóstego miesiąca większości szczeniąt odpowiadają dwa posiłki dziennie. Większość psów jest gotowa na karmę dla dorosłych psów w wieku od 9 do 12 miesięcy, natomiast rasy duże i olbrzymie mogą dojrzewać blisko dwa lata. Psy tych ras są bardziej podatne na problemy z kośćmi i stawami, gdy rosną zbyt szybko lub dostają za dużo wapnia, dlatego zapytaj lekarza weterynarii o karmę przeznaczoną dla szczeniąt ras dużych. Lekarze weterynarii zwykle zalecają, aby smakołyki stanowiły nie więcej niż około 10% dziennej liczby kalorii.
To także zwykle czas na rozmowę z lekarzem weterynarii o sterylizacji lub kastracji. Wiele psów przechodzi zabieg w wieku około sześciu miesięcy. W przypadku psów, które będą duże, niektórzy lekarze weterynarii sugerują poczekanie do zakończenia wzrostu, często w wieku od 9 do 15 miesięcy. Suki mogą mieć pierwszą cieczkę już od około szóstego miesiąca życia, a u ras dużych i olbrzymich może ona wystąpić dopiero w wieku od 18 miesięcy do dwóch lat.
Po ukończeniu sześciu miesięcy częstotliwość odrobaczania zależy od trybu życia psa i od domowników. ESCCAP sugeruje co najmniej cztery razy w roku, gdy ryzyko jest nieznane, a w niektórych sytuacjach, na przykład w domach z małymi dziećmi, comiesięczne odrobaczanie lub badania kału. Zapytaj lekarza weterynarii, ile biegania i skakania jest odpowiednie dla twojego rosnącego psa, zwłaszcza jeśli należy do dużej rasy. Kontynuuj szkolenie i nowe doświadczenia przez cały pierwszy rok, ponieważ może to pomóc zapobiec problemom, takim jak stres, gdy pies zostaje sam.
Kiedy to nagły przypadek
Młode szczenięta mogą bardzo ciężko zachorować w ciągu kilku godzin. Najbezpieczniej jest od razu zadzwonić do lekarza weterynarii, jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów.
- Wymioty więcej niż jeden raz lub biegunka, zwłaszcza krwista
- Brak zainteresowania jedzeniem w połączeniu z brakiem energii lub osłabieniem
- Drżenie, chwiejny chód lub drgawki
- Trudności w oddychaniu lub blade dziąsła
- Połknięcie zabawki, skarpetki lub innego przedmiotu
- Zjedzenie czegoś toksycznego, na przykład leków, czekolady, winogron lub rodzynek, cebuli albo gumy do żucia i słodyczy zawierających ksylitol
U szczeniaka, który nie ukończył szczepień, wymioty lub biegunka z brakiem energii mogą być objawem parwowirozy, która wymaga szybkiego leczenia. Poza godzinami pracy lecznicy może pomóc całodobowa lecznica weterynaryjna.
Szczenięta adoptowane z organizacji ratującej zwierzęta
Zgodnie z przepisami UE pies musi mieć co najmniej 12 tygodni, aby otrzymać szczepionkę przeciw wściekliźnie wymaganą do podróży, a szczepienie staje się ważne 21 dni później. Dlatego szczeniak, który przyjeżdża do nowego kraju na adopcję, ma zwykle w chwili przyjazdu co najmniej 15 tygodni i ma już za sobą pierwsze trzy miesiące życia. W tym wieku socjalizacja nadal ma duże znaczenie. Działaj powoli, dbaj o to, aby nowe doświadczenia były pozytywne, i poproś lekarza weterynarii o radę, jeśli szczeniak wydaje się lękliwy.
Każde zwierzę uratowane przez Paw Squadron zaczyna od wizyty u lekarza weterynarii i kąpieli. Przechodzi badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom, a przed adopcją zostaje zaszczepione i zaczipowane. W pierwszych dniach zabierz paszport zwierzęcia i dokumentację do swojego lekarza weterynarii, aby mógł zaplanować kolejne szczepienia przypominające i zabiegi przeciwpasożytnicze, a także zaktualizuj rejestrację mikroczipa, podając swoje dane kontaktowe.
Niektóre pasożyty szczeniąt, w tym glisty, mogą przenosić się na ludzi, a najbardziej narażone są małe dzieci. Mycie rąk po kontakcie ze szczeniakiem i natychmiastowe sprzątanie jego odchodów pomagają chronić całą rodzinę.
Jeśli myślisz o tym, aby dać dom uratowanemu szczeniakowi, odwiedź naszą stronę Adopcje. Więcej poradników o zdrowiu i opiece znajdziesz w dziale PawPedia.
Zobacz też
Z naszych akcji ratunkowych
12:28Ratowanie samotnego szczeniaka, o którego nikt nie dbałCarrie Undercart · 19 lutego 2022
12:26Porzucony szczeniak zamarzał na śmierć i ledwo trzymał się przy życiu, aż wydarzyło się toPalm Holland · 12 lutego 2022
13:05Porzucony szczeniak był śmiertelnie przerażony i walczył o przetrwanie, aż wydarzyło się toChilly Eilish · 29 stycznia 2022
Ten artykuł zawiera ogólne informacje i nie jest poradą weterynaryjną. W sprawach zdrowia swojego zwierzęcia zawsze konsultuj się z lekarzem weterynarii. Niektóre obrazy w dziale PawPedia mogą być wygenerowane przez AI.
Ta strona została ostatnio zaktualizowana 4 października 2026 r.