Kaliciwiroza kotów: objawy, leczenie i zapobieganie

Co jest przyczyną

FCV to mały wirus. Istnieje wiele jego szczepów, które z czasem ciągle się zmieniają. Niektóre szczepy wywołują łagodne kichanie. Inne powodują bolesne owrzodzenia w jamie ustnej, kulawiznę lub zapalenie płuc. Rzadka i agresywna postać, zwana zjadliwym układowym kaliciwirusem, może wywołać ciężką chorobę obejmującą cały organizm.

Wirus nie ma zewnętrznej otoczki lipidowej, dzięki czemu jest bardziej odporny niż wiele innych wirusów. Na suchych powierzchniach w temperaturze pokojowej może pozostawać zakaźny do około miesiąca.

Jak się przenosi

Chore koty wydalają wirusa głównie ze śliną oraz z wydzieliną z nosa i oczu. Inne koty zarażają się przez bezpośredni kontakt, wzajemną pielęgnację, wspólne miski i legowiska oraz kropelki rozpryskiwane przy kichaniu z bliskiej odległości. Ludzie mogą przenosić wirusa z jednego kota na drugiego na dłoniach i ubraniach.

Objawy pojawiają się zwykle od dwóch do dziesięciu dni po kontakcie z wirusem. Wiele kotów wydala wirusa jeszcze przez około miesiąc po zakażeniu, często długo po tym, jak znów wyglądają na zdrowe. Mniejsza część kotów staje się długotrwałymi nosicielami. Mogą one wydalać wirusa przez miesiące, a nawet lata, nie wykazując żadnych objawów. Nosiciele są jednym z powodów, dla których wirus wciąż krąży w schroniskach, hodowlach kotów i domach z wieloma kotami.

Objawy, na które warto uważać

Owrzodzenia w jamie ustnej to objaw najściślej związany z kaliciwirusem. Są to płytkie, bolesne ranki, najczęściej na języku. Mogą pojawić się także na podniebieniu, wargach, dziąsłach lub czubku nosa. Ponieważ ranki bolą, wiele kotów się ślini i odmawia jedzenia, nawet gdy są głodne. Utrata apetytu jest często bardziej widoczna niż kichanie.

• Ślinienie się lub mokry podbródek i pierś
• Podchodzenie do miski z karmą i odchodzenie bez jedzenia
• Czerwone lub otwarte ranki na języku, dziąsłach, wargach lub nosie
• Kichanie i przejrzysta lub mętna wydzielina z nosa
• Łzawiące, zaczerwienione lub zmrużone oczy
• Gorączka, zmęczenie i ukrywanie się
• Nagła kulawizna lub bolesność stawów, czasem przechodząca z jednej łapy na drugą

Postać z kulawizną występuje najczęściej u młodych kociąt. Zwykle towarzyszy jej gorączka i ustępuje ona w ciągu dnia lub dwóch. Podobna, krótkotrwała kulawizna sporadycznie pojawiała się po szczepieniu żywą szczepionką przeciw kaliciwirusowi. Jeśli ją zauważysz, powiedz o tym lekarzowi weterynarii.

Niektóre koty wracają do zdrowia po pierwszej chorobie, a później rozwija się u nich długotrwały stan zapalny dziąseł i błony śluzowej jamy ustnej, czyli przewlekłe zapalenie dziąseł i jamy ustnej. Kaliciwirusa wykrywa się u tych kotów częściej niż u zdrowych kotów, choć nie jest on jedyną przyczyną.

Kiedy to nagły przypadek

Większość zakażeń kaliciwirusem przebiega łagodnie lub umiarkowanie. Skontaktuj się z lekarzem weterynarii tego samego dnia, jeśli zauważysz którykolwiek z poniższych objawów.

• Dorosły kot, który nie je od doby, lub kocię, które przestało jeść lub ssać
• Objawy odwodnienia, takie jak lepkie dziąsła, zapadnięte oczy lub osłabienie
• Szybki, ciężki oddech lub oddychanie z otwartym pyskiem
• Wysoka gorączka albo kot bardzo osłabiony, którego trudno dobudzić
• Obrzęk pyska lub kończyn
• Ranki pokryte strupami, owrzodzenia lub wyłysienia na nosie, wargach, uszach, wokół oczu lub na łapach
• Żółtawe zabarwienie dziąseł, skóry lub białek oczu

Problemy z oddychaniem mogą być objawem zapalenia płuc. Trzy ostatnie objawy z listy mogą wskazywać na zakażenie zjadliwym układowym kaliciwirusem. Ta postać jest rzadka, ale szybko szerzy się w schroniskach i lecznicach i może być śmiertelna. W odróżnieniu od zwykłego kaliciwirusa zwykle ciężej przechodzą ją dorosłe koty niż kocięta. Jeśli ją podejrzewasz, zadzwoń do lecznicy przed przyjazdem, aby personel mógł trzymać twojego kota z dala od innych pacjentów.

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Lekarze weterynarii często podejrzewają zakażenie kaliciwirusem na podstawie samego badania, zwłaszcza gdy kot ma owrzodzenia w jamie ustnej i jednocześnie kicha. Aby to potwierdzić, mogą pobrać wymaz z jamy ustnej lub gardła i wysłać próbkę na test PCR. Często wykonuje się go jako panel, który sprawdza też obecność herpeswirusa kotów i innych przyczyn kociego kataru.

Wynik ujemny nie wyklucza w pełni obecności wirusa. Wynik dodatni u zdrowego kota może oznaczać jedynie, że kot jest nosicielem lub został niedawno zaszczepiony.

U kotów w gorszym stanie lekarz weterynarii może zlecić badania krwi, aby ocenić nawodnienie i pracę narządów, oraz wykonać zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej, jeśli istnieje podejrzenie zapalenia płuc. Jeśli kot jest bardzo chory lub raz po raz choruje, lekarz weterynarii może też zaproponować test w kierunku wirusa białaczki kotów (FeLV) i wirusa niedoboru immunologicznego kotów (FIV). Te zakażenia osłabiają układ odpornościowy, przez co inne wirusy mogą wywoływać poważniejszą chorobę.

Leczenie i opieka w domu

Nie ma swoistego leku przeciwwirusowego na kaliciwirusa. Leczenie wspiera kota, podczas gdy jego układ odpornościowy zwalcza zakażenie. W zależności od stanu kota lekarz weterynarii może zalecić płyny na odwodnienie, leki przeciwbólowe, obniżanie gorączki i pielęgnację bolących oczu. Antybiotyki nie działają na wirusa. Lekarze weterynarii mogą je przepisać, jeśli podejrzewają wtórne zakażenie bakteryjne. Koty, które nie mogą jeść, mogą wymagać wspomaganego karmienia podczas hospitalizacji, czasem przez tymczasową sondę do karmienia.

Lekarz weterynarii może też zalecić opiekę w domu. Podawaj miękką, lekko podgrzaną mokrą karmę, rozgniecioną z odrobiną wody, aby była łagodniejsza dla obolałej jamy ustnej. Trzymaj świeżą wodę w pobliżu i zapewnij kotu ciepłe, ciche miejsce do odpoczynku.

Ludzkie leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe nie są bezpieczne dla kotów, a niektóre popularne leki są toksyczne nawet w małych ilościach. Zanim podasz jakikolwiek lek lub suplement, zapytaj lekarza weterynarii. Zadzwoń ponownie do lekarza weterynarii, jeśli stan kota się pogorszy, kot przestanie jeść lub nie będzie się poprawiał zgodnie z oczekiwaniami.

Szczepienia i zapobieganie

Ochrona przed kaliciwirusem wchodzi w skład podstawowych szczepień zalecanych dla każdego kota, razem z ochroną przed panleukopenią kotów i herpeswirusem kotów. Kocięta otrzymują serię dawek, zaczynając w wieku od 6 do 8 tygodni, a następnie lekarz weterynarii ustali harmonogram szczepień przypominających dostosowany do trybu życia twojego kota.

Szczepionka nie zapobiega każdemu zakażeniu. Istnieje wiele szczepów, a żadna szczepionka nie obejmuje ich wszystkich. U większości kotów łagodzi przebieg choroby. Zaszczepiony kot nadal może się zarazić i przekazać wirusa dalej, dlatego higiena wciąż ma znaczenie.

Gdy kot w twoim domu choruje, zapewnij mu osobne miski, kuwetę i legowisko. Myj ręce po kontakcie z nim i przed dotknięciem innych kotów. Kaliciwirus jest odporny na wiele środków czystości, a płyny do dezynfekcji na bazie alkoholu słabo na niego działają. Rozcieńczony wybielacz chlorowy i niektóre weterynaryjne środki dezynfekujące są skuteczne na powierzchniach, które zostały najpierw umyte. Zapytaj lekarza weterynarii, którego środka użyć i jak go bezpiecznie rozcieńczyć, i trzymaj koty z dala, dopóki powierzchnie nie wyschną.

Ludzie, inne zwierzęta i nowe koty

Kaliciwirus to wirus kotów. Nie stanowi zagrożenia dla ludzi i nie jest uważany za zagrożenie dla zdrowia psów ani innych zwierząt domowych.

Kaliciwirus i herpeswirus kotów to najczęstsze wirusy dróg oddechowych wykrywane u kotów w schroniskach. Ponieważ pojawienie się objawów może trwać do dziesięciu dni, kot może wyglądać na zdrowego w chwili adopcji, a w pierwszych dniach w domu zacząć kichać, ślinić się lub mniej jeść. Warto wtedy odwiedzić lekarza weterynarii. W Paw Squadron przed adopcją każdy kot jest badany, leczony, szczepiony i otrzymuje mikroczip, ale szczepienie nie daje gwarancji, że kot jest wolny od wirusa. Jeśli masz już koty, początkowo trzymaj nowego kota w osobnym pokoju, z własnymi miskami i kuwetą, aby mieć czas na obserwację objawów. Jeśli masz pytania dotyczące kota, którego chcesz adoptować, wyślij nam zgłoszenie adopcyjne lub zajrzyj do naszego FAQ.