Opieka nad nowym kociakiem: pierwsze tygodnie w domu

Przygotowanie domu

Kocięta poznają świat pyszczkiem i łapkami oraz wciskają się w wąskie szczeliny. Zanim kociak przyjedzie, obejdź pomieszczenia, z których będzie korzystać, i poszukaj zagrożeń na wysokości podłogi.

• Schowaj leki, środki czystości i inne chemikalia do zamkniętych szafek.
• Pochowaj sznurki, nici, włóczkę, wstążki, gumki recepturki i gumki do włosów.
• Ukryj przewody elektryczne poza zasięgiem kociaka lub je osłoń.
• Zablokuj szczeliny za sprzętami AGD i meblami, w których kociak mógłby utknąć.
• Usuń lilie i wszelkie inne rośliny, które mogą być toksyczne dla kotów.
• Trzymaj okna i drzwi balkonowe zamknięte lub zabezpieczone siatką.

Lilie wymagają szczególnej uwagi. Każda część prawdziwej lilii lub liliowca jest toksyczna dla kotów, w tym pyłek i woda w wazonie. Nawet niewielka ilość może wywołać niewydolność nerek, która może zakończyć się śmiercią. Kolejnym poważnym zagrożeniem jest połknięty sznurek, ponieważ może pofałdować jelito w harmonijkę i wrzynać się w jego ścianę.

Podstawowe wyposażenie jest proste. Kociak potrzebuje solidnego transportera, misek na jedzenie i wodę, karmy dla kociąt, kuwety z niskimi brzegami, bezzapachowego żwirku i łopatki, miękkiego legowiska, drapaka i kilku bezpiecznych zabawek.

Pierwsze dni w domu

Postaraj się przywieźć kociaka wtedy, gdy możesz przez kilka dni zostać w domu. Na początek umieść go w jednym cichym pokoju z jedzeniem, wodą, legowiskiem, kuwetą i kryjówką, na przykład kartonowym pudełkiem położonym na boku. Ustaw kuwetę z dala od jedzenia i wody. Pozwól kociakowi poznawać otoczenie we własnym tempie. Gdy będzie dobrze jadł, korzystał z kuwety i śmiało do ciebie podchodził, udostępniaj mu resztę domu stopniowo, po jednym pomieszczeniu. Jeśli kot jest nieśmiały lub uratowany i potrzebuje więcej czasu na oswojenie się z nowym miejscem, przeczytaj, jak porzucony kot znalazł dom.

Zadbaj o spokój w domu: niewielu gości i mało głośnych dźwięków. Małe dzieci mogą trzymać kociaka, siedząc na podłodze, gdy w pobliżu jest osoba dorosła.

Jeśli masz inne koty, trzymaj kociaka w osobnym pokoju, dopóki lekarz weterynarii go nie zbada i nie wykona testu w kierunku wirusa białaczki kotów. Potem zapoznawaj zwierzęta powoli. Zamień ich legowiska, aby najpierw poznały swój zapach, a pierwsze spotkania niech będą krótkie i odbywają się pod nadzorem. Najbezpieczniej, gdy pies poznaje kociaka na smyczy, a kociak zawsze powinien mieć wysokie miejsce lub pokój, do którego może uciec. Pełny opis zapoznawania krok po kroku znajdziesz w poradniku Jak wychowywać psa i kota razem.

Karmienie rosnącego kociaka

Kocięta potrzebują karmy przeznaczonej dla rosnących zwierząt. Szukaj etykiety z informacją, że karma jest pełnoporcjowa i zbilansowana dla okresu wzrostu lub dla wszystkich etapów życia. Większości kociąt najlepiej służy podział dziennej porcji na trzy lub cztery małe posiłki.

Zapytaj organizację ratującą zwierzęta lub poprzedni dom, czym był karmiony kociak, i podawaj tę karmę przez pierwszy tydzień lub dwa. Nagła zmiana może wywołać rozstrój żołądka, dlatego każdą nową karmę wprowadzaj stopniowo, przez około tydzień. Świeża woda powinna być zawsze dostępna. Po odstawieniu od matki krowie mleko nie jest potrzebne, a wiele kotów nie toleruje laktozy, więc mleko może wywołać biegunkę i inne dolegliwości żołądkowe. Większość kociąt przechodzi na karmę dla dorosłych kotów w wieku od dziewięciu do dwunastu miesięcy, a lekarz weterynarii powie ci, kiedy to zrobić.

Kuweta – podstawy

Większość kociąt szybko uczy się korzystać z kuwety, ponieważ koty z natury kopią i zakopują swoje odchody. Wybierz kuwetę z niskimi brzegami i postaw ją w cichym miejscu. Większość kotów woli bezzapachowy żwirek o grubości warstwy około jednego–dwóch cali (ok. 2,5–5 cm). Po posiłkach i drzemkach pokazuj kociakowi kuwetę.

Sprzątaj kuwetę co najmniej raz dziennie i myj ją mniej więcej raz w tygodniu. Popularna zasada to jedna kuweta na kota plus jedna dodatkowa. Jeśli kociakowi zdarzy się wpadka, wyczyść to miejsce środkiem enzymatycznym przeznaczonym do usuwania zapachów zwierzęcych. Karcenie nie pomaga i tylko wywołuje u kociaka niepokój. Kociak, który wciąż załatwia się poza kuwetą, napina się przy wypróżnianiu lub oddawaniu moczu albo chodzi do kuwety bardzo często, powinien zostać zbadany przez lekarza weterynarii, ponieważ problemy zdrowotne mogą powodować kłopoty z korzystaniem z kuwety.

Pierwsza wizyta u lekarza weterynarii

Warto odwiedzić lekarza weterynarii w pierwszym tygodniu, nawet jeśli kociak wydaje się zdrowy. Zabierz otrzymaną dokumentację zdrowotną i, jeśli to możliwe, świeżą próbkę kału. Lekarz weterynarii zwykle zważy kociaka, zbada go od nosa po ogon i sprawdzi, czy nie ma pcheł ani objawów zakażenia.

Kocięta zwykle dostają pierwsze szczepionki w wieku od sześciu do ośmiu tygodni. Dawki przypominające podaje się co trzy do czterech tygodni, aż do wieku około 16–20 tygodni, ponieważ przeciwciała matczyne mogą blokować działanie wcześniejszych dawek. Szczepionki podstawowe chronią przed panleukopenią kotów oraz wirusami odpowiedzialnymi za większość infekcji górnych dróg oddechowych u kotów. Wielu lekarzy weterynarii zaleca kociętom także szczepionkę przeciw wirusowi białaczki kotów, ponieważ u młodych kotów częściej rozwija się trwałe zakażenie. Szczepienie przeciw wściekliźnie jest w niektórych krajach obowiązkowe z mocy prawa i wymagane przy podróżach za granicę, więc zapytaj lekarza weterynarii, jakie zasady obowiązują tam, gdzie mieszkasz. Kociak uzyskuje pełną ochronę dopiero około 7–10 dni po ostatniej dawce, dlatego do tego czasu najbezpieczniej trzymać go z dala od obcych kotów.

Młode kocięta często mają glisty. U bardzo młodych kociąt odrobaczanie zwykle zaczyna się co dwa tygodnie, a potem jest kontynuowane według regularnego harmonogramu, który może zaplanować lekarz weterynarii. Najbezpieczniej stosować wyłącznie preparaty przeciwpasożytnicze zalecone przez lekarza weterynarii, odpowiednie do wieku i masy ciała kociaka. Niektóre preparaty przeciw pchłom przeznaczone dla psów mogą wywołać u kotów poważne zatrucie.

Zaleca się testowanie każdego nowego kota w kierunku wirusa białaczki kotów, zanim dołączy do innych kotów, a lekarz weterynarii może zaproponować także test w kierunku wirusa niedoboru immunologicznego kotów. Bardzo świeże zakażenie może jeszcze nie być wykrywalne, dlatego lekarz weterynarii może zaproponować powtórzenie testu po kilku tygodniach. Zapytaj też o sterylizację lub kastrację. Wielu lekarzy weterynarii zaleca wykonanie zabiegu do wieku około pięciu miesięcy.

U kociąt adoptowanych z Paw Squadron ta opieka już się rozpoczęła. Po każdej akcji ratunkowej pierwsze przystanki to lekarz weterynarii i kąpiel – zwierzę jest badane, odrobaczane i przechodzi zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę otrzymuje też szczepienia i mikroczip. Przekaż tę dokumentację swojemu lekarzowi weterynarii, aby kolejne dawki szczepionek i zabiegi przeciwpasożytnicze zostały wykonane we właściwym czasie, ponieważ młody kociak po przyjeździe może jeszcze potrzebować kolejnych dawek. Warto też sprawdzić, czy mikroczip jest zarejestrowany z twoimi danymi kontaktowymi.

Zabawa i nauka

Kocięta najwięcej uczą się o ludziach, gdy są młode. Te, które przed ukończeniem około 10–12 tygodni miały łagodny kontakt z człowiekiem, zwykle wyrastają na spokojne zwierzęta. Starsze lub nieśmiałe kocięta również mogą nabrać pewności siebie dzięki cierpliwemu, codziennemu oswajaniu z dotykiem. Delikatnie dotykaj łapek, uszu i pyszczka, łącząc to ze smakołykami lub zabawą. Dzięki temu przycinanie pazurów i badania u lekarza weterynarii będą później łatwiejsze.

Codziennie baw się z kociakiem wędkami i piłeczkami. Używaj zabawek zamiast rąk, żeby kociak nie nauczył się gryźć i drapać skóry. Solidny drapak daje pazurom właściwe ujście. Po zabawie chowaj zabawki ze sznurkami. Zostawienie otwartego transportera z miękkim kocem w środku pomaga kociakowi traktować go jak zwykłe miejsce do odpoczynku, co ułatwia wyjazdy do lekarza weterynarii.

Dbanie także o zdrowie ludzi

Kocięta mogą przenosić niektóre zakażenia, które przechodzą na ludzi. Należą do nich glisty, grzybica, czyli grzybicze zakażenie skóry, oraz choroba kociego pazura, którą koty zarażają się za pośrednictwem pcheł. Przez koci kał może się też szerzyć toksoplazmoza.

Myj ręce po dotykaniu kociaka i po sprzątaniu kuwety oraz naucz tego samego dzieci. Codzienne sprzątanie kuwety oraz regularne odrobaczanie i ochrona przed pchłami również zmniejszają ryzyko. Każde zadrapanie lub ugryzienie umyj mydłem pod bieżącą wodą. Instytucje ochrony zdrowia radzą, aby osoby w ciąży lub z osłabionym układem odpornościowym w miarę możliwości nie sprzątały kuwety. O inne środki ostrożności mogą zapytać swojego lekarza.

Kiedy od razu zadzwonić do lekarza weterynarii

Kocięta są małe i mogą bardzo szybko poważnie zachorować i się odwodnić. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii, jeśli u twojego kociaka wystąpi którykolwiek z tych objawów.

• Przestaje jeść lub pić
• Wymiotuje więcej niż raz albo ma biegunkę z krwią lub z osłabieniem
• Wydaje się bardzo słaby, wychłodzony lub nietypowo senny
• Ma blade lub białe dziąsła
• Ma wzdęty lub bolesny brzuch
• Oddycha z wysiłkiem lub z otwartym pyszczkiem
• Ma sznurek lub nitkę zwisającą z pyszczka lub odbytu – trzeba ją zostawić na miejscu i nie ciągnąć
• Mógł pogryźć lilię lub zlizać jej pyłek

Panleukopenia kotów stanowi poważne zagrożenie dla kociąt, które nie są jeszcze w pełni zaszczepione. Wywołuje gorączkę, wymioty i ciężkie odwodnienie, a największe ryzyko śmierci dotyczy kociąt w wieku poniżej pięciu miesięcy. Więcej przeczytasz w naszym poradniku o panleukopenii kotów. W przypadku lilii wczesne leczenie daje największą szansę na uratowanie nerek, dlatego zadzwoń do lekarza weterynarii, nawet jeśli kociak wydaje się czuć dobrze.

Jeśli myślisz o adopcji, na stronie Adopcje znajdziesz psy i koty czekające na dom.