Przepukliny u szczeniąt i kociąt: rodzaje i leczenie

Czym jest przepuklina

Przepuklina to wysunięcie się tkanki przez otwór w miejsce, w którym nie powinna się znajdować. Na brzuchu takim otworem jest szczelina lub słabe miejsce w ścianie mięśniowej. Zwykle przeciska się przez niego tylko tłuszcz z wnętrza jamy brzusznej. W poważniejszych przypadkach przez otwór wysuwa się pętla jelita lub inny narząd i znajduje się pod skórą.

Lekarze weterynarii opisują też przepukliny według tego, czy ich zawartość może się cofnąć. Przepuklinę odprowadzalną można delikatnie wsunąć z powrotem do jamy brzusznej. Przepuklina nieodprowadzalna pozostaje na zewnątrz, ponieważ jej zawartość utknęła w otworze. Najpoważniejszą postacią jest przepuklina zadzierzgnięta. Uwięziona tkanka traci ukrwienie i zaczyna obumierać, a zwierzę wymaga natychmiastowej operacji.

Główne rodzaje u młodych zwierząt

Wiele przepuklin u szczeniąt i kociąt jest wrodzonych. Inne powstają w wyniku urazu.

• Przepuklina pępkowa. Miękkie uwypuklenie w okolicy pępka. Przed urodzeniem przez pierścień w mięśniach brzucha przechodzą naczynia krwionośne, które odżywiają szczenię lub kocię. Po urodzeniu ten pierścień powinien się zamknąć. Jeśli nie zamknie się całkowicie, powstaje przepuklina. Wśród psów częściej niż inne rasy dotyka ona wyżły weimarskie, pekińczyki, basenji i airedale teriery.
• Przepuklina pachwinowa. Uwypuklenie w pachwinie, w miejscu, gdzie tylna kończyna łączy się z brzuchem. U samców może sięgać do moszny i wtedy nazywa się ją przepukliną mosznową. U samic w przepuklinie może znajdować się część macicy.
• Przepuklina przeponowa. Szczelina w cienkim mięśniu między klatką piersiową a jamą brzuszną. Niektóre zwierzęta rodzą się z nią. Częściej dotyczy wyżłów weimarskich, cocker spanieli i długowłosych kotów domowych. Inne zwierzęta nabawiają się jej po silnym uderzeniu, na przykład w wypadku samochodowym lub przy upadku. Tego rodzaju przepukliny nie widać z zewnątrz.
• Przepuklina rozworu przełykowego. Część żołądka przesuwa się w górę przez otwór, którym przełyk przechodzi do jamy brzusznej. Częściej dotyczy krótkopyskich ras psów, a u psów rasy shar pei podejrzewa się postać dziedziczną.

Przepukliny kroczowe powodują uwypuklenie obok odbytu. Dotyczą głównie starszych niekastrowanych samców psów, zwykle w wieku od 7 do 9 lat, dlatego u szczeniąt i kociąt występują rzadko.

Co zauważają właściciele

Przepuklina pępkowa wygląda jak miękki guzek pod skórą na środku brzucha. Często uwypukla się bardziej, gdy szczenię lub kocię stoi, piszczy albo się napina, a mniej, gdy zwierzę leży rozluźnione. Przepukliny pępkowe są zwykle bezbolesne. Młode zwierzę je, bawi się i rośnie normalnie.

Przepuklina pachwinowa jest widoczna jako uwypuklenie w jednej lub obu pachwinach. U młodego samca może wyglądać tak, jakby jedna strona moszny była większa. Gęsta sierść może ją ukryć.

Przepukliny przeponowe i przepukliny rozworu przełykowego nie tworzą widocznego guzka. Przepuklina przeponowa może powodować szybki lub utrudniony oddech, szybkie męczenie się podczas zabawy, wymioty lub słaby apetyt. W łagodnych przypadkach objawy mogą pojawiać się tylko w stresie lub podczas wysiłku. Przepuklina rozworu przełykowego może powodować regurgitację pokarmu, wymioty, ślinienie się lub trudności z połykaniem, a objawy mogą pojawiać się i ustępować.

Jeśli guzek jest widoczny, zdjęcie robione co tydzień lub dwa, za każdym razem w ten sam sposób, pomoże tobie i lekarzowi weterynarii ocenić, czy się zmniejsza, czy rośnie.

Kiedy to nagły przypadek

W rzadkich przypadkach w przepuklinie zostaje uwięziona pętla jelita lub inna tkanka. Jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów, natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii, a poza godzinami pracy – z całodobową lecznicą weterynaryjną.

• Guzek staje się twardy, bolesny lub ciepły albo robi się czerwony, fioletowy lub ciemny
• Guzek, który wcześniej się cofał, teraz pozostaje na zewnątrz
• Wymioty, odmowa jedzenia lub nagły spadek energii
• Oznaki bólu, takie jak niepokój, piszczenie albo to, że zwierzę nie daje dotknąć brzucha
• Parcie bez oddawania kału lub moczu
• Utrudniony oddech, blade lub sinawe dziąsła albo zapaść, zwłaszcza po upadku lub wypadku samochodowym

W domu unikaj wciskania twardego lub bolesnego guzka z powrotem. W drodze do lecznicy zapewnij zwierzęciu spokój i ciepło.

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Większość przepuklin powłok brzusznych wykrywa się, oglądając i badając dotykiem. Lekarz weterynarii sprawdza wielkość otworu, to, czy zawartość daje się cofnąć, i czy okolica jest bolesna. Czasem wykonuje się USG, aby zobaczyć, co znajduje się w uwypukleniu, na przykład tłuszcz lub pętla jelita. W przypadku przepuklin przeponowych i rozworu przełykowego głównym badaniem są zdjęcia rentgenowskie. Pomocne mogą być też USG, tomografia komputerowa lub badanie, podczas którego zwierzę połyka płyn widoczny na zdjęciach rentgenowskich. Przepukliny rozworu przełykowego bywają trudne do uchwycenia, ponieważ przesuwają się w tę i z powrotem. Wiele wrodzonych przepuklin przeponowych wykrywa się przypadkiem, podczas badań obrazowych lub operacji z innego powodu.

Lekarz weterynarii zwykle szuka też innych wad wrodzonych, ponieważ niektóre z nich występują razem. U samców psów przepuklinie pępkowej czasem towarzyszy niezstąpione jądro.

Leczenie i powrót do zdrowia

Leczenie zależy od rodzaju i wielkości przepukliny. Bardzo małe przepukliny pępkowe, o średnicy poniżej mniej więcej ćwierć cala (ok. 6 mm), mogą zamknąć się samoistnie do wieku 3–4 miesięcy. Lekarze weterynarii często sprawdzają je podczas wizyt szczepiennych. Jeśli przepuklina nadal istnieje, gdy zwierzę osiągnie wiek odpowiedni do sterylizacji lub kastracji, zwykle zaleca się jej operacyjne zamknięcie, które można wykonać podczas tego samego zabiegu, dzięki czemu zwierzę potrzebuje tylko jednego znieczulenia. Chirurg zszywa szczelinę w mięśniu. Rokowanie po zabiegu jest doskonałe, a niewiele przepuklin nawraca.

Większe przepukliny pępkowe oraz te, w których znajduje się jelito, mogą wymagać wcześniejszej operacji, ponieważ zamknięcie szczeliny zmniejsza ryzyko późniejszego uwięźnięcia jelita. Przepukliny pachwinowe również często się operuje, ponieważ może w nich dojść do uwięźnięcia jelita lub innych narządów. Zapytaj lekarza weterynarii o odpowiedni termin. Jeśli przepuklina jest zadzierzgnięta, pilna operacja uwalnia uwięzioną tkankę. Gdy część jelita obumarła, chirurg ją usuwa i łączy zdrowe końce.

Przepukliny przeponowe, które dają objawy, zamyka się operacyjnie, często w rękach chirurga specjalisty, gdy stan zwierzęcia się ustabilizuje. Jeśli przepuklina jest wrodzona i nie daje objawów, zapytaj lekarza weterynarii, czy operować, czy ją ściśle obserwować. Szczenięta i kocięta urodzone z tym rodzajem przepukliny zwykle dobrze radzą sobie po operacji. Łagodne przepukliny rozworu przełykowego można czasem leczyć zmianą diety i lekami od lekarza weterynarii, a inne wymagają operacji.

Po każdej operacji przepukliny stosuj się do zaleceń lekarza weterynarii dotyczących odpoczynku, kontrolowania rany i zapobiegania lizaniu szwów. Zapytaj, co jest normalne w czasie gojenia i kiedy należy zadzwonić.

Zapobieganie

Przepukliny nie są zakaźne. Nie przenoszą się na inne zwierzęta ani na ludzi.

Większości przepuklin u młodych zwierząt nie da się zapobiec, ponieważ powstają przed urodzeniem lub w okresie okołoporodowym. Skłonność do nich wydaje się występować rodzinnie w niektórych liniach. Jeśli kiedykolwiek rozważane jest rozmnażanie zwierzęcia, najpierw omów historię przepuklin z lekarzem weterynarii. Niekastrowane samce są też bardziej podatne na przepukliny kroczowe w późniejszym wieku, co jest kolejną kwestią do omówienia przy planowaniu kastracji. Przepukliny pourazowe są mniej prawdopodobne, gdy psy w pobliżu dróg chodzą na smyczy, a koty trzyma się z dala od ruchu ulicznego i otwartych, wysoko położonych okien.

Przepukliny u uratowanych i adoptowanych zwierząt

Uratowane szczenięta i kocięta często mają nieznaną historię narodzin. W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to weterynarz i kąpiel, a każde zwierzę przed adopcją przechodzi badanie i leczenie oraz otrzymuje szczepienia i mikroczip. Mała przepuklina może się jednak zmieniać, gdy młode zwierzę rośnie. Jeśli u twojego nowego zwierzęcia stwierdzono przepuklinę albo zauważysz nowy guzek, pokaż to swojemu lekarzowi weterynarii podczas pierwszej wizyty i zapytaj, czy wystarczy obserwacja, czy trzeba zaplanować operację.

Zwierzęta, które żyły na ulicy, mogły zostać potrącone przez samochód albo spaść, a nikt tego nie widział. Niektóre przepukliny przeponowe po dawnych urazach wykrywa się dopiero później, gdy zwierzę oddycha szybciej, łatwo się męczy, wymiotuje lub mniej je. Powiedz lekarzowi weterynarii o każdym znanym ci urazie.

Jeśli masz pytania dotyczące zwierzęcia adoptowanego od nas lub takiego, którego adopcję rozważasz, wyślij zgłoszenie adopcyjne albo znajdź więcej poradników w dziale PawPedia.