Niedobór tiaminy u kotów: objawy, przyczyny i zapobieganie

Co jest przyczyną

Większość przypadków wynika z diety. Oto główne przyczyny, z którymi spotykają się lekarze weterynarii.

• Surowe ryby i owoce morza. Niektóre surowe ryby, zwłaszcza słodkowodne, oraz niektóre owoce morza, na przykład małże, zawierają enzym o nazwie tiaminaza. Niszczy on tiaminę zawartą w posiłku. Gotowanie rozkłada ten enzym, podobnie jak wysoka temperatura w procesie puszkowania, dlatego ryba w kociej karmie z puszki nie stanowi zagrożenia związanego z tiaminazą.
• Dieta domowa. Domowe przepisy często nie zapewniają właściwych ilości witamin, w tym tiaminy, chyba że opracował je dietetyk weterynaryjny.
• Mięso konserwowane siarczynami. Dwutlenek siarki i konserwanty siarczynowe niszczą tiaminę. Opisano przypadki u kotów i psów karmionych świeżym mięsem dla zwierząt utrwalonym w ten sposób.
• Wadliwa karma komercyjna. Zbyt wysoka temperatura podczas suszenia lub puszkowania albo błąd w recepturze mogą sprawić, że w karmie będzie za mało tiaminy. Jedno ognisko zachorowań u 17 kotów powiązano z wadliwą karmą suchą. W amerykańskim badaniu 90 kocich karm z puszki około 13 procent zawierało mniej tiaminy niż zalecane minimum.
• Długie okresy bez jedzenia. U kotów, które głodowały tygodniami, może dojść do niedoboru.

Tiamina w przechowywanej karmie również powoli się rozkłada. W jednym badaniu jej poziom w suchej karmie dla kotów spadał w ciągu roku niezależnie od tego, czy karmę przechowywano w temperaturze pokojowej, czy zamrożoną.

Objawy, na które warto uważać

Wczesne objawy łatwo przeoczyć. Kot może mniej jeść, wydawać się zmęczony lub wymiotować, a te same objawy wywołuje wiele innych chorób. U kociąt wskazówką może być to, że słabo rosną. Często pojawiają się potem objawy zajęcia mózgu, czasem dość nagle. Opiekunowie mogą zauważyć niektóre z poniższych objawów.

• Chwiejny chód lub chód jak u pijanego oraz problemy z utrzymaniem równowagi
• Przechylenie głowy albo przechylanie się i przewracanie na jedną stronę
• Drgające ruchy gałek ocznych
• Głowa i szyja pochylone w dół, z brodą przyciągniętą do klatki piersiowej
• Rozszerzone źrenice, słabe widzenie lub wpadanie na przedmioty
• Otępienie lub dezorientacja
• Drżenie głowy pojawiające się, gdy kot próbuje do czegoś sięgnąć, na przykład do miski z jedzeniem
• Drgawki, które mogą występować seriami

Podobnie mogą wyglądać inne problemy. Niski poziom potasu we krwi, nadczynność tarczycy, choroby ucha wewnętrznego, zakażenia i niektóre trucizny mogą powodować chwiejny chód lub pochyloną szyję. Lekarz weterynarii może je odróżnić na podstawie badania klinicznego i badań dodatkowych.

Kiedy to nagły przypadek

Udaj się do lekarza weterynarii tego samego dnia, jeśli twój kot nagle zaczyna chodzić jak pijany, przechyla głowę, traci wzrok, nie może ustać na nogach lub ma napad drgawek. Napad trwający dłużej niż pięć minut albo kilka napadów w krótkich odstępach to nagły przypadek, który wymaga natychmiastowej pomocy. Gdy pojawią się objawy ze strony mózgu, stan kota może się szybko pogorszyć, a bez leczenia choroba może spowodować trwałe uszkodzenia lub śmierć. Wczesne leczenie daje największą szansę na pełny powrót do zdrowia.

Jeśli możesz, zabierz opakowanie karmy lub zapisz dokładnie, co jadł twój kot. Uwzględnij przysmaki, surowe produkty i wszystko, co przygotowywane jest w domu. To bardzo pomaga lekarzowi weterynarii.

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Lekarz weterynarii szczegółowo zapyta o dietę i zbada układ nerwowy. Badania krwi pomagają wykluczyć inne problemy, takie jak niski poziom potasu. Rezonans magnetyczny (MRI) mózgu może wykazać zmiany typowe dla niedoboru tiaminy, choć prawidłowy wynik badania go nie wyklucza. Istnieją badania mierzące poziom tiaminy, ale wiarygodne testy dla kotów nie są dostępne w każdym kraju.

Dlatego lekarze weterynarii często rozpoczynają leczenie, gdy wywiad i objawy na to wskazują. Szybka poprawa po podaniu tiaminy przemawia za rozpoznaniem.

Jak wygląda leczenie

Leczenie polega na podawaniu tiaminy – w zastrzykach, doustnie lub na oba sposoby – przez okres ustalony przez lekarza weterynarii. Kot przechodzi też na pełnoporcjową, zbilansowaną dietę. Koty z drgawkami lub ciężkimi objawami mogą wymagać leczenia szpitalnego, płynoterapii i leków, które opanują drgawki.

U wielu kotów poprawa zaczyna się w ciągu kilku dni. W jednej grupie chorych kotów większość tych, które przeżyły, doszła do siebie w ciągu dwóch tygodni, a dwa miesiące później funkcjonowała normalnie lub prawie normalnie. U kilku trwało to dłużej, czasem kilka miesięcy. Im wcześniej zacznie się leczenie, tym zwykle lepszy wynik. Lekarz weterynarii powie ci, jak długo kontynuować leczenie i kiedy przyjść na kontrolę.

Jak zapobiegać

Jako podstawę diety podawaj karmę komercyjną oznaczoną jako pełnoporcjowa i zbilansowana, przeznaczoną dla etapu życia twojego kota. Wyklucz z menu surowe ryby i surowe owoce morza. Gotowana ryba nie zawiera tego enzymu. Sama w sobie nie jest jednak zbilansowanym posiłkiem, dlatego najlepiej sprawdza się jako okazjonalny przysmak.

Jeśli chcesz karmić kota dietą domową, zapytaj lekarza weterynarii o przepis opracowany przez dietetyka weterynaryjnego. Przepisy z internetu często są niepełne. Wielu lekarzy weterynarii odradza też ogólnie diety surowe, ponieważ mogą przenosić drobnoustroje, które zakażają koty i ludzi.

Przechowuj karmę w chłodnym, suchym miejscu i zużyj ją przed upływem daty minimalnej trwałości. Śledź komunikaty o wycofaniu karm dla zwierząt w swoim kraju. Jeśli twój kot przestanie jeść na dłużej niż dobę, zadzwoń do lekarza weterynarii.

Inne zwierzęta domowe i ludzie

Niedobór tiaminy nie jest zakażeniem. Nie może przenieść się z kota na inne zwierzęta ani na ludzi. Inne zwierzęta jedzące tę samą karmę mogą jednak również zachorować. Jeśli prawdopodobną przyczyną jest dieta, uważnie obserwuj pozostałe koty i zapytaj lekarza weterynarii, czy je również należy zbadać.

Uratowane i świeżo adoptowane koty

Koty znalezione na ulicy mogły długo głodować. Długotrwały głód może doprowadzić do niedoboru tiaminy, a problem może się ujawnić, gdy kot znów zacznie regularnie jeść. Dlatego lekarz weterynarii może dodać tiaminę i inne witaminy podczas ponownego wprowadzania pokarmu u bardzo wychudzonego kota.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to weterynarz i kąpiel. Każde zwierzę przechodzi badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę otrzymuje też szczepienia i mikroczip.

W domu stała, pełnoporcjowa dieta utrzymuje ryzyko na niskim poziomie. Zapytaj, co jadł twój nowy kot, i zmieniaj karmę stopniowo. Jeśli masz pytania dotyczące adaptacji nowego kota w domu, dobrym punktem wyjścia jest nasza strona FAQ, a więcej poradników o opiece znajdziesz w dziale PawPedia.