Köpeklerde Mesane Enfeksiyonları: Belirtiler, Tedavi ve Korunma

Nedenleri

Mesane enfeksiyonlarının çoğuna bakteriler neden olur. En yaygın olanı, normalde bağırsakta yaşayan E. coli’dir. Genital bölge ve anüs çevresindeki deride bulunan bakteriler, idrarı vücuttan dışarı taşıyan kanal olan üretra boyunca yukarı ilerleyerek mesaneye ulaşır. Sağlıklı bir mesane genellikle bu bakterileri temizler. Vücudun savunması zayıfladığında ya da idrar normal şekilde akmadığında bakteriler yerleşip iltihaba yol açabilir.

Dişi köpeklerde mesane enfeksiyonu erkeklere göre daha sık görülür; bunun bir nedeni üretralarının daha kısa olmasıdır. Deri kıvrımlarının açıklığı örttüğü gömük ya da kapüşonlu vulva da riski artırır. Tam boşalmayan bir mesane veya çok seyreltik idrar da öyle. Diyabet, Cushing hastalığı, böbrek hastalığı, mesane taşı, idrar kaçırma ya da mesane kontrolünü etkileyen omurga sorunları olan köpekler enfeksiyonlara daha yatkındır. Uzun süre steroid ya da bağışıklık sistemini zayıflatan başka ilaçlar kullanan köpekler için de aynısı geçerlidir.

Tahriş olmuş her mesane enfekte değildir. Mesane taşları, tümörler ve hiç bakteri olmadan gelişen iltihaplanma da aynı belirtilere yol açabilir. Veteriner hekimlerin bir tedaviye karar vermeden önce idrarı test etmeyi tercih etmelerinin bir nedeni de budur.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

İdrarında bakteri bulunan bazı köpeklerde hiçbir belirti görülmez. Belirtiler ortaya çıktığında ise sahipler genellikle köpeğin ne sıklıkla ve nereye çiş yaptığında değişiklikler fark eder.

• Her seferinde yalnızca az miktarda olmak üzere daha sık çiş yapma
• Ikınma veya çişini bitirmesinin uzun sürmesi
• Tuvalet eğitimi almış bir köpeğin evin içine kaçırması
• İdrarda kan veya pembe ya da kırmızı görünen idrar
• Keskin ya da alışılmadık kokulu idrar
• Genital bölgeyi her zamankinden fazla yalama
• Çiş yaparken rahatsız ya da ağrılı görünme

Başka birkaç hastalık da benzer görünür. Böbrek hastalığı ve diyabet köpeğin çok daha fazla su içmesine ve çiş yapmasına yol açabilir. Kısırlaştırılmamış bir dişide vulvadan gelen akıntı, artan su içme ve çiş yapmayla birlikte görülüyorsa acil tedavi gerektiren ciddi bir rahim enfeksiyonu olan piyometraya işaret edebilir. Kısırlaştırılmamış erkeklerde prostat sorunları ıkınmaya ve idrarda kana neden olabilir. Veteriner hekim bunları bir muayene ve birkaç testle birbirinden ayırt edebilir.

Ne zaman acil durumdur

Mesane enfeksiyonlarının çoğu normal bir randevuda ele alınır; belirtileri fark ettikten kısa süre sonra randevu almak en iyisidir. Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini görürseniz hemen bir veteriner hekime, mesai saatleri dışındaysa bir acil veteriner kliniğine başvurun.

• Çiş yapmak için ıkınırken çok az idrar gelmesi ya da hiç gelmemesi
• Çiş yaparken acıyla ses çıkarma veya karnına dokunulduğunda ağrı
• İdrarla ilgili belirtilerle birlikte yemek yememe, kusma, ishal veya olağandışı halsizlik
• Vajinal akıntısı olan ve kendini iyi hissetmiyor görünen kısırlaştırılmamış bir dişi

Çiş yapamayan bir köpekte, örneğin üretraya sıkışmış bir taş nedeniyle tıkanıklık olabilir. Tıkanmış bir mesane hayatı tehdit eder ve gecikmeden tedavi edilmesi gerekir. İştahsızlık, kusma ve enerji düşüklüğü, enfeksiyonun yukarı doğru böbreklere yayıldığı anlamına da gelebilir; bu daha ciddi bir hastalıktır.

Veteriner hekimler nasıl teşhis eder

Veteriner hekim köpeğinizin su içme ve çiş yapma alışkanlıklarını soracak, karnını ve genital bölgesini muayene edecektir. Başlıca test idrar tahlilidir. Bu tahlilde idrarda beyaz kan hücreleri, kırmızı kan hücreleri, bakteriler ve kristaller aranır.

Çoğu zaman idrar kültürü de önerilir. Laboratuvar, örnekteki bakterileri üretir ve hangi antibiyotiklerin bunlara karşı etkili olduğunu test eder. Sonuçların çıkması genellikle birkaç gün sürer. Veteriner hekimler kültür için, karın duvarından ince bir iğneyle doğrudan mesaneden alınan idrarı tercih eder. Buna sistosentez denir. Hızlı bir işlemdir, genellikle iyi tolere edilir ve deriden kaynaklanan kontaminasyonu önler. Evden örnek getirmeniz istenirse temiz bir kap kullanın ve örneği nasıl saklayacağınızı ve ne kadar süre içinde getirmeniz gerektiğini kliniğinize sorun.

Enfeksiyonlar tekrar tekrar ortaya çıkıyorsa veya köpeğinizde başka belirtiler varsa veteriner hekim kan testleri, röntgen ya da mesane ve böbreklerin ultrasonunu önerebilir. Bu incelemelerle taşlar, tümörler ve enfeksiyonları daha olası kılan diğer durumlar araştırılır.

Nasıl tedavi edilir

Bakteriyel mesane enfeksiyonları antibiyotiklerle tedavi edilir. Veteriner hekim en olası bakteriye göre bir antibiyotik seçer ve kültür sonuçları geldiğinde bunu değiştirebilir. Basit, ara sıra görülen bir enfeksiyon için güncel uluslararası kılavuzlar oldukça kısa bir tedavi süresini destekler. Tekrarlayan veya komplike enfeksiyonlar çoğu zaman daha uzun bir tedavi ve nedenin daha yakından incelenmesini gerektirir.

İltihaplı bir mesane ağrılı olduğu için ilk birkaç gün çoğu zaman ağrı kesici verilir. Belirtiler hafif olduğunda bazı veteriner hekimler, kültür sonuçları beklenirken yalnızca ağrı kesiciyle başlar ve gerekirse antibiyotik ekler.

Veteriner hekimler, aksini söylemedikleri sürece her dozun reçetede belirtildiği şekilde verilmesini ve tedavinin tamamlanmasını önerir. Tedaviyi erken bırakmak veya başka bir hastalıktan kalan antibiyotikleri kullanmak enfeksiyonun geri dönmesine yol açabilir ve bakterilerin direnç kazanmasına katkıda bulunabilir. Basit bir enfeksiyondan sonra belirtiler geçerse genellikle kontrol testi gerekmez. Belirtiler sürerse veya geri dönerse ya da köpeğiniz birkaç kez enfeksiyon geçirdiyse veteriner hekiminiz yeni bir idrar testi önerebilir.

Altta yatan nedenin tedavisi de önemlidir. Mesane taşı olan bir köpeğin özel bir diyete veya ameliyata ihtiyacı olabilir. Diyabet veya Cushing hastalığının kendi tedavisi gerekir. Kapüşonlu vulvası olan bazı dişilerde fazla deri kıvrımını alan bir ameliyat tekrarlayan enfeksiyonları azaltabilir.

Bazen rutin bir idrar testinde hiçbir belirti göstermeyen bir köpekte bakteri bulunur. Bu vakaların çoğunda güncel kılavuzlar antibiyotik kullanılmasını öngörmez. Veteriner hekiminiz tedavinin köpeğiniz için uygun olup olmadığını açıklayacaktır.

Tekrarlayan enfeksiyonları önleme

Pek çok mesane enfeksiyonu iyi bakıma rağmen ortaya çıkar ve bir enfeksiyon geçirilmesi yanlış bir şey yaptığınız anlamına gelmez. Yine de bazı alışkanlıklar mesane sağlığını destekler. Gün içinde düzenli çiş yapma fırsatı, idrarın uzun saatler boyunca mesanede beklememesine yardımcı olur. Her zaman taze su bulunmalıdır. Daha önce taş veya kristal sorunu yaşamış köpekler için veteriner hekiminiz yaş mama ya da su alımını artırmanın başka yollarını önerebilir. Genital bölgenin çevresini temiz tutmak da özellikle uzun tüylü köpeklerde yardımcı olabilir.

Turna yemişi (cranberry) ürünleri, D-mannoz ve probiyotikler sıklıkla idrar yolu sağlığı için satılır. Bunların köpeklerde mesane enfeksiyonlarını önlediğine dair kanıtlar zayıftır; bu nedenle bir takviye eklemeden önce veteriner hekiminize danışmanız en iyisidir.

Veteriner hekimler, kısa bir süre içinde birkaç kez, örneğin on iki ay içinde üç veya daha fazla kez geri gelen enfeksiyonlara tekrarlayan enfeksiyon der. Tekrarlayan enfeksiyonlarda nedeni bulmak için genellikle kapsamlı bir inceleme gerekir ve tedaviye çoğu zaman idrar kültürü yön verir. Düzenli kontroller diyabet, böbrek hastalığı ve diğer hastalıkların erken fark edilmesine de yardımcı olur.

Diğer evcil hayvanlar ve insanlar

Mesane enfeksiyonları genellikle köpekler arasında bulaşıcı kabul edilmez. Bakteriler çoğunlukla köpeğin kendi vücudundan gelir. Evdeki diğer evcil hayvanların ancak kendilerinde belirti görülürse veteriner kontrolüne götürülmesi gerekir. Evin içine kaçırılan çişleri temizledikten sonra ellerinizi yıkamak, özellikle küçük çocukların veya bağışıklık sistemi zayıf kişilerin bulunduğu evlerde iyi bir alışkanlıktır. İdrarla ilgili belirtileri olan kediler için kedilerde sistit rehberimize bakın.

Yeni sahiplenilmiş köpekler

Yeni bir evdeki ilk haftalarda evin içine kaçırmalar sık görülür. Bunların çoğu stresten, yeni bir düzenden veya tamamlanmamış tuvalet eğitiminden kaynaklanır. Kaygılı bir köpek de dışarıda kendini güvende hissedene kadar idrarını uzun süre tutabilir. Sakin bir yere kısa ve düzenli çıkışlar yardımcı olabilir. Sık sık çömelip az miktarda çiş yapma, ıkınma veya idrarda kan tıbbi bir soruna işaret edebilir. Bu durumda herhangi bir eğitim planından önce veteriner ziyareti gelir.

Paw Squadron’da her kurtarmanın ardından ilk duraklar veteriner ve banyodur. Sahiplenmeden önce her hayvanın kontrolü ve tedavisi yapılır, aşıları uygulanır ve mikroçipi takılır. Yine de her köpekte olabileceği gibi, yeni evine geçtikten sonra ileride bir mesane enfeksiyonu başlayabilir. Sahiplendiğiniz köpeğin çiş yapma alışkanlıklarında değişiklik fark ederseniz ilk başvurmanız gereken kişi bölgenizdeki veteriner hekimdir. Köpek sağlığıyla ilgili daha fazla rehberi PawPedia’da, bizden sahiplenmeyle ilgili yanıtları da SSS sayfamızda bulabilirsiniz.