Kedilerde Sistit: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Belirtiler çoğu zaman aniden ortaya çıkar. Sık görülenler şunlardır:

• Kum kabına sık sık gitme, çoğu zaman yalnızca az miktarda idrar yapma
• Kum kabında uzun süre ıkınma veya çömelme
• Çiş yaparken ağlama veya başka ağrı belirtileri
• Pembe, kırmızı veya kanlı idrar
• Kum kabının dışına, bazen alışılmadık yerlere çiş yapma
• Genital bölgeyi her zamankinden fazla yalama

Kum kabının dışına çiş yapan bir kedi çoğu zaman ağrı çekiyordur. Kum kabını bu ağrıyla ilişkilendirmeye ve başka bir yer aramaya başlayabilir. Cezalandırmak stresi artırır ve sorunun daha uzun sürmesine yol açabilir. En iyi ilk adım bir veteriner ziyaretidir.

Ne zaman acil durumdur

Üretra tıkanıklığı en ciddi komplikasyondur ve çoğunlukla üretrası uzun ve dar olan erkek kedilerde görülür. Bu durumda idrar mesaneden çıkamaz ve tedavi edilmezse tam tıkanıklığı olan bir kedi birkaç gün içinde ölebilir. Veteriner hekimler, bir kedi kum kabında ıkınıp çok az idrar yapıyor ya da hiç yapamıyorsa, sonuç alamadan kum kabına tekrar tekrar gidiyorsa veya çiş yapmaya çalışırken ağlıyorsa hemen bir veteriner hekime ya da acil veteriner kliniğine gidilmesini önerir.

Kedilerde sistitin nedenleri

Veteriner hekimler nedenleri birkaç ana gruba ayırır. En yaygın olanı, çoğu zaman kısaca FIC olarak anılan feline idiyopatik sistittir. İdiyopatik, tek bir nedenin bulunamadığı anlamına gelir. Mesane iltihaplıdır, ancak enfeksiyon ya da taş yoktur. Araştırmacılar bu durumu mesane, sinir sistemi ve stres hormonları arasındaki etkileşimle ilişkilendiriyor.

FIC’de stres çoğu zaman rol oynar. Tipik tetikleyiciler arasında taşınma, eve yeni insanların ya da evcil hayvanların gelmesi, diğer kedilerle yaşanan gerginlik, rutindeki değişiklikler ve kirli ya da çok gidip gelinen bir yerde duran kum kabı bulunur. FIC en sık genç ve orta yaşlı kedilerde görülür. Fazla kilolu, ev içinde yaşayan, az egzersiz yapan, çoğunlukla kuru mamayla beslenen veya az su içen kedilerde risk daha yüksektir. Kaygılı kediler ve birkaç kedinin birlikte yaşadığı evlerdeki kediler de daha sık etkilenir.

Kristaller ve mesane taşları başka bir nedendir: İdrardaki mineraller mesane duvarını tahriş eden kristaller veya taşlar oluşturabilir; erkek kedilerde ise mukusla karışan kristaller üretrayı tıkayan bir tıkaç oluşturabilir.

Bakteriyel enfeksiyon genç kedilerde birçok sahibin sandığından daha az görülür. Genç bir kedide idrar yolu belirtileri görüldüğünde neden genellikle bakteriler dışında bir şeydir. Enfeksiyonlar 10 yaş ve üzerindeki kedilerde daha sık görülür ve çoğu zaman böbrek hastalığı, diyabet veya tiroid bezinin aşırı çalışması gibi başka sağlık sorunlarına eşlik eder. Bakteriler genellikle kedinin kuyruğu ve genital bölgesi çevresindeki deriden gelir ve üretra yoluyla yukarı, mesaneye ilerler. Daha seyrek olarak tümörler, yaralanmalar, sinir sorunları veya idrar yolunun şeklindeki farklılıklar da benzer belirtilere yol açar.

Veteriner hekimler nedeni nasıl bulur

Bu durumlar dışarıdan bakıldığında birbirine çok benzediği için veteriner hekim bunları adım adım ele alır. Veteriner ziyareti genellikle kedinin alışkanlıkları, maması, yaşadığı ev ve yakın zamanda yaşanan değişiklikler hakkındaki sorularla başlar. Fiziksel muayene, mesanenin nazikçe elle yoklanmasını da içerir.

İdrar testi kan, kristal ve bakteri varlığını kontrol eder ve idrarın ne kadar yoğun olduğunu gösterir. Kristaller tek başına her zaman hastalık anlamına gelmez; bu nedenle veteriner hekim bunları diğer sonuçlarla birlikte değerlendirir. İdrar kültürü, bakteri üreyip üremediğini ve hangi antibiyotiklerin bunları tedavi edebileceğini gösterir. Veteriner hekim örneği çoğu zaman ince bir iğneyle doğrudan mesaneden alır; bu yöntem en güvenilir sonucu verir. Röntgen veya ultrason taşları gösterebilir. Kan testleri, özellikle yaşlı kedilerde, böbrekleri ve genel sağlık durumunu kontrol eder. Tekrarlayan atakları olan kediler için veteriner hekim, mesanenin kamerayla incelenmesi gibi daha ayrıntılı testler önerebilir. Bu testler diğer nedenleri dışladığında FIC tanısı konur.

Nasıl tedavi edilir

Tedavi nedene göre değişir. Bu yüzden veteriner hekim kediyi muayene etmeden önce evde kalmış ilaçları veya evde uygulanan çareleri vermemek en iyisidir.

İdiyopatik sistitte amaç ağrıyı hafifletmek ve atakları daha seyrek ve daha hafif hâle getirmektir. Belirtiler çoğu zaman iki ila yedi gün içinde yatışır, ancak kedi bu süre boyunca ağrı çeker; bu nedenle veteriner hekimler genellikle ağrı kesici önerir. Uzun vadeli plan daha fazla su, daha fazla yaş mama, daha az stres ve daha iyi bir kum kabı düzenine odaklanır. Bazı veteriner hekimler reçeteli bir idrar yolu diyeti veya sakinleştirici feromon ürünleri de önerir. Sık atak geçiren kedilerde kaygı veya ağrı için uzun süreli ilaç kullanımı gündeme gelebilir. Tedavi edilecek bir enfeksiyon olmadığı için antibiyotikler FIC’de işe yaramaz.

Bakteriyel enfeksiyonda veteriner hekim, ideal olarak idrar kültürünün yardımıyla seçilen bir antibiyotik reçete eder. Antibiyotik kürünü reçete edildiği şekilde eksiksiz tamamlamak ve veteriner hekime kontrol amaçlı bir idrar testinin gerekip gerekmediğini sormak en iyisidir.

Taşlarda plan, taşın türüne bağlıdır: Strüvit taşları çoğu zaman reçeteli bir diyetle eritilebilir; kalsiyum oksalat taşları ise eritilemez ve sorun yaratıyorsa genellikle alınır.

Tıkanıklığı olan bir kedinin hastanede bakıma ihtiyacı vardır; burada veteriner hekim önce kediyi stabilize eder, ardından sedasyon veya anestezi altında bir kateterle tıkanıklığı giderir.

Yeni atakların önlenmesi

Sistit çoğu zaman tekrarlar. FIC olan kedilerin yaklaşık yarısı bir yıl içinde yeni bir atak geçirir. Evde yapılacak değişiklikler bu riski azaltabilir ve bunların çoğu daha fazla su ve daha az stres hedefler. Yararlı adımlar şunlardır:

• Veteriner hekiminiz onaylarsa kedinizi tamamen ya da kısmen yaş mamayla besleyin ve mama değişikliklerini kademeli olarak yapın
• Evin birkaç farklı yerinde taze su bulundurun
• Sessiz yerlere, kedi başına bir kum kabı ve bunlara ek olarak bir tane daha koyun
• Kum kabını her gün temizleyin ve kedinizin zaten sevdiği kum türünü kullanmaya devam edin
• Mama saatlerini ve günlük rutinleri düzenli tutun
• Kedilerin rekabet etmesine gerek kalmaması için her kediye kendi mamasını, suyunu, dinlenme yerlerini ve tırmalama tahtalarını sağlayın
• Kedinizle her gün oynayın ve ona tırmanabileceği ve saklanabileceği yerler sunun
• Fazla kilolu bir kedinin, veteriner hekiminizin rehberliğinde yavaş yavaş kilo vermesine yardımcı olun

Diğer hayvanlar ve insanlar için risk

Sistit kediler arasında bulaşıcı değildir ve insanlar için risk oluşturduğu düşünülmez. İdiyopatik sistit ve taşlar hiçbir şekilde enfeksiyon değildir; kedilerdeki mesane enfeksiyonları ise kedinin kendi bakterilerinden kaynaklanır. Yine de kum kabını temizledikten sonra ellerinizi yıkamak iyi bir alışkanlıktır. Aynı evdeki birkaç kedide yaklaşık aynı zamanda belirtiler görülürse stres, yetersiz sayıda kum kabı veya yakın zamanda yapılmış bir mama değişikliği gibi ortak bir neden aramakta fayda vardır.

Yeni sahiplenilen kedilerde sistit

Yeni bir yuva bir kedi için büyük bir değişikliktir. Yeni kokular, yeni insanlar, diğer evcil hayvanlar ve yeni bir rutin, strese bağlı bir sistit atağını tetikleyebilir. Paw Squadron’da her kurtarmadan sonra ilk durak veteriner hekimdir; her hayvan sahiplendirilmeden önce veteriner kontrolünden geçer, tedavi edilir, aşılanır ve ona mikroçip takılır. Sağlıklı bir kedi de taşınmanın stresine tepki verebilir; bu yüzden yeni evdeki ilk haftalar biraz daha fazla ilgiyi hak eder.

Yeni gelen bir kedinin önce kum kabı, mama, su ve saklanabileceği bir yer bulunan sessiz tek bir odada kalması işe yarar. Mümkünse kedinin daha önce kullandığı kum ve mama türünü kullanın ve değişiklikleri yavaş yapın. Diğer evcil hayvanlarla kademeli olarak tanıştırın. Kum kabını her gün kontrol etmek, değişiklikleri erkenden fark etmenize yardımcı olur. Ikınma ya da idrarda kan görürseniz veteriner hekiminizi arayın. Kediniz erkekse ve çok az idrar yapıyor ya da hiç yapamıyorsa hemen bir veteriner hekime gidin.

Kedi sağlığı ve bakımıyla ilgili daha fazla rehberi PawPedia’da bulabilirsiniz. Sahiplenmeyi düşünüyorsanız SSS sayfamızda sahiplenmenin nasıl işlediğine dair yaygın soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.