Δυσπλασία του ισχίου στον σκύλο: σημάδια, θεραπεία και καθημερινή φροντίδα

Τι συμβαίνει στο ισχίο

Το ισχίο είναι μια άρθρωση τύπου σφαίρας και κοτύλης. Η σφαίρα είναι το πάνω άκρο του μηριαίου οστού και η κοτύλη είναι μέρος της λεκάνης. Σε ένα υγιές ισχίο, η σφαίρα εφαρμόζει σφιχτά στην κοτύλη. Σε ένα δυσπλαστικό ισχίο, τα δύο μέρη δεν αναπτύσσονται συντονισμένα μεταξύ τους, οπότε η άρθρωση είναι χαλαρή.

Τα ισχία ενός νεογέννητου κουταβιού φαίνονται φυσιολογικά. Το πρόβλημα εμφανίζεται κατά την περίοδο της ανάπτυξης. Με κάθε βήμα, η χαλαρή άρθρωση ασκεί ανομοιόμορφη πίεση στον χόνδρο που την επενδύει. Ο χόνδρος φθείρεται, το οστό από κάτω αλλάζει σχήμα και σχηματίζονται μικρές οστικές προεκβολές. Αυτό είναι η οστεοαρθρίτιδα, η οποία συνήθως επιδεινώνεται αργά με τα χρόνια.

Τα σημάδια δεν συμφωνούν πάντα με όσα δείχνουν οι ακτινογραφίες. Ορισμένοι σκύλοι με σοβαρά δύσμορφα ισχία κινούνται καλά για χρόνια. Άλλοι με ηπιότερες αλλαγές πονούν εμφανώς.

Γιατί την εμφανίζουν ορισμένοι σκύλοι

Τα γονίδια είναι ο μεγαλύτερος μεμονωμένος παράγοντας κινδύνου. Η δυσπλασία του ισχίου κληρονομείται σε οικογένειες σκύλων και φαίνεται ότι εμπλέκονται πολλά γονίδια. Γι' αυτό ένας σκύλος με καλά ισχία μπορεί και πάλι να κάνει κουτάβια που θα την αναπτύξουν. Σημασία έχει επίσης ο τρόπος με τον οποίο μεγαλώνει ένα κουτάβι. Η υπερβολική κατανάλωση τροφής και η πολύ γρήγορη ανάπτυξη αυξάνουν τον κίνδυνο. Σε μια γνωστή μελέτη, τα κουτάβια που έτρωγαν όσο ήθελαν ανέπτυξαν δυσπλασία του ισχίου περίπου δύο φορές συχνότερα από τα κουτάβια που έτρωγαν μετρημένες μερίδες. Το επιπλέον σωματικό βάρος επιβαρύνει τη χαλαρή άρθρωση και οι αδύναμοι μύες του ισχίου της προσφέρουν λιγότερη στήριξη. Ρόλο παίζει επίσης το είδος της άσκησης που κάνει ένα κουτάβι τους πρώτους μήνες της ζωής του.

Η δυσπλασία του ισχίου δεν είναι μεταδοτική. Δεν μπορεί να μεταδοθεί σε άλλους σκύλους, σε γάτες ή σε ανθρώπους. Ο κίνδυνος περνά από τους γονείς στα κουτάβια, γι' αυτό οι κτηνίατροι συμβουλεύουν να μη χρησιμοποιούνται για αναπαραγωγή σκύλοι με κακά ισχία ή με οικογενειακό ιστορικό της πάθησης.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Ορισμένα κουτάβια εμφανίζουν σημάδια σε ηλικία λίγων μηνών. Πολλοί σκύλοι τα εμφανίζουν για πρώτη φορά σε ηλικία ενός έως δύο ετών και άλλοι μόνο όταν εγκατασταθεί η αρθρίτιδα αργότερα στη ζωή τους. Τα συνηθισμένα σημάδια περιλαμβάνουν:

• Δυσκαμψία ή βραδύτητα κατά το σήκωμα, ειδικά μετά από ξεκούραση
• Χωλότητα στο ένα ή και στα δύο πίσω πόδια, συχνά χειρότερη μετά την άσκηση
• Τρέξιμο «σαν κουνέλι», με τα δύο πίσω πόδια να κινούνται μαζί
• Ταλαντευόμενο ή ασταθές βάδισμα στο πίσω μέρος του σώματος
• Δυσκολία στις σκάλες ή στο πήδημα μέσα στο αυτοκίνητο ή πάνω στα έπιπλα
• Μικρότερες βόλτες, περισσότερος χρόνος ξαπλωμένος και λιγότερο ενδιαφέρον για παιχνίδι
• Πιο λεπτοί μύες στους μηρούς, ενώ οι ώμοι σηκώνουν μεγαλύτερο μέρος του βάρους
• Ευαισθησία όταν αγγίζονται τα ισχία ή αίσθηση τριγμού στην άρθρωση καθώς κινείται ο σκύλος

Οι τραυματισμοί του γονάτου, τα προβλήματα της σπονδυλικής στήλης και άλλες παθήσεις των αρθρώσεων μπορεί να μοιάζουν, γι' αυτό χρειάζεται κτηνιατρική εξέταση για να γίνει η διάκριση.

Πότε είναι επείγον

Η δυσπλασία του ισχίου συνήθως εξελίσσεται αργά. Οι ξαφνικές αλλαγές είναι λόγος να επισκεφθείτε κτηνίατρο την ίδια μέρα. Σε αυτές περιλαμβάνονται ένα πίσω πόδι που ξαφνικά δεν πατά καθόλου, κραυγές πόνου, αδυναμία να σταθεί όρθιος ή σύρσιμο των πίσω ποδιών. Οι σκύλοι με δυσπλασία του ισχίου έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα εξάρθρωσης του ισχίου. Η ξαφνική αδυναμία και στα δύο πίσω πόδια μπορεί επίσης να υποδηλώνει πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη που χρειάζεται επείγουσα φροντίδα.

Παρακαλούμε μη δίνετε στον σκύλο σας ανθρώπινα παυσίπονα όσο περιμένετε. Ορισμένα από τα πιο συνηθισμένα είναι τοξικά για τους σκύλους.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Ο κτηνίατρος συνήθως παρακολουθεί τον σκύλο σας να περπατά και να κάθεται και έπειτα ψηλαφεί τα ισχία και τα πόδια. Ελέγχει για πόνο, απώλεια μυϊκής μάζας, περιορισμένη κινητικότητα και χαλαρότητα στην άρθρωση. Στα μικρά κουτάβια, μια δοκιμασία ψηλάφησης μπορεί να δείξει αν η σφαίρα γλιστρά μέσα και έξω από την κοτύλη.

Οι ακτινογραφίες επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και δείχνουν την έκταση της αρθρίτιδας. Οι περισσότεροι σκύλοι χρειάζονται καταστολή ή σύντομη αναισθησία, ώστε τα ισχία να τοποθετηθούν σωστά και χωρίς πόνο. Οι αλλαγές ταξινομούνται κατά βαθμό από ήπιες έως σοβαρές. Ορισμένοι κτηνίατροι είναι εκπαιδευμένοι σε μια ειδική ακτινογραφική μέθοδο που μετρά τη χαλαρότητα του ισχίου σε κουτάβια από την ηλικία των 16 εβδομάδων και βοηθά στην πρόβλεψη του κινδύνου αρθρίτιδας αργότερα. Οι επίσημες βαθμολογίες ισχίων για τους σκύλους αναπαραγωγής δίνονται μόνο όταν ο σκύλος ενηλικιωθεί.

Πώς αντιμετωπίζεται

Πολλοί σκύλοι αντιμετωπίζονται χωρίς χειρουργική επέμβαση. Ο στόχος είναι να ελεγχθεί ο πόνος, να διατηρηθεί η κινητικότητα του σκύλου και να επιβραδυνθεί η αρθρίτιδα. Ο κτηνίατρός σας θα προτείνει ένα πρόγραμμα ανάλογα με την ηλικία και το μέγεθος του σκύλου σας, τη σοβαρότητα των αλλαγών και το πώς τα βγάζει πέρα ο σκύλος σας στην καθημερινότητα.

Οι κτηνίατροι συχνά θεωρούν τον έλεγχο του βάρους το πιο αποτελεσματικό και λιγότερο δαπανηρό μακροπρόθεσμο μέτρο. Η τακτική, ήπια άσκηση διατηρεί δυνατούς τους μύες του ισχίου. Η φυσικοθεραπεία, συμπεριλαμβανομένων ασκήσεων στο νερό, μπορεί να βελτιώσει την άνεση και την κινητικότητα. Οι κτηνίατροι συχνά συνταγογραφούν αντιφλεγμονώδη παυσίπονα ειδικά για σκύλους και μπορεί να προσθέσουν και άλλα παυσίπονα αν χρειαστεί. Οι σκύλοι που παίρνουν φάρμακα μακροχρόνια χρειάζονται συνήθως τακτικές εξετάσεις αίματος για τον έλεγχο του ήπατος και των νεφρών. Ορισμένοι κτηνίατροι προτείνουν επίσης ωμέγα-3 λιπαρά οξέα ή συμπληρώματα για τις αρθρώσεις. Τα στοιχεία είναι ισχυρότερα για τα ωμέγα-3 από ό,τι για πολλά άλλα προϊόντα για τις αρθρώσεις, οπότε είναι καλύτερο να ρωτήσετε τον κτηνίατρό σας πριν αγοράσετε οτιδήποτε.

Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να είναι μια επιλογή όταν η διάγνωση σε έναν νεαρό σκύλο γίνει νωρίς ή όταν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν είναι πλέον αρκετή. Οι κύριοι τύποι είναι:

• Στα μικρά κουτάβια, συνήθως πριν από την ηλικία των 4 έως 5 μηνών περίπου, μια μικρή επέμβαση αλλάζει τον τρόπο που αναπτύσσεται η λεκάνη, ώστε η κοτύλη να καλύπτει καλύτερα τη σφαίρα.
• Στους νεαρούς σκύλους, συνήθως ηλικίας κάτω των 8 έως 10 μηνών περίπου και πριν εγκατασταθεί η αρθρίτιδα, η λεκάνη μπορεί να κοπεί και να περιστραφεί ώστε να βελτιωθεί η εφαρμογή.
• Στους ενήλικες σκύλους, ολόκληρο το ισχίο μπορεί να αντικατασταθεί με τεχνητή άρθρωση. Αυτό συχνά δίνει την πιο φυσιολογική κίνηση και γίνεται από εξειδικευμένους χειρουργούς.
• Η σφαίρα του μηριαίου οστού μπορεί να αφαιρεθεί, ώστε να σχηματιστεί μια σταθερή άρθρωση από ουλώδη ιστό. Αυτό συνήθως αποδίδει καλύτερα σε μικρότερους, ελαφρύτερους σκύλους και η ανάρρωση εξαρτάται πολύ από τη φυσικοθεραπεία μετά την επέμβαση.

Ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας πει αν η παραπομπή σε κτηνίατρο χειρουργό έχει νόημα για τον σκύλο σας.

Καθημερινή φροντίδα στο σπίτι

Ένα λεπτό σώμα επιβαρύνει λιγότερο τα πονεμένα ισχία. Θα πρέπει να μπορείτε να ψηλαφείτε εύκολα τα πλευρά κάτω από ένα λεπτό στρώμα λίπους. Ζητήστε από τον κτηνίατρό σας ένα βάρος-στόχο και μια ημερήσια ποσότητα τροφής.

Η σταθερή άσκηση χαμηλής επιβάρυνσης είναι συνήθως η καλύτερη. Αρκετές σύντομες βόλτες με λουρί είναι συχνά πιο ήπιες για τα ισχία από μία μεγάλη έξοδο. Το κολύμπι μπορεί να είναι μια καλή επιλογή. Βοηθά να περιορίσετε τα επαναλαμβανόμενα πηδήματα, το άγριο παιχνίδι και το κυνήγι της μπάλας σε σκληρό έδαφος, ειδικά τις μέρες που ο σκύλος πονά. Προσπαθήστε να διατηρείτε τη δραστηριότητα παρόμοια από μέρα σε μέρα.

Αντιολισθητικά χαλάκια στα λεία δάπεδα, κοντά νύχια και μια ράμπα για το αυτοκίνητο κάνουν όλα την κίνηση πιο εύκολη. Ένα παχύ κρεβάτι με καλή στήριξη, στο οποίο ο σκύλος ανεβαίνει εύκολα, βοηθά τις πονεμένες αρθρώσεις. Μια πορτούλα ασφαλείας για μωρά μπορεί να κλείνει τις σκάλες όταν δεν υπάρχει κανείς για να βοηθήσει.

Παρατηρείτε πώς κινείται ο σκύλος σας με την πάροδο του χρόνου. Σημειώνετε τις αλλαγές στη δυσκαμψία, στην απόσταση που περπατά ή στο ενδιαφέρον του για παιχνίδι και ενημερώνετε τον κτηνίατρό σας στους τακτικούς ελέγχους. Το πρόγραμμα φροντίδας συχνά χρειάζεται προσαρμογή καθώς ο σκύλος μεγαλώνει.

Κουτάβια και σκύλοι που μόλις υιοθετήθηκαν

Οι καλές συνήθειες κατά την κουταβίσια ηλικία βοηθούν τα ισχία να αναπτυχθούν όσο καλύτερα γίνεται. Οι κτηνίατροι συνιστούν τροφή ειδικά για κουτάβια μεγαλόσωμων φυλών, σε μετρημένες μερίδες, και να διατηρείται το κουτάβι λεπτό. Η προσθήκη ασβεστίου ή βιταμίνης D στη διατροφή ενός κουταβιού που μεγαλώνει δεν συνιστάται, εκτός αν ο κτηνίατρός σας βρει ιατρικό λόγο. Το παιχνίδι σε εξωτερικό χώρο, σε μαλακό, ανώμαλο έδαφος όπως το γρασίδι, κάνει καλό σε ένα μικρό κουτάβι. Μια μελέτη σε κουτάβια μεγαλόσωμων φυλών διαπίστωσε ότι η άσκηση χωρίς λουρί τους πρώτους τρεις μήνες μείωνε τον κίνδυνο, ενώ η χρήση σκάλας την ίδια περίοδο τον αύξανε. Τα μεγάλα τρεξίματα, η αναγκαστική άσκηση και τα επαναλαμβανόμενα πηδήματα καλό είναι να αποφεύγονται όσο το κουτάβι μεγαλώνει. Αξίζει επίσης να ρωτήσετε τον κτηνίατρό σας ποια είναι η καλύτερη ηλικία για τη στείρωση ενός θηλυκού ή αρσενικού κουταβιού μεγαλόσωμης φυλής, καθώς ο χρόνος της επέμβασης μπορεί να επηρεάσει την υγεία των αρθρώσεων σε ορισμένους σκύλους.

Αν ένα κουτάβι ανήκει σε φυλή υψηλού κινδύνου ή εμφανίζει ήδη σημάδια, ο κτηνίατρός σας μπορεί να προτείνει πρώιμο έλεγχο των ισχίων. Ο έλεγχος πριν από την ηλικία των 20 περίπου εβδομάδων αφήνει χρόνο για μια πρώιμη επέμβαση, αν χρειαστεί.

Πολλοί διασωσμένοι σκύλοι είναι μιγάδες με άγνωστους γονείς, οπότε δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό για τα ισχία στο οποίο να βασιστεί κανείς. Στην Paw Squadron, κάθε ζώο υποβάλλεται σε κτηνιατρικό έλεγχο, θεραπεία, εμβολιασμούς και τοποθέτηση μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Ένας γενικός κτηνιατρικός έλεγχος δεν περιλαμβάνει πάντα ακτινογραφίες των ισχίων, και ορισμένα σημάδια εμφανίζονται μόνο καθώς ένας νεαρός σκύλος μεγαλώνει ή προσαρμόζεται σε μια πιο δραστήρια ζωή. Αν ο νέος σας σκύλος φαίνεται δύσκαμπτος, χοροπηδά όταν τρέχει ή αποφεύγει τις σκάλες, αναφέρετέ το νωρίς στον κτηνίατρό σας. Οι σκύλοι που έφτασαν αδύνατοι μπορεί επίσης να πάρουν υπερβολικό βάρος μόλις προσαρμοστούν, γι’ αυτό βοηθά να ρωτήσετε τον κτηνίατρό σας ποιο είναι ένα υγιές βάρος.

Αν σκέφτεστε να υιοθετήσετε έναν μεγαλόσωμο σκύλο ή έχετε ερωτήσεις για έναν σκύλο που έχετε ήδη υιοθετήσει, δείτε τις Συχνές ερωτήσεις μας ή διαβάστε περισσότερους οδηγούς στην PawPedia.