Εξάρθρωση της επιγονατίδας στον σκύλο: σημάδια, θεραπεία και ανάρρωση

Τι συμβαίνει στο γόνατο

Η επιγονατίδα είναι ένα μικρό οστό στο μπροστινό μέρος του γονάτου. Φυσιολογικά γλιστρά πάνω-κάτω σε μια αύλακα στο κάτω άκρο του μηριαίου οστού και συγκρατείται στη σωστή θέση από τους μύες του μηρού και από έναν σύνδεσμο που προσφύεται στην κνήμη.

Στους σκύλους με εξάρθρωση της επιγονατίδας, η επιγονατίδα βγαίνει από αυτή την αύλακα, συχνά όταν λυγίζει το γόνατο. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο αναπτύχθηκε το πόδι. Η αύλακα μπορεί να είναι πολύ ρηχή, το μηριαίο οστό ή η κνήμη μπορεί να είναι ελαφρώς κυρτά ή στραμμένα, και η έλξη των μυών του μηρού μπορεί να μην είναι κεντραρισμένη. Γι’ αυτό το πρόβλημα συνήθως ξεκινά σε νεαρή ηλικία, και περίπου οι μισοί από τους σκύλους που πάσχουν το έχουν και στα δύο γόνατα. Λιγότερο συχνά, ένας τραυματισμός βγάζει την επιγονατίδα από τη θέση της σε έναν σκύλο που είχε πριν φυσιολογικά γόνατα.

Η επιγονατίδα μπορεί να γλιστρήσει προς την εσωτερική πλευρά του ποδιού, κάτι που ονομάζεται έσω εξάρθρωση, ή προς την εξωτερική πλευρά, κάτι που ονομάζεται έξω εξάρθρωση. Η έσω εξάρθρωση είναι πολύ συχνότερη και είναι η συνήθης μορφή στους μικρόσωμους σκύλους. Η έξω εξάρθρωση παρατηρείται συχνότερα σε μεγαλόσωμες φυλές.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Τα σημάδια συνήθως ξεκινούν πριν ο σκύλος γίνει ενός έτους, αν και μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία. Ορισμένοι σκύλοι με ήπια μορφή δεν εμφανίζουν κανένα σημάδι, και η χαλαρή επιγονατίδα εντοπίζεται μόνο σε έναν τακτικό έλεγχο. Όταν υπάρχουν σημάδια, οι ιδιοκτήτες συχνά παρατηρούν τα εξής.

• Ένα ξαφνικό αναπήδημα σε ένα πίσω πόδι, όταν ο σκύλος κρατά το πόδι σηκωμένο για λίγα βήματα και μετά περπατά ξανά κανονικά
• Κλοτσιές, τέντωμα ή τίναγμα του πίσω ποδιού πριν ο σκύλος ξαναπατήσει σε αυτό
• Επεισόδια αναπηδήματος που γίνονται συχνότερα όσο περνούν οι μήνες
• Κούτσαμα που υπάρχει τον περισσότερο χρόνο σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις
• Τοξοειδής ή σκυφτή στάση των πίσω ποδιών, κυρίως σε κουτάβια με σοβαρή μορφή της πάθησης
• Δυσκαμψία ή δυσφορία που αυξάνεται με τον καιρό καθώς αναπτύσσεται αρθρίτιδα

Το αναπήδημα διαρκεί όσο η επιγονατίδα βρίσκεται έξω από την αύλακά της. Μόλις γλιστρήσει πίσω στη θέση της, ο σκύλος περπατά ξανά κανονικά. Με τον καιρό, μια επιγονατίδα που μετακινείται συνεχώς από τη θέση της φθείρει τον χόνδρο του γονάτου, κάτι που οδηγεί σε αρθρίτιδα και πόνο. Οι σκύλοι με εξάρθρωση της επιγονατίδας έχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου, ενός από τους κύριους συνδέσμους που διατηρούν το γόνατο σταθερό.

Πότε είναι επείγον

Ένα σύντομο αναπήδημα που υποχωρεί μέσα σε λίγα βήματα δεν είναι επείγον περιστατικό. Αξίζει ωστόσο να κλείσετε ένα κανονικό ραντεβού, ώστε ο κτηνίατρος να εξετάσει και τα δύο γόνατα. Βοηθά ένα σύντομο βίντεο του αναπηδήματος στο σπίτι, αφού το πρόβλημα έρχεται και φεύγει και μπορεί να μη φανεί στο κτηνιατρείο.

Είναι καλύτερο να τηλεφωνήσετε στον κτηνίατρό σας την ίδια μέρα αν ο σκύλος σας δεν στηρίζεται καθόλου σε ένα πίσω πόδι, βγάζει κραυγή όταν του αγγίζετε το πόδι ή έχει πρησμένο γόνατο. Το ίδιο ισχύει για ένα κούτσαμα που ξεκινά μετά από πτώση ή ατύχημα, καθώς και για ένα κούτσαμα που είναι έντονο, αιφνίδιο ή επιδεινώνεται. Μια ξαφνική αλλαγή σε έναν σκύλο που μέχρι τότε αναπηδούσε μόνο πού και πού μπορεί να σημαίνει ρήξη συνδέσμου του γονάτου. Κάθε κούτσαμα που διαρκεί περισσότερο από μία ή δύο ημέρες αξίζει μια επίσκεψη στον κτηνίατρο.

Πώς γίνεται η διάγνωση και η διαβάθμιση

Η κύρια εξέταση γίνεται με τα χέρια. Ο κτηνίατρος λυγίζει και τεντώνει το γόνατο και σπρώχνει απαλά την επιγονατίδα για να δει αν βγαίνει από την αύλακα και πόσο εύκολα επιστρέφει. Θα παρακολουθήσει επίσης τον σκύλο να περπατά και θα ελέγξει τα ισχία και τις άλλες αρθρώσεις. Μερικές φορές χρησιμοποιείται ελαφριά καταστολή για πληρέστερη εξέταση των συνδέσμων του γονάτου. Η εξάρθρωση της επιγονατίδας ταξινομείται σε βαθμούς από 1 έως 4.

• Βαθμός 1. Η επιγονατίδα μπορεί να μετακινηθεί έξω από τη θέση της με το χέρι, αλλά επιστρέφει μόνη της. Οι περισσότεροι σκύλοι δεν εμφανίζουν σημάδια ή τα εμφανίζουν μόνο σπάνια.
• Βαθμός 2. Η επιγονατίδα κατά διαστήματα γλιστρά μόνη της έξω από τη θέση της και μένει εκεί μέχρι να τεντωθεί το πόδι ή να σπρωχτεί πίσω η επιγονατίδα. Αυτός είναι ο σκύλος με το κλασικό αναπήδημα που έρχεται και φεύγει.
• Βαθμός 3. Η επιγονατίδα βρίσκεται εκτός θέσης τον περισσότερο χρόνο. Μπορεί να επανατοποθετηθεί με το χέρι, αλλά ξαναβγαίνει εύκολα. Το κούτσαμα είναι πιο συνεχές.
• Βαθμός 4. Η επιγονατίδα βρίσκεται μόνιμα εκτός θέσης και δεν μπορεί να επανατοποθετηθεί. Οι σκύλοι συχνά περπατούν σκυφτοί με λυγισμένα γόνατα, και τα οστά των ποδιών είναι συχνά εμφανώς παραμορφωμένα.

Συχνά συνιστώνται ακτινογραφίες για να εκτιμηθούν το σχήμα των οστών του ποδιού, το βάθος της αύλακας, τα ισχία και τυχόν αρθρίτιδα. Πολλοί σκύλοι χρειάζονται καταστολή για να μείνουν ακίνητοι κατά τη λήψη τους. Σε σύνθετα περιστατικά, μια αξονική τομογραφία μπορεί να βοηθήσει τον χειρουργό να σχεδιάσει την επέμβαση.

Επιλογές θεραπείας

Η θεραπεία εξαρτάται από τον βαθμό, τα σημάδια, την ηλικία, το μέγεθος και τη γενική υγεία του σκύλου. Οι σκύλοι με βαθμό 1 και ορισμένα περιστατικά βαθμού 2 με ελάχιστη ή καθόλου χωλότητα αντιμετωπίζονται συχνά χωρίς χειρουργική επέμβαση. Η ίδια προσέγγιση μπορεί να ταιριάζει σε ηλικιωμένους σκύλους ή σε σκύλους που δεν μπορούν να χειρουργηθούν με ασφάλεια.

Η μη χειρουργική αντιμετώπιση συνήθως συνδυάζει τον έλεγχο του βάρους, ώστε ο σκύλος να μένει λεπτός, την ελεγχόμενη άσκηση, όπως σταθερές βόλτες με λουρί, και τη φυσικοθεραπεία για την ενδυνάμωση των πίσω ποδιών. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να συνταγογραφήσει αντιφλεγμονώδη αναλγητικά για τις εξάρσεις και να συζητήσει μαζί σας για συμπληρώματα για τις αρθρώσεις. Αυτό μπορεί να κρατήσει τον σκύλο χωρίς ενοχλήσεις. Δεν αλλάζει όμως το σχήμα του ποδιού, οπότε η εξάρθρωση μπορεί και πάλι να επιδεινωθεί με τον καιρό, και οι τακτικοί επανέλεγχοι βοηθούν να εντοπιστεί κάτι τέτοιο.

Η χειρουργική επέμβαση εξετάζεται συνηθέστερα για βαθμό 2 και πάνω όταν ο σκύλος χωλαίνει ή όταν το πρόβλημα επιδεινώνεται. Στόχος είναι να διατηρηθεί η επιγονατίδα στην αύλακά της και να ευθυγραμμιστούν ξανά οι μύες που τεντώνουν το γόνατο. Ο χειρουργός μπορεί να βαθύνει την αύλακα στο μηριαίο οστό, να μετακινήσει το οστέινο σημείο όπου ο επιγονατιδικός σύνδεσμος προσφύεται στην κνήμη και να σφίξει ή να χαλαρώσει τους ιστούς γύρω από το γόνατο. Οι σκύλοι με έντονα κυρτωμένα οστά μπορεί να χρειαστούν διόρθωση του ίδιου του οστού.

Η χειρουργική επέμβαση δίνει συνήθως τα καλύτερα αποτελέσματα όταν γίνεται πριν εγκατασταθεί η αρθρίτιδα. Σε κουτάβια με σοβαρή εξάρθρωση βαθμού 3 ή 4, οι χειρουργοί μπορεί να συστήσουν πρώιμη επέμβαση, επειδή μια επιγονατίδα που μένει εκτός θέσης κατά την ανάπτυξη μπορεί να επιδεινώσει τις παραμορφώσεις του ποδιού. Η πρόγνωση μετά την επέμβαση είναι καλή για τους περισσότερους σκύλους με ήπια ή μέτρια νόσο. Είναι λιγότερο ευνοϊκή σε μεγαλόσωμους σκύλους που έχουν και άλλα προβλήματα στις αρθρώσεις. Επιπλοκές, όπως το να ξαναγλιστρήσει η επιγονατίδα, μπορεί να συμβούν, αλλά είναι ασυνήθιστες.

Ανάρρωση μετά το χειρουργείο

Η ανάρρωση εξαρτάται πολύ από την ξεκούραση στο σπίτι, και τα πρωτόκολλα διαφέρουν από χειρουργό σε χειρουργό, γι’ αυτό ακολουθήστε τις γραπτές οδηγίες που θα σας δοθούν. Οι περισσότεροι σκύλοι χρειάζονται περίπου έξι έως οκτώ εβδομάδες περιορισμένης δραστηριότητας. Στην αρχή αυτό σημαίνει ένα μικρό δωμάτιο ή έναν περιφραγμένο χώρο μέσα στο σπίτι και σύντομες βόλτες με λουρί μόνο για την τουαλέτα. Στη συνέχεια οι βόλτες μεγαλώνουν σταδιακά, όσο το επιτρέπει ο κτηνίατρος.

Το τρέξιμο, τα πηδήματα πάνω και κάτω από τα έπιπλα, οι σκάλες, το έντονο παιχνίδι και ο χρόνος χωρίς λουρί αποφεύγονται μέχρι να δώσει ο κτηνίατρος το πράσινο φως. Ο κτηνίατρός σας θα συνταγογραφήσει αναλγητικά για το πρώτο διάστημα της ανάρρωσης, και συχνά γίνονται ακτινογραφίες επανελέγχου για να επιβεβαιωθεί ότι έχει επουλωθεί τυχόν οστό που κόπηκε. Πολλοί χειρουργοί συνιστούν επίσης φυσικοθεραπεία, η οποία συχνά ξεκινά τις πρώτες εβδομάδες μετά την επέμβαση και βοηθά στην αποκατάσταση της μυϊκής μάζας. Τηλεφωνήστε στο κτηνιατρείο αν το τραύμα κοκκινίσει, πρηστεί ή αρχίσει να βγάζει υγρό, ή αν ο σκύλος σας σταματήσει να χρησιμοποιεί το πόδι ενώ είχε αρχίσει να βελτιώνεται.

Πρόληψη και καθημερινή φροντίδα

Επειδή το πρόβλημα οφείλεται κυρίως στον τρόπο που αναπτύσσεται το πόδι και είναι τουλάχιστον εν μέρει κληρονομικό, οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να το προλάβουν πλήρως. Οι κτηνίατροι χειρουργοί συνιστούν να μη χρησιμοποιούνται για αναπαραγωγή σκύλοι που έχουν διαγνωστεί με αυτό.

Αυτό που μπορούν να κάνουν οι ιδιοκτήτες είναι να προστατεύουν τα γόνατα. Διατηρήστε τον σκύλο σας λεπτό και σε υγιές βάρος. Προτιμήστε τις σταθερές βόλτες από τα επαναλαμβανόμενα πηδήματα και τις απότομες στροφές. Πολλοί κτηνίατροι προτείνουν αντιολισθητικά χαλιά στα γλιστερά δάπεδα και ράμπες ή σκαλάκια για καναπέδες, κρεβάτια και αυτοκίνητα, ιδίως για μικρόσωμους σκύλους. Οι τακτικοί έλεγχοι επιτρέπουν στον κτηνίατρο να παρακολουθεί τον βαθμό και να εντοπίζει έγκαιρα την αρθρίτιδα.

Η εξάρθρωση της επιγονατίδας δεν είναι μεταδοτική. Δεν μεταδίδεται σε άλλα κατοικίδια ούτε σε ανθρώπους.

Διασωσμένοι και πρόσφατα υιοθετημένοι σκύλοι

Οι διασωσμένοι σκύλοι συχνά φτάνουν με ελάχιστα γνωστό ιστορικό. Στην Paw Squadron, κάθε ζώο υποβάλλεται σε κτηνιατρικό έλεγχο, θεραπεία, εμβολιασμούς και τοποθέτηση μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Ακόμη κι έτσι, μια ήπια περίπτωση μπορεί να μην προκαλεί σημάδια στην αρχή, και ορισμένες εξαρθρώσεις γίνονται εμφανείς μόνο αργότερα στη ζωή του σκύλου.

Αν ο νέος σας σκύλος αρχίσει να κάνει αναπηδήματα με ένα πίσω πόδι τις εβδομάδες ή τους μήνες μετά την άφιξή του, βιντεοσκοπήστε τον και κλείστε ραντεβού με τον δικό σας κτηνίατρο. Πολλοί σκύλοι με χαλαρή επιγονατίδα ζουν δραστήρια και άνετη ζωή με το κατάλληλο πλάνο φροντίδας. Αν έχετε ερωτήσεις για έναν σκύλο που σκέφτεστε να υιοθετήσετε, δείτε τις Συχνές ερωτήσεις μας ή στείλτε ένα αίτημα υιοθεσίας.