Νόσος των μεσοσπονδύλιων δίσκων (IVDD) στον σκύλο: σημάδια και θεραπεία

Τι συμβαίνει στη σπονδυλική στήλη

Η σπονδυλική στήλη είναι μια αλυσίδα από μικρά οστά που ονομάζονται σπόνδυλοι. Ανάμεσά τους βρίσκονται μαλακοί δίσκοι που λειτουργούν σαν μαξιλαράκια. Κάθε δίσκος έχει ένα ζελατινώδες κέντρο και έναν πιο σκληρό εξωτερικό δακτύλιο. Με την ηλικία, ή πολύ νωρίτερα σε ορισμένες φυλές, το κέντρο ξηραίνεται και σκληραίνει. Τότε ο δίσκος παύει να λειτουργεί ως αποσβεστήρας κραδασμών.

Οι κτηνίατροι περιγράφουν δύο κύριους τύπους. Στον πρώτο, το σκληρυμένο κέντρο διαρρηγνύει τον εξωτερικό δακτύλιο και εισχωρεί στον σπονδυλικό σωλήνα. Αυτό συνήθως συμβαίνει ξαφνικά και μπορεί να είναι σοβαρό. Είναι χαρακτηριστικό στα Ντάκσχουντ και σε άλλες φυλές των οποίων οι δίσκοι γερνούν πρόωρα, όπως τα Γαλλικά Μπουλντόγκ, τα Μπιγκλ, τα Σιχ Τζου, τα Λάσα Άψο, τα Πεκινουά και τα Κόκερ Σπάνιελ. Σε αυτούς τους σκύλους μπορεί να συμβεί ήδη από την ηλικία του ενός ή των δύο ετών. Στον δεύτερο τύπο, ο εξωτερικός δακτύλιος προβάλλει σιγά σιγά και πιέζει τον νωτιαίο μυελό επί μήνες. Αυτό είναι συχνότερο σε μεγαλύτερης ηλικίας και μεγαλύτερου μεγέθους σκύλους, όπως οι Γερμανικοί Ποιμενικοί και τα Ντόμπερμαν. Συνήθως εμφανίζεται μετά την ηλικία των πέντε ετών ως σταδιακή αδυναμία.

Τα Ντάκσχουντ έχουν τον υψηλότερο κίνδυνο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου ένα στα πέντε Ντάκσχουντ εμφανίζει σημάδια IVDD κάποια στιγμή στη ζωή του. Μεγάλο μέρος αυτού του κινδύνου οφείλεται σε μια γονιδιακή παραλλαγή που συνδέεται με τα κοντά πόδια και κάνει τους δίσκους να γερνούν πρόωρα. Η ίδια παραλλαγή απαντάται σε πολλές άλλες φυλές και σε μιγάδες σκύλους. Δεν εμφανίζουν IVDD όλοι οι σκύλοι που τη φέρουν, και ορισμένοι σκύλοι που δεν τη φέρουν την εμφανίζουν παρ' όλα αυτά.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Τα σημάδια εξαρτώνται από το πού βρίσκεται ο κατεστραμμένος δίσκος και από το πόσο έντονα πιέζει τον νωτιαίο μυελό. Ένας δίσκος στον αυχένα προκαλεί κυρίως πόνο και μερικές φορές αδυναμία και στα τέσσερα πόδια. Ένας δίσκος στη μέση ή στο κάτω μέρος της πλάτης επηρεάζει συχνότερα τα πίσω πόδια.

• Σκούζει όταν τον αγγίζουν, τον χαϊδεύουν ή τον σηκώνουν
• Κυρτωμένη πλάτη, σφιγμένη κοιλιά ή τρέμουλο
• Δύσκαμπτος αυχένας, χαμηλωμένο κεφάλι ή απροθυμία να γυρίσει το κεφάλι
• Απροθυμία να σκύψει το κεφάλι στα μπολ φαγητού και νερού
• Απροθυμία να πηδήξει, να ανέβει σκάλες ή να κινηθεί
• Ασταθή ή αδύναμα πίσω πόδια ή πίσω πατούσες που διασταυρώνονται ή τρίβονται στο έδαφος
• Σέρνει το ένα ή και τα δύο πίσω πόδια
• Ατυχήματα μέσα στο σπίτι ή προσπάθεια να ουρήσει χωρίς να βγαίνουν ούρα

Ο πόνος στην πλάτη μπορεί να μοιάζει με πόνο στην κοιλιά. Ένας σκύλος που πονά μπορεί να στέκεται κυρτωμένος, να μένει ήσυχος και να αρνείται την τροφή. Αν ένας σκύλος φυλής υψηλού κινδύνου φαίνεται να πονά και είναι αποτραβηγμένος, ζητήστε από τον κτηνίατρό σας να ελέγξει τη σπονδυλική στήλη.

Πότε είναι επείγον

Ορισμένα σημάδια χρειάζονται φροντίδα αμέσως, οποιαδήποτε ώρα. Καλέστε τον κτηνίατρό σας ή το πλησιέστερο κτηνιατρείο επειγόντων περιστατικών αν ο σκύλος σας εμφανίζει οποιοδήποτε από τα παρακάτω σημάδια.

• Ξαφνικά δεν μπορεί να σταθεί ή να περπατήσει
• Σέρνει τα πίσω πόδια του ή διπλώνει τις πίσω πατούσες και πατά με τη ράχη τους
• Δεν μπορεί να ουρήσει ή έχει χάσει τον έλεγχο της ουροδόχου κύστης
• Δεν φαίνεται να αισθάνεται τα δάχτυλα των πίσω ποδιών του
• Χειροτερεύει μέσα σε λίγες ώρες

Το πιο σοβαρό σημάδι είναι η απώλεια της αίσθησης του εν τω βάθει πόνου. Ο κτηνίατρος την ελέγχει πιέζοντας σταθερά ένα δάχτυλο και παρατηρώντας αν ο σκύλος το αντιλαμβάνεται, για παράδειγμα αν γυρίζει το κεφάλι του ή σκούζει. Αν το πόδι απλώς τραβιέται πίσω, πρόκειται για αντανακλαστικό και δεν μετράει. Οι σκύλοι που λαμβάνουν θεραπεία ενώ διατηρούν ακόμη αυτή την αίσθηση έχουν πολύ καλύτερη έκβαση. Όταν χαθεί, οι πιθανότητες ανάρρωσης μειώνονται, και οι μεγάλες καθυστερήσεις μπορούν να τις μειώσουν ακόμη περισσότερο. Ορισμένοι σκύλοι αναρρώνουν ακόμη και μετά από καθυστέρηση, γι' αυτό αξίζει να αναζητήσετε φροντίδα ακόμη κι αν έχει περάσει χρόνος.

Μέχρι να φτάσετε στον κτηνίατρο, κρατήστε τον σκύλο σας όσο το δυνατόν πιο ακίνητο. Μεταφέρετέ τον με το ένα χέρι κάτω από το στήθος και το άλλο κάτω από τους γοφούς, ώστε η πλάτη να μένει οριζόντια, ή μετακινήστε τον μέσα σε κλουβί μεταφοράς. Μην του δώσετε παυσίπονα από το δικό σας φαρμακείο, γιατί ορισμένα φάρμακα για ανθρώπους είναι τοξικά για τους σκύλους. Αφήστε τον κτηνίατρο να επιλέξει την παυσίπονη αγωγή.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Ο κτηνίατρος ξεκινά με κλινική και νευρολογική εξέταση. Αυτή περιλαμβάνει παρατήρηση του σκύλου καθώς περπατά, έλεγχο των αντανακλαστικών, έλεγχο της αντίδρασης των πατουσών όταν αναποδογυρίζονται και ψηλάφηση κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης για πόνο. Τα αποτελέσματα βοηθούν τον κτηνίατρο να εκτιμήσει ποιο τμήμα της σπονδυλικής στήλης έχει προσβληθεί και πόσο σοβαρή είναι η βλάβη.

Οι ακτινογραφίες μπορούν να βοηθήσουν στον αποκλεισμό άλλων αιτιών, όπως ένα κάταγμα ή ένας όγκος, και μερικές φορές δείχνουν σκληρυμένους δίσκους. Δεν μπορούν να δείξουν τον ίδιο τον νωτιαίο μυελό. Για να εντοπίσουν τον ακριβή δίσκο, ιδίως πριν από χειρουργική επέμβαση, οι κτηνίατροι χρησιμοποιούν μαγνητική ή αξονική τομογραφία και, λιγότερο συχνά, μυελογραφία, κατά την οποία εγχέεται σκιαγραφική ουσία γύρω από τον νωτιαίο μυελό. Οι εξετάσεις αυτές απαιτούν καταστολή ή γενική αναισθησία, και πολλοί σκύλοι παραπέμπονται γι' αυτές σε κτηνίατρο νευρολόγο ή χειρουργό.

Επιλογές θεραπείας

Η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα των σημαδιών. Για έναν σκύλο που μπορεί ακόμη να περπατήσει και έχει κυρίως πόνο, οι κτηνίατροι συχνά συστήνουν συντηρητική αντιμετώπιση. Ο πυρήνας της είναι η αυστηρή ξεκούραση. Οι κατευθυντήριες οδηγίες των ειδικών συστήνουν τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες περιορισμένης δραστηριότητας. Στην πράξη αυτό συνήθως σημαίνει κλουβί ή ένα μικρό δωμάτιο χωρίς έπιπλα, σύντομες βόλτες με λουρί μόνο για την τουαλέτα, καθόλου σκάλες και καθόλου πηδήματα. Ο κτηνίατρος μπορεί να συνταγογραφήσει παυσίπονα, αντιφλεγμονώδη φάρμακα και μερικές φορές μυοχαλαρωτικό. Η ξεκούραση δίνει στον δίσκο χρόνο να σταθεροποιηθεί, γι' αυτό εξακολουθεί να έχει σημασία ακόμη κι όταν ο σκύλος φαίνεται καλύτερα μετά από λίγες ημέρες.

Τα σημάδια επανέρχονται μετά τη συντηρητική αντιμετώπιση σε περίπου ένα τρίτο των σκύλων, αν και τα αποτελέσματα των μελετών διαφέρουν σημαντικά. Αν ο πόνος επανέλθει ή ο σκύλος γίνει πιο αδύναμος, ο κτηνίατρος συνήθως θα συζητήσει μαζί σας το ενδεχόμενο χειρουργικής επέμβασης.

Η χειρουργική επέμβαση συνιστάται γενικά για σκύλους που δεν μπορούν να περπατήσουν, έχουν χάσει την αίσθηση στα δάχτυλά τους ή εξακολουθούν να πονούν ή να έχουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια. Ο χειρουργός ανοίγει ένα μικρό παράθυρο στο οστό πάνω από τον σπονδυλικό σωλήνα και αφαιρεί το υλικό του δίσκου που πιέζει τον νωτιαίο μυελό. Ορισμένοι χειρουργοί αντιμετωπίζουν επίσης γειτονικούς δίσκους για να μειώσουν την πιθανότητα νέου επεισοδίου.

Δημοσιεύσεις ειδικών δείχνουν ότι περίπου εννέα στους δέκα σκύλους που δεν μπορούν να περπατήσουν αλλά εξακολουθούν να αισθάνονται τα δάχτυλά τους περπατούν ξανά μετά τη χειρουργική επέμβαση. Όταν έχει χαθεί η αίσθηση του εν τω βάθει πόνου, περίπου οι μισοί έως έξι στους δέκα αναρρώνουν με χειρουργική επέμβαση, και πολύ λιγότεροι αναρρώνουν μόνο με ξεκούραση. Η ανάρρωση μπορεί να είναι αργή και ορισμένοι σκύλοι μπορεί να διατηρήσουν μια ήπια αστάθεια στο βάδισμα. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας εξηγήσει τι σημαίνουν αυτά τα στοιχεία για τον δικό σας σκύλο.

Ανάρρωση στο σπίτι

Η ανάρρωση διαρκεί εβδομάδες και μερικές φορές μήνες, με ή χωρίς χειρουργική επέμβαση. Οι περισσότεροι σκύλοι χρειάζονται αρκετές εβδομάδες ξεκούρασης σε κλουβί και στη συνέχεια αργή επιστροφή στις κανονικές βόλτες.

Ορισμένοι σκύλοι στην αρχή δεν μπορούν να αδειάσουν μόνοι τους την ουροδόχο κύστη. Η κτηνιατρική ομάδα μπορεί να σας δείξει πώς να αδειάζετε την κύστη με το χέρι και πόσο συχνά να το κάνετε. Ένας σκύλος που μένει ξαπλωμένος το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας χρειάζεται μαλακό, καθαρό και στεγνό στρώμα και ίσως χρειάζεται να τον γυρίζετε τακτικά για να προλαμβάνονται οι κατακλίσεις. Διατηρείτε καθαρό το δέρμα γύρω από το πίσω μέρος του σώματος, ώστε να μην το ερεθίζουν τα ούρα.

Η καθοδηγούμενη άσκηση αποτελεί μέρος της ανάρρωσης για τους περισσότερους σκύλους. Βασικές ασκήσεις, όπως ήπιες διατάσεις των ποδιών, μασάζ και υποβοηθούμενη ορθοστασία και βάδιση, δεν απαιτούν ειδικό εξοπλισμό. Ορισμένα κτηνιατρεία προσφέρουν επίσης υδροθεραπεία, όπως υποβρύχιο διάδρομο. Ρωτήστε τον κτηνίατρό σας ποιες ασκήσεις είναι ασφαλείς στο σπίτι και πότε να τις ξεκινήσετε. Ακολουθήστε το πρόγραμμα βήμα βήμα, ακόμη κι όταν ο σκύλος σας ανυπομονεί να τρέξει.

Μείωση του κινδύνου

Η IVDD δεν μπορεί πάντα να προληφθεί, επειδή τα γονίδια παίζουν μεγάλο ρόλο. Τα στοιχεία για τις καθημερινές συνήθειες είναι περιορισμένα, αλλά οι κτηνίατροι συνήθως συστήνουν μερικά απλά μέτρα.

Διατηρήστε τον σκύλο σας χωρίς περιττά κιλά και σε καλή φυσική κατάσταση, με τακτική καθημερινή άσκηση. Μια μεγάλη έρευνα σε Ντάκσχουντ διαπίστωσε ότι οι σκύλοι που ασκούνταν περισσότερο από μία ώρα την ημέρα είχαν μικρότερη πιθανότητα IVDD, ενώ όσοι ασκούνταν λιγότερο από 30 λεπτά την ημέρα είχαν μεγαλύτερη. Πολλοί κτηνίατροι προτείνουν ράμπες ή σκαλάκια για κατοικίδια σε καναπέδες, κρεβάτια και αυτοκίνητα, καθώς και να σηκώνετε τους μικρόσωμους σκύλους όταν μπαίνουν και βγαίνουν από το αυτοκίνητο, ιδίως μετά από προηγούμενο επεισόδιο. Για σκύλο που έχει εμφανίσει πόνο στον αυχένα, οι κτηνίατροι συστήνουν σαμαράκι αντί για κολάρο λαιμού. Επισκεφθείτε νωρίς τον κτηνίατρο όταν παρατηρήσετε πόνο στην πλάτη, πριν εμφανιστεί αδυναμία.

Διασωσμένοι και πρόσφατα υιοθετημένοι σκύλοι

Η IVDD δεν μεταδίδεται σε άλλα κατοικίδια ούτε σε ανθρώπους. Είναι πρόβλημα της ίδιας της σπονδυλικής στήλης του σκύλου.

Οι διασωσμένοι σκύλοι συχνά έρχονται με ελάχιστα γνωστό ιστορικό. Πολλοί είναι μιγάδες, και ένας σκύλος με κοντά πόδια μπορεί να φέρει την ίδια γονιδιακή παραλλαγή με ένα Ντάκσχουντ. Στην Paw Squadron, κάθε ζώο περνά κτηνιατρικό έλεγχο, λαμβάνει θεραπεία, εμβολιάζεται και αποκτά μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Ένας τακτικός έλεγχος δεν μπορεί να προβλέψει αν ένας δίσκος θα παρουσιάσει πρόβλημα αργότερα, γι' αυτό βοηθά να γνωρίζετε τα σημάδια από την πρώτη μέρα.

Οι πρώτες εβδομάδες σε ένα νέο σπίτι συχνά φέρνουν καινούργιες σκάλες, καναπέδες και λεία πατώματα. Για έναν σκύλο υψηλού κινδύνου, χαλιά με καλή πρόσφυση, μια ράμπα και ένα σαμαράκι που εφαρμόζει σωστά είναι απλές αλλαγές χαμηλού κόστους. Στην πρώτη επίσκεψη στον δικό σας κτηνίατρο, αναφέρετε τη σωματική διάπλαση του σκύλου σας και ρωτήστε αν έχει νόημα κάποιος έλεγχος της σπονδυλικής στήλης. Αν σκέφτεστε να υιοθετήσετε έναν μικρόσωμο σκύλο με κοντά πόδια, η σελίδα μας Υιοθεσίες παρουσιάζει τους σκύλους που αναζητούν σπίτι, και η PawPedia έχει περισσότερους οδηγούς για νέους ιδιοκτήτες.