Złamania kości u psów: pierwsza pomoc i powrót do zdrowia

Jak dochodzi do złamań u psów

Większość złamań jest skutkiem urazów. Powodują je wypadki drogowe, upadki, walki z innymi zwierzętami i niektóre kontuzje sportowe. Złamanie może być zamknięte, gdy skóra pozostaje nienaruszona, albo otwarte, gdy rana sięga kości. Złamania otwarte wiążą się z wysokim ryzykiem zakażenia i wymagają pomocy lekarza weterynarii w ciągu kilku godzin.

Szczenięta mają miękkie chrząstki wzrostowe w pobliżu końców kości długich. Te miejsca są słabsze niż dojrzała kość i mogą ulec złamaniu po niewielkim upadku, uwięźnięciu łapy lub gwałtownej zabawie z innym psem. W kości piszczelowej takie złamania dotyczą najczęściej szczeniąt w wieku od około 4 do 8 miesięcy, często aktywnych psów ras średnich lub dużych.

Czasem kość łamie się już po niewielkim uderzeniu. Może się to zdarzyć, gdy kość jest już osłabiona przez chorobę – na przykład przez nowotwór kości u starszego psa lub przez niezbilansowaną dietę u rosnącego szczeniaka. Lekarze weterynarii nazywają to złamaniem patologicznym, a leczenie zależy od przyczyny.

Objawy złamania

Najczęstszym objawem jest nagła, silna kulawizna. Wiele psów trzyma bolącą łapę w górze i jej nie obciąża. Możesz też zauważyć obrzęk w jednym miejscu, ból przy dotyku tego miejsca albo łapę, która wygląda na wygiętą, wydaje się krótsza od drugiej lub zgina się w miejscu, w którym nie powinna. Przy złamaniu otwartym na łapie widać ranę, a czasem także kość. Pies odczuwający ból może też dyszeć, chować się lub warczeć, gdy się go dotyka.

Skręcenia, zerwane więzadła i zwichnięte stawy mogą wyglądać bardzo podobnie. Aby je odróżnić, zwykle potrzebne są badanie i zdjęcia rentgenowskie.

Kiedy to nagły przypadek

Przy każdym podejrzeniu złamania pies powinien zostać zbadany przez lekarza weterynarii. Natychmiast udaj się do lecznicy weterynaryjnej, jeśli pies został potrącony przez samochód lub spadł z wysokości, jeśli przez skórę widać kość, jeśli występuje silne krwawienie albo jeśli pies nie może ustać na łapach. Trudności z oddychaniem, blade dziąsła, osłabienie lub zapaść mogą być objawami wstrząsu lub krwawienia wewnętrznego i wymagają pilnej pomocy.

Pies potrącony przez samochód może mieć oprócz złamanej łapy także ukryte obrażenia. Możliwe są krwawienie do klatki piersiowej lub jamy brzusznej, pęknięcie pęcherza moczowego, stłuczenie płuc i przedostawanie się powietrza do przestrzeni wokół płuc. Objawy niektórych z tych obrażeń mogą się pojawić nawet do dwóch dni później. Dlatego po poważnym wypadku lekarze weterynarii często zostawiają psa w lecznicy na obserwacji. Pies, który po wypadku wstaje i chodzi, i tak wymaga badania.

Pierwsza pomoc w drodze do lekarza weterynarii

Celem jest unieruchomienie psa i szybkie dotarcie do lekarza weterynarii bez wyrządzania dodatkowych szkód. Zadzwoń do lecznicy przed wyjazdem, aby zespół mógł się przygotować i doradzić ci, jak najlepiej przenieść psa. W innych nagłych przypadkach zajrzyj do naszego poradnika o pierwszej pomocy dla psów i kotów.

• Najpierw zadbaj o własne bezpieczeństwo. Pies, który odczuwa ból, może ugryźć, nawet jeśli zwykle jest łagodny. Może pomóc miękki kaganiec lub pas materiału, chyba że pies wymiotuje, ma trudności z oddychaniem, ma uraz klatki piersiowej lub należy do rasy krótkopyskiej. Przez cały czas pozostań przy psie, który ma założony kaganiec.
• Pozostaw łapę w obecnym ułożeniu. Próby jej wyprostowania lub wepchnięcia kości z powrotem mogą spowodować dodatkowe uszkodzenia.
• Przykryj otwartą ranę czystą gazą lub czystym kawałkiem materiału. Jeśli krwawi, mocno uciskaj dłonią przez materiał. Jeśli krew przesiąknie, połóż na wierzch kolejne warstwy, a pierwszej nie zdejmuj.
• Staraj się jak najbardziej unieruchomić głowę, szyję i grzbiet. Większego psa można przesunąć na płaską deskę, gruby karton lub złożony koc i przenieść jak na noszach. Mały pies może jechać w transporterze lub w pudle.
• Lepiej nie zakładać szyny w domu, chyba że lekarz weterynarii poinstruuje cię krok po kroku. Złamania poniżej łokcia lub kolana można czasem usztywnić na czas transportu, ale źle założona szyna może zaszkodzić. Złamania wyżej na kończynie trudno usztywnić szyną, dlatego zwykle bezpieczniej jest trzymać psa w małej przestrzeni.
• Unikaj ludzkich leków przeciwbólowych. Popularne leki przeciwbólowe dla ludzi mogą u psów powodować krwawienie z żołądka, uszkodzenie nerek lub uszkodzenie wątroby. Lekarz weterynarii może podać leki przeciwbólowe bezpieczne dla psów.

Jak lekarze weterynarii diagnozują i leczą parwowirozę

Lekarz weterynarii najpierw sprawdza oddech, krążenie i krwawienie oraz podaje leki przeciwbólowe. Kość jest zespalana, gdy stan psa jest stabilny. Zdjęcia rentgenowskie pokazują, która kość jest złamana i w jaki sposób. Psy potrącone przez samochód często potrzebują też zdjęć rentgenowskich klatki piersiowej, USG lub badań krwi, a tomografia komputerowa może pomóc zaplanować zespolenie skomplikowanego złamania.

Nie ma jednej metody leczenia odpowiedniej dla każdego złamania. Wybór zależy od tego, która kość jest złamana, od rodzaju złamania, od tego, czy skóra jest przerwana, od wieku, wielkości i poziomu aktywności psa oraz od tego, czy w domu da się zapewnić mu spokój.

Szyny i opatrunki gipsowe sprawdzają się przy niektórych prostych złamaniach poniżej łokcia lub kolana, zwłaszcza u młodych psów, których kości szybko się goją. Aby były skuteczne, muszą unieruchamiać stawy powyżej i poniżej złamania. W przypadku ramienia i uda jest to trudne, ponieważ opatrunek nie jest w stanie dobrze unieruchomić stawu barkowego ani biodrowego, dlatego takie złamania zwykle wymagają operacji. Szyna lub opatrunek gipsowy wymagają też regularnej kontroli i wymiany, ponieważ mogą obcierać i powodować odleżyny lub inne problemy ze skórą.

Podczas operacji odłamy kości utrzymuje się na miejscu za pomocą metalowych płytek, śrub, gwoździ lub drutów umieszczonych wewnątrz kończyny. Inną możliwością jest stabilizator zewnętrzny, w którym gwoździe przechodzą przez skórę do kości i łączą się z prętami na zewnątrz kończyny. Złamanie otwarte zwykle oczyszcza się w ciągu kilku godzin i leczy antybiotykami. Złamanie zamknięte zwykle zespala się w ciągu kilku dni, gdy stan psa jest już stabilny.

Po zespoleniu kości pies nadal dostaje leki przeciwbólowe. Fizjoterapia jest często częścią planu leczenia, ponieważ pomaga kończynie odzyskać siłę i ruchomość.

Powrót do zdrowia w domu

Kości goją się powoli. Młody szczeniak potrzebuje co najmniej 4 tygodni, a dorosły pies co najmniej 8 tygodni, zanim można zacząć stopniowo przywracać normalną aktywność, a wiele psów potrzebuje więcej czasu. Kontrolne zdjęcia rentgenowskie pokazują lekarzowi weterynarii, kiedy kość zrosła się na tyle, by pozwolić na więcej.

• Trzymaj psa w klatce kenelowej lub małym pomieszczeniu z antypoślizgową podłogą – bez biegania, skakania, chodzenia po schodach ani gwałtownych zabaw.
• Wyprowadzaj psa na krótkiej smyczy tylko po to, aby się załatwił. Ręcznik pod brzuchem lub szelki z uchwytem mogą pomóc większemu psu w chodzeniu.
• Dbaj, aby szyna lub opatrunek były czyste i suche. Na zewnątrz pomaga założona na nie plastikowa torebka, pod warunkiem, że zdejmiesz ją zaraz po powrocie do domu.
• Codziennie sprawdzaj palce. Obrzęk, rozchodzenie się palców, nieprzyjemny zapach, wilgoć lub zsuwający się opatrunek – w każdym z tych przypadków pies powinien zostać zbadany przez lekarza weterynarii w ciągu kilku godzin.
• Jeśli pies liże lub gryzie opatrunek albo ranę, pomoże kołnierz ochronny.
• Codziennie oglądaj ranę pooperacyjną. Lekkie zaczerwienienie w pierwszych dniach może być normalne. Narastające zaczerwienienie lub obrzęk, wydzielina, nieprzyjemny zapach albo rozejście się rany to powody, aby zadzwonić do lekarza weterynarii.
• Podawaj leki dokładnie według zaleceń i nie opuszczaj żadnej wizyty kontrolnej.

Zadzwoń do lekarza weterynarii także wtedy, gdy pies przestaje jeść, sprawia wrażenie, że bardziej go boli, nie może oddać moczu lub nagle zachowuje się inaczej. Lekarz weterynarii lub zespół rehabilitacyjny mogą zalecić zimne okłady w pierwszych dniach po operacji oraz delikatne ćwiczenia, takie jak powolne zginanie i prostowanie stawów. Aktywność najlepiej zwiększać stopniowo i tylko za zgodą lekarza weterynarii. Zbyt duży wysiłek zbyt wcześnie może poluzować lub złamać implanty i spowolnić gojenie.

Zapobieganie złamaniom

Wielu wypadków można uniknąć dzięki dobrej kontroli nad psem i bezpiecznej przestrzeni. W pobliżu dróg wyprowadzaj psa na smyczy i sprawdzaj, czy ogrodzenia i bramy dobrze się zamykają. W samochodzie zabezpieczaj psa w klatce kenelowej lub w szelkach bezpieczeństwa. Zablokuj szczeniętom i małym psom dostęp do balkonów, otwartych okien i stromych schodów. Nadzoruj gwałtowne zabawy szczeniąt ze znacznie większymi psami.

Podawaj pełnoporcjową, zbilansowaną karmę dostosowaną do etapu życia psa, ponieważ niezbilansowana dieta może osłabiać rosnące kości. Zanim zaczniesz karmić szczeniaka domową dietą, porozmawiaj z lekarzem weterynarii.

Uratowane i świeżo adoptowane psy

Psy, które żyły na ulicy, codziennie mają do czynienia z ruchem drogowym, dlatego uratowany pies mógł zostać ranny na drodze, zanim go znaleziono. W Paw Squadron po każdej akcji ratunkowej zaczynamy od wizyty u lekarza weterynarii i kąpieli. Przed adopcją każde zwierzę jest badane, leczone, szczepione i otrzymuje mikroczip.

Świeżo adoptowany pies nie zna jeszcze twojej ulicy. W pierwszych tygodniach dobrze dopasowane szelki, smycz i zamknięte bramy pomagają trzymać przestraszonego psa z dala od ruchu ulicznego.

Niektóre psy noszą ślady dawnego urazu, takie jak lekko wygięta łapa lub nierówny chód. Uraz chrząstki wzrostowej może sprawić, że w miarę wzrostu szczeniaka łapa pozostanie wygięta lub krótsza. Jeśli to zauważysz, zapytaj lekarza weterynarii, czy dawny uraz powoduje ból lub wymaga leczenia. Jeśli masz pytania dotyczące psa, którego chcesz adoptować, zajrzyj do naszego FAQ lub wyślij zgłoszenie adopcyjne.