Nowotwór kości u psów: objawy, diagnostyka i opieka

Które psy są najbardziej narażone

Kostniakomięsak dotyczy głównie ras dużych i olbrzymich. Do ras o znanym podwyższonym ryzyku należą rottweilery, dogi niemieckie, wilczarze irlandzkie, deerhoundy, greyhoundy, bernardyny, leonbergery, golden retrievery, owczarki niemieckie, dobermany i boksery. Może się on rozwinąć również u dużych psów mieszańców.

U większości psów diagnozę stawia się w średnim lub starszym wieku, często w wieku około siedmiu lat. Choroba dotyka też niewielkiej liczby młodych psów, nawet w okresie dojrzewania. Nowotwór kości mogą mieć również małe psy. U mniejszych psów częściej występuje poza kończynami, na przykład w obrębie szczęki, żeber, kręgosłupa lub miednicy.

Dokładna przyczyna nie jest znana. Silny związek z niektórymi rasami sugeruje, że rolę odgrywają geny. U niewielkiej liczby psów nowotwór rozwija się w miejscu dawnego złamania, przebytego zakażenia kości, metalowego implantu lub wcześniejszej radioterapii.

W kończynach guz zwykle zaczyna się w pobliżu końców kości długich. Najczęstsze lokalizacje to okolice barku i nadgarstka w kończynach przednich oraz miejsca tuż powyżej lub poniżej kolana w kończynach tylnych.

Objawy, na które warto uważać

Wczesne objawy łatwo pomylić ze skręceniem lub zapaleniem stawów. Guz kości stale rośnie, dlatego kulawizna zwykle wraca lub nasila się w kolejnych tygodniach. Opiekunowie często zauważają takie objawy jak:

• Kulawizna jednej kończyny, która początkowo pojawia się i ustępuje, a potem staje się stała
• Twardy obrzęk na kończynie, często w pobliżu stawu, który może boleć przy dotyku
• Mniejsze zainteresowanie spacerami, schodami, skakaniem lub zabawą
• Zanik mięśni na chorej kończynie
• Zmęczenie i słabszy apetyt
• Przy guzie w obrębie szczęki: obrzęk pyska, trudności z otwieraniem jamy ustnej, ślinienie się lub problemy z jedzeniem

Jeśli nowotwór dał przerzuty, u psa mogą później wystąpić osłabienie, zmiany w oddychaniu lub obrzęk kończyn.

Kulawizna u dużego lub olbrzymiego psa, która trwa dłużej niż kilka dni albo wciąż powraca, to powód do wizyty u lekarza weterynarii. To samo dotyczy każdego twardego guzka, który wydaje się związany z kością.

Kiedy to nagły przypadek

Nowotwór kości osłabia kość od wewnątrz. Osłabiona kość może się złamać podczas zwykłej aktywności, bez upadku czy wypadku. Takie złamanie nazywa się patologicznym i jest bardzo bolesne. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii lub całodobową lecznicą weterynaryjną, jeśli twój pies:

• Nagle przestaje w ogóle obciążać kończynę
• Skowyczy, drży lub nie może się uspokoić z powodu bólu
• Oddycha szybko lub z wysiłkiem w spoczynku
• Doznaje zapaści lub wydaje się bardzo osłabiony

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Lekarz weterynarii zwykle zaczyna od pełnego badania i bada palpacyjnie kości i stawy bolącej kończyny. Kolejnym krokiem są często zdjęcia rentgenowskie. Nowotwór kości często ma na zdjęciach rentgenowskich charakterystyczny wygląd: widać obszary ubytków kości, jakby wygryzionej przez mole, a wokół nich nieregularną nową tkankę kostną.

Zdjęcia rentgenowskie mogą silnie wskazywać na nowotwór, ale do potwierdzenia potrzebna jest próbka tkanki. Lekarz weterynarii może pobrać komórki cienką igłą lub pobrać mały fragment kości do biopsji, gdy pies jest w sedacji lub w znieczuleniu.

Ponieważ ten nowotwór wcześnie daje przerzuty, lekarz weterynarii sprawdzi również, czy już się rozprzestrzenił. Zwykle oznacza to badania krwi oraz zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej lub tomografię komputerową. U niektórych psów wykonuje się też scyntygrafię kości. W chwili rozpoznania około 90–95% psów ma już w innych częściach ciała drobne ogniska nowotworu, zbyt małe, by były widoczne w badaniach obrazowych. Dlatego leczenie samej kończyny rzadko prowadzi do wyleczenia.

Możliwości leczenia

U większości psów kostniakomięsaka nie da się wyleczyć. Leczenie może jednak złagodzić ból i dać wielu psom dobre miesiące z rodziną. Lekarz weterynarii, często razem z lekarzem weterynarii onkologiem, omówi z tobą możliwości, biorąc pod uwagę umiejscowienie guza, to, czy dał przerzuty, oraz ogólny stan zdrowia twojego psa.

Amputacja chorej kończyny to standardowe leczenie guza w kończynie. Usuwa źródło bólu. Brzmi drastycznie, ale większość psów bardzo dobrze przystosowuje się do życia na trzech łapach, również duże psy i wiele psów z zapaleniem stawów. Wiele z nich chodzi samodzielnie już w ciągu doby od operacji, a większość przyzwyczaja się w ciągu mniej więcej czterech tygodni.

Niektórym psom ośrodki specjalistyczne mogą zaproponować zamiast amputacji operację oszczędzającą kończynę lub ukierunkowaną formę radioterapii. Operacja oszczędzająca kończynę wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań, takich jak zakażenie.

Po operacji zwykle zaleca się chemioterapię, aby spowolnić rozprzestrzenianie się nowotworu. Większość psów dobrze znosi chemioterapię i w trakcie leczenia zachowuje dobrą jakość życia.

Gdy plan leczenia ukierunkowany na dłuższe przeżycie nie jest możliwy albo nie zostanie wybrany, opieka koncentruje się na komforcie. Może obejmować leki przeciwbólowe, radioterapię łagodzącą ból oraz leki spowalniające niszczenie kości. Lekarz weterynarii dobierze leki i dawki odpowiednie dla twojego psa.

Orientacyjnie: mediana przeżycia psów leczonych wyłącznie amputacją wynosi około czterech do sześciu miesięcy. Przy amputacji połączonej z chemioterapią mediana wynosi około dziewięciu miesięcy do roku, a niektóre psy żyją dwa lata lub dłużej. Mediana oznacza, że połowa psów żyje dłużej, a połowa krócej. Guzy w niektórych innych lokalizacjach, na przykład w żuchwie, mogą mieć inne rokowanie, dlatego zapytaj lekarza weterynarii, co dotyczy twojego psa.

Życie z psem po postawieniu diagnozy

Kontrola bólu ma znaczenie na każdym etapie. Ból kości może być silny, a psy często go ukrywają. Dyszenie w spoczynku, niepokój w nocy, lizanie kończyny, chowanie się i jedzenie mniejszych ilości mogą wskazywać na ból. Powiedz lekarzowi weterynarii o tych zmianach, ponieważ leczenie przeciwbólowe często można dostosować.

Drobne zmiany w domu bardzo pomagają. Antypoślizgowe dywaniki na gładkich podłogach, szelki z uchwytem do pomocy na schodach i przy wsiadaniu do samochodu oraz krótkie, częste spacery ułatwiają życie psu na trzech łapach lub psu z bolącą kończyną. Utrzymywanie szczupłej sylwetki psa odciąża pozostałe kończyny.

Niektórzy opiekunowie prowadzą prosty dziennik dobrych i złych dni. Pomaga on tobie i lekarzowi weterynarii oceniać jakość życia psa na przestrzeni czasu i pozwala nieco jaśniej spojrzeć na trudne decyzje, gdy przyjdzie je podjąć.

Zapobieganie i inne zwierzęta domowe

Nie ma sprawdzonego sposobu zapobiegania nowotworom kości u psów. Najbardziej przydatne jest wczesne zbadanie każdej utrzymującej się kulawizny u dużego psa, póki dostępnych jest więcej możliwości leczenia.

Nowotwór kości nie jest zaraźliwy. Nie przenosi się z psa na psa, na koty ani na ludzi. Wspólne życie z chorym psem nie stanowi zagrożenia dla innych zwierząt w domu.

Uratowane i adoptowane psy

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to lekarz weterynarii i kąpiel. Przed adopcją każdy pies przechodzi badanie i zabieg przeciw pasożytom oraz otrzymuje szczepienia i mikroczip. Badanie wykrywa problemy obecne w danej chwili. Nowotwór kości może rozwinąć się później, często w średnim lub starszym wieku, dlatego znajomość opisanych wyżej objawów przydaje się przez lata.

Jeśli adoptujesz starszego, dużego psa, każdej nowej kulawiźnie warto przyjrzeć się bliżej. Kulawizna u świeżo adoptowanego psa może mieć wiele przyczyn, na przykład obolałą łapę po podróży, dawny uraz lub zapalenie stawów, a lekarz weterynarii pomoże je rozróżnić. Jeśli wiesz, że w historii psa było dawne złamanie, zespolenie gwoździem lub płytką albo przebyte zakażenie kości, powiedz o tym lekarzowi weterynarii, ponieważ nowotwór kości czasami rozwija się właśnie w takich miejscach.

Jeśli masz pytania dotyczące psa adoptowanego od nas lub chcesz dowiedzieć się więcej przed adopcją, zajrzyj do naszego FAQ albo przejrzyj inne poradniki o zdrowiu w dziale PawPedia.