Jak nauczyć psa podstawowych komend: siad, zostań, do mnie i chodzenie na smyczy

Jak psy się uczą

Psy powtarzają to, co się im opłaca. Jeśli siadanie prowadzi do smakołyka, zabawki lub spaceru, twój pies będzie siadał częściej. Szkoleniowcy nazywają to wzmocnieniem pozytywnym.

American Veterinary Society of Animal Behavior, amerykańskie towarzystwo lekarzy weterynarii zajmujących się zachowaniem zwierząt, zaleca metody oparte na nagrodach we wszystkich rodzajach szkolenia psów. Badania wiążą surowe metody, takie jak szarpanie smyczą, krzyk oraz obroże zaciskowe, kolczatki czy obroże elektryczne, z większym stresem, lękiem i agresją. Psy szkolone z użyciem nagród zwykle dobrze się uczą i są bardziej zrelaksowane przy swoich ludziach.

Lekarze weterynarii specjalizujący się w zachowaniu zwierząt uważają dziś za przestarzałe dawne rady dotyczące dominacji i bycia „przywódcą stada”. Pies, który skacze na ludzi lub ciągnie na smyczy, zwykle powtarza coś, co w przeszłości przynosiło efekty.

Wielu szkoleniowców mówi dziś „sygnał” zamiast „komenda”. Sygnał to słowo lub gest ręki, który mówi psu, jakie zachowanie może przynieść nagrodę.

Przygotowania

• Nagrody, które twój pies uwielbia. Dobrze sprawdzają się malutkie, miękkie smakołyki wielkości ziarnka grochu. Możesz też wykorzystać część dziennej porcji karmy psa, co pomaga kontrolować kalorie.
• Spokojne miejsce. Zacznij w domu, z dala od innych zwierząt, hałasu i misek z jedzeniem.
• Krótkie sesje. Kilka minut kilka razy dziennie sprawdza się lepiej niż jedna długa sesja.
• Słowo-marker. Krótkie słowo, takie jak „tak”, wypowiedziane w chwili, gdy pies zrobi coś dobrze, mówi mu, że nadchodzi nagroda. Tę samą rolę pełni kliker.
• Dobre zakończenie. Kończ każdą sesję czymś, co pies już umie, aby zakończyła się sukcesem.

Wypowiadaj każdy sygnał raz, przyjaznym głosem. Powtarzanie go w kółko uczy psa, że pierwsze słowo się nie liczy. Jeśli pies nie reaguje, cofnij się o krok i pomóż mu smakołykiem. Wszyscy domownicy powinni używać tych samych słów dla tych samych zachowań.

Siad i waruj

Większość psów szybko uczy się siadu. Przytrzymaj smakołyk przy nosie psa. Powoli przesuń go w górę i trochę do tyłu nad głową. Gdy nos się unosi, zad zwykle opada do siadu. Powiedz „tak” i daj smakołyk.

Powtarzaj, aż pies będzie siadał, gdy tylko twoja ręka zacznie się poruszać. Wtedy mów „siad” tuż przed ruchem ręki. Podczas kilku kolejnych sesji naprowadzaj psa pustą ręką, a smakołyk podawaj z drugiej ręki.

Przy nauce „waruj” zacznij od tego, że pies siedzi. Opuść smakołyk od nosa do podłogi między przednimi łapami. Przytrzymaj go tam i czekaj. Wiele psów po chwili się kładzie. Nagródź w chwili, gdy łokcie dotkną podłogi. Jeśli pies wstanie, twoja ręka prawdopodobnie poruszała się zbyt szybko, więc spróbuj ponownie wolniej.

Staraj się nie popychać psa do pozycji. Naciskanie na grzbiet lub biodra jest nieprzyjemne i może sprawić ból psu z bolącymi stawami. Jeśli pies, który wcześniej łatwo siadał, zaczyna tego unikać, przyczyną może być ból, więc wspomnij o tym lekarzowi weterynarii.

Nauka „zostań”

„Zostań” oznacza dla psa, że ma utrzymać pozycję, dopóki nie powiesz, że to koniec. Przydaje się przy drzwiach wejściowych, w samochodzie i podczas badań u weterynarza.

Najpierw wybierz słowo zwalniające, na przykład „okej” lub „wolne”. Potem poproś o siad, odczekaj sekundę i nagródź psa, póki jeszcze siedzi. Następnym razem odczekaj dwie sekundy, potem trzy. Dawaj smakołyk, gdy pies jest w pozycji, a następnie wypowiedz słowo zwalniające. Gdy pies potrafi utrzymać siad przez 10–15 sekund, zrób jeden krok do tyłu i wróć, aby go nagrodzić. Powoli zwiększaj odległość, a potem dodawaj łagodne rozpraszacze. Zmieniaj tylko jedną rzecz naraz.

Jeśli pies wstanie, ten krok był za trudny. Wróć do łatwiejszego, nie karcąc psa.

Przychodzenie na zawołanie

Niezawodne przywołanie to jedna z najprzydatniejszych umiejętności związanych z bezpieczeństwem psa. Może sprowadzić psa z powrotem znad ruchliwej drogi, od luzem biegającego psa albo z pikniku obcych ludzi.

Zacznij w domu. Wypowiedz raz radosnym głosem imię psa i sygnał, a potem cofnij się o kilka kroków. Gdy pies do ciebie dotrze, zaznacz to markerem i hojnie go nagródź. Pomagają zabawy. Gdy w korytarzu są dwie osoby, mogą na zmianę przywoływać psa i nagradzać go za każde przyjście.

Niech przychodzenie do ciebie się opłaca. Nie przywołuj psa do niczego, czego nie lubi, na przykład do skarcenia, kąpieli czy końca zabawy w parku. W takich sytuacjach lepiej podejść po psa. Jeśli pies nauczył się ignorować stare słowo, możesz wybrać nowe i zacząć od nowa.

Na zewnątrz używaj długiej linki przypiętej do dobrze dopasowanych szelek, dopóki pies nie zacznie niezawodnie wracać w takim otoczeniu. Nie przyciągaj psa linką. Zawołaj, oddal się i nagródź. Wielu szkoleniowców uczy też osobnego słowa awaryjnego, po którym zawsze następuje duża garść smakołyków i którego używa się tylko w ważnych sytuacjach.

Często potrzeba miesięcy, aby przywołanie stało się niezawodne w obecności rozpraszaczy. Do tego czasu trzymaj psa na smyczy w nieogrodzonych miejscach i przestrzegaj lokalnych przepisów dotyczących wyprowadzania psów na smyczy.

Chodzenie na luźnej smyczy

Psy ciągną, ponieważ ciągnięcie pozwala im dotrzeć tam, gdzie chcą, a ludzie jak na psie standardy chodzą powoli. Chodzenie na luźnej smyczy to jedna z trudniejszych umiejętności do nauczenia i wiele psów potrzebuje kilku miesięcy regularnych ćwiczeń.

Zacznij w nudnym miejscu, na przykład w korytarzu lub na podwórku. Stań nieruchomo z psem na smyczy. W chwili, gdy smycz choć trochę się poluzuje, zaznacz to markerem i upuść smakołyk przy swojej nodze. Zrób krok lub dwa i ponownie nagródź, dopóki smycz pozostaje luźna. Gdy pies potrafi ładnie przejść kilka kroków, dodaj sygnał, na przykład „idziemy”.

Jeśli smycz się napnie, zatrzymaj się i czekaj. Ruszaj dalej, gdy się poluzuje. Ciągnięcie przestaje się opłacać, a zaczyna się opłacać chodzenie blisko ciebie. Dawaj psu czas na węszenie na sygnał, na przykład „wąchaj”, bo eksplorowanie jest częścią dobrego spaceru.

Dobrze dopasowane szelki to wygodny wybór dla wielu psów. Gdy pies ciągnie, nie uciskają gardła. Psa, który kaszle na spacerach, warto pokazać lekarzowi weterynarii. Eksperci weterynaryjni zajmujący się zachowaniem zwierząt odradzają narzędzia działające przez ból, takie jak obroże zaciskowe, kolczatki i obroże elektryczne. Mogą one spowodować urazy, a pies może skojarzyć ból z ludźmi lub psami, których widzi w chwili, gdy go odczuwa.

Szkolenie świeżo adoptowanego psa

Dorosłe psy dobrze uczą się nowych umiejętności. Uratowany pies może jeszcze nie znać żadnych sygnałów ani swojego nowego imienia albo znać słowa w innym języku. Zacznij od zera i uzbrój się w cierpliwość.

Najpierw daj psu czas na zaaklimatyzowanie się. Pierwsze dni w nowym domu mogą być męczące i dezorientujące. Pierwsze sesje powinny być bardzo krótkie i łatwe, a pies powinien sam decydować, czy chce w nich uczestniczyć. Dobrym pierwszym krokiem jest nauka nowego imienia. Wypowiedz je raz i nagródź psa w chwili, gdy na ciebie spojrzy. Więcej o budowaniu zaufania w pierwszych tygodniach przeczytasz w artykule o budowaniu więzi z uratowanym zwierzęciem.

Warto uczyć gestów ręki równolegle ze słowami. Wyraźny gest znaczy to samo w każdym języku i pomaga psom, które słabo słyszą. Więcej o tym, jak psy odczytują nasze gesty i ton głosu, przeczytasz w artykule o inteligencji psów i psich zdolnościach poznawczych.

Każdy pies z Paw Squadron przed adopcją przechodzi badanie i leczenie oraz otrzymuje szczepienia i mikroczip. Twój lekarz weterynarii powie ci, czy jakiś problem zdrowotny może wpływać na szkolenie i kiedy zajęcia grupowe będą dobrym wyborem.

Jeśli twój nowy pies jest szczeniakiem, zapytaj lekarza weterynarii o zajęcia dla szczeniąt. Wiele szczeniąt może zacząć w wieku siedmiu–ośmiu tygodni, jeśli co najmniej tydzień wcześniej otrzymały pierwsze szczepienia i zostały po raz pierwszy odrobaczone.

Kiedy poprosić o pomoc

Psom często trudno jest na początku wykorzystać umiejętność w nowym miejscu. Cofnij się o krok, ogranicz rozpraszacze i używaj lepszych nagród.

Porozmawiaj z lekarzem weterynarii, jeśli zauważysz którykolwiek z poniższych objawów. Częścią problemu mogą być ból, choroba lub lęk, a lekarz weterynarii może skierować cię do wykwalifikowanego specjalisty od zachowania zwierząt.

• Warczenie, kłapanie zębami lub gryzienie, zwłaszcza podczas dotykania lub w pobliżu jedzenia
• Rzucanie się i szczekanie na ludzi, psy lub pojazdy podczas spacerów
• Silny lęk, na przykład chowanie się, drżenie lub odmawianie smakołyków na zewnątrz
• Nagła zmiana zachowania lub pies, który przestaje wykonywać to, co dobrze umiał
• Sztywność lub oznaki bólu przy siadaniu, kładzeniu się lub chodzeniu

Jeśli pies kogoś ugryzł lub nie czujesz się bezpiecznie, trzymaj ludzi i zwierzęta z dala od siebie i wkrótce skontaktuj się z lekarzem weterynarii. Wybierz szkoleniowca, który stosuje metody oparte na nagrodach i potrafi wyjaśnić, jak działają. Unikaj osób, które opierają się na bólu, sile lub zastraszaniu.

Jeśli myślisz o adopcji, na naszej stronie Adopcje zobaczysz psy czekające na dom, a w dziale PawPedia znajdziesz więcej poradników o opiece nad psem i jego zachowaniu.