Νόσος του Cushing στον σκύλο: σημάδια, διάγνωση και θεραπεία

Αίτια

Υπάρχουν τρεις κύριες μορφές και οι κτηνίατροι πρέπει να γνωρίζουν ποια έχει ο σκύλος, επειδή η θεραπεία διαφέρει. Η πιο συχνή είναι η υποφυσιοεξαρτώμενη νόσος του Cushing, που αντιστοιχεί περίπου στο 85% των περιπτώσεων που εμφανίζονται φυσικά. Ένας όγκος στην υπόφυση, στη βάση του εγκεφάλου, απελευθερώνει υπερβολική ποσότητα της ορμόνης που δίνει εντολή στα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη. Αυτοί οι όγκοι είναι συνήθως μικροί και καλοήθεις, αν και ορισμένοι μεγαλώνουν με τον καιρό.

Στο 15% περίπου των περιπτώσεων που εμφανίζονται φυσικά, το πρόβλημα είναι ένας όγκος σε ένα από τα επινεφρίδια. Ο όγκος παράγει κορτιζόλη από μόνος του. Περίπου οι μισοί από αυτούς τους όγκους των επινεφριδίων είναι καλοήθεις και περίπου οι μισοί κακοήθεις.

Η τρίτη μορφή προκαλείται από φάρμακα. Η μακροχρόνια χρήση στεροειδών φαρμάκων, για παράδειγμα για αλλεργίες ή ανοσολογικά νοσήματα, μπορεί να προκαλέσει τα ίδια σημάδια. Οι κτηνίατροι την ονομάζουν ιατρογενή νόσο του Cushing.

Η νόσος του Cushing διαγιγνώσκεται συχνότερα σε μεσήλικες και ηλικιωμένους σκύλους. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε φυλή. Τα Κανίς μινιατούρα, τα Ντάκσχουντ, τα Μπόξερ, τα Μπόστον Τέριερ και τα Μπιγκλ είναι μεταξύ εκείνων που προσβάλλονται συχνότερα. Πρόκειται για ορμονικό πρόβλημα, οπότε δεν μεταδίδεται σε άλλα κατοικίδια ούτε σε ανθρώπους.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Τα σημάδια εξελίσσονται σε διάστημα μηνών και αρχικά ένας σκύλος μπορεί να εμφανίζει μόνο λίγα από αυτά.

• Κατανάλωση πολύ περισσότερου νερού και συχνότερη ούρηση, μερικές φορές με «ατυχήματα» μέσα στο σπίτι
• Αυξημένη όρεξη, ακόμη και ζητιανιά ή κλοπή φαγητού
• Στρογγυλή, κρεμασμένη κοιλιά, η λεγόμενη φουσκωμένη κοιλιά
• Αραίωση του τριχώματος, φαλακρά σημεία ή θαμπό τρίχωμα
• Λεπτό δέρμα, εύκολη εμφάνιση μελανιών, σκούρες κηλίδες στο δέρμα και πληγές που επουλώνονται αργά
• Επαναλαμβανόμενες δερματικές λοιμώξεις ή λοιμώξεις της ουροδόχου κύστης
• Έντονο λαχάνιασμα, ακόμη και σε ηρεμία, και δυσκολία να αντέξει τη ζέστη
• Απώλεια μυϊκής μάζας, αδυναμία και χαμηλή ενέργεια, που συχνά γίνονται αντιληπτές ως δυσκολία στις σκάλες ή στα πηδήματα

Λιγότερο συχνά, ο σκύλος εμφανίζει στο δέρμα μικρά, σκληρά σημεία με υφή σαν άμμο, συχνά στην κοιλιά. Οφείλονται σε εναποθέσεις ανόργανων αλάτων και οι κτηνίατροι ονομάζουν αυτή την κατάσταση δερματική ασβέστωση (calcinosis cutis). Η υψηλή κορτιζόλη μπορεί επίσης να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και ορισμένοι σκύλοι εμφανίζουν στη συνέχεια διαβήτη, γι’ αυτό οι κτηνίατροι συχνά ελέγχουν και για αυτά.

Πολλά από αυτά τα σημάδια συμπίπτουν με εκείνα άλλων παθήσεων, όπως ο διαβήτης, η νεφρική νόσος ή οι δερματικές αλλεργίες. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι εξετάσεις έχουν σημασία.

Πότε είναι επείγον

Η ίδια η νόσος του Cushing εξελίσσεται αργά, όμως ορισμένες καταστάσεις χρειάζονται επείγουσα φροντίδα. Επικοινωνήστε με τον κτηνίατρό σας ή με ένα κτηνιατρείο επειγόντων περιστατικών την ίδια μέρα αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από τα παρακάτω.

• Κατάρρευση, ξαφνική σοβαρή αδυναμία ή ο σκύλος δεν μπορεί να σταθεί όρθιος
• Ξαφνική δυσκολία στην αναπνοή, η οποία στους σκύλους με αυτή τη νόσο μπορεί να οφείλεται σε θρόμβο αίματος στους πνεύμονες
• Άρνηση τροφής, έμετος ή διάρροια μαζί με αδυναμία ή κούραση, ιδιαίτερα μετά την έναρξη της θεραπείας
• Σπασμοί, περπάτημα σε κύκλους, σύγχυση ή άλλες ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά
• Έντονη προσπάθεια για ούρηση με ελάχιστα ή καθόλου ούρα

Η θεραπεία μειώνει την κορτιζόλη. Αν η κορτιζόλη πέσει υπερβολικά χαμηλά, ο σκύλος μπορεί να αρρωστήσει σοβαρά, ενώ σε ορισμένους σκύλους το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα επινεφρίδια, μερικές φορές μόνιμη. Ρωτήστε τον κτηνίατρό σας τι πρέπει να κάνετε αν εμφανιστούν αυτά τα σημάδια και φυλάξτε τις οδηγίες του γραμμένες στο σπίτι.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Δεν υπάρχει μία απλή εξέταση για τη νόσο του Cushing. Οι κτηνίατροι συνήθως σχηματίζουν την εικόνα σταδιακά.

Το πρώτο βήμα είναι η κλινική εξέταση και οι εξετάσεις ρουτίνας. Αυτές συνήθως περιλαμβάνουν γενική εξέταση αίματος, βιοχημικές εξετάσεις αίματος, εξέταση ούρων και συχνά μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Οι σκύλοι με νόσο του Cushing έχουν συχνά αυξημένο ένα ηπατικό ένζυμο που ονομάζεται αλκαλική φωσφατάση, αραιά ούρα ή σημάδια λοίμωξης της ουροδόχου κύστης. Αυτά τα αποτελέσματα εγείρουν υποψία αλλά δεν επιβεβαιώνουν τη νόσο.

Αν τα σημάδια και τα πρώτα αποτελέσματα ταιριάζουν, ο κτηνίατρος προχωρά σε ορμονικές εξετάσεις. Οι πιο συνηθισμένες είναι η δοκιμασία καταστολής με χαμηλή δόση δεξαμεθαζόνης και η δοκιμασία διέγερσης με ACTH. Και οι δύο μετρούν πώς ανταποκρίνονται τα επίπεδα κορτιζόλης σε μια ένεση, με δείγματα αίματος που λαμβάνονται πριν και μετά. Η δοκιμασία χαμηλής δόσης διαρκεί περίπου οκτώ ώρες, οπότε ο σκύλος σας μπορεί να περάσει τη μέρα στο κτηνιατρείο. Μερικές φορές χρησιμοποιείται πρώτα μια εξέταση κορτιζόλης στα ούρα, επειδή ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα καθιστά απίθανη τη νόσο του Cushing.

Το στρες και άλλες ασθένειες μπορούν να επηρεάσουν αυτά τα αποτελέσματα. Ένας σκύλος που πάσχει από κάτι άλλο μπορεί να βγει θετικός χωρίς να έχει νόσο του Cushing. Γι’ αυτόν τον λόγο, οι κτηνίατροι κάνουν τις εξετάσεις μόνο σε σκύλους των οποίων τα σημάδια ταιριάζουν με τη νόσο. Αν τα αποτελέσματα δεν είναι σαφή, ο κτηνίατρος μπορεί να προτείνει επανάληψη των εξετάσεων σε τρεις έως έξι μήνες.

Μόλις επιβεβαιωθεί η νόσος, το επόμενο βήμα είναι να βρεθεί από πού προέρχεται. Ένα υπερηχογράφημα κοιλίας μπορεί να δείξει αν το ένα επινεφρίδιο έχει όγκο ή αν και τα δύο είναι διογκωμένα, κάτι που παραπέμπει στην υπόφυση. Ορισμένοι σκύλοι χρειάζονται επίσης περαιτέρω εξετάσεις αίματος, ακτινογραφίες ή αξονική ή μαγνητική τομογραφία σε εξειδικευμένο κέντρο αναφοράς.

Πώς αντιμετωπίζεται

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και από τη γενική υγεία του σκύλου. Στόχος είναι να ελεγχθούν τα σημάδια και να έχει ο σκύλος καλή ποιότητα ζωής.

Οι περισσότεροι σκύλοι με την υποφυσιακή μορφή λαμβάνουν καθημερινή φαρμακευτική αγωγή που μειώνει την ποσότητα κορτιζόλης που παράγουν τα επινεφρίδια. Το φάρμακο ελέγχει τα σημάδια χωρίς να θεραπεύει τη νόσο, γι’ αυτό η θεραπεία είναι συνήθως δια βίου. Η δίψα, η όρεξη και το λαχάνιασμα συχνά βελτιώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ το τρίχωμα και το δέρμα μπορεί να χρειαστούν αρκετούς μήνες.

Σε περίπτωση όγκου του επινεφριδίου, η χειρουργική αφαίρεση του προσβεβλημένου αδένα είναι συχνά η προτιμώμενη θεραπεία, όταν είναι εφικτή. Πρόκειται για μεγάλη επέμβαση, που συνήθως γίνεται από εξειδικευμένο χειρουργό, και μπορεί να θεραπεύσει έναν σκύλο με καλοήθη όγκο. Η πρόγνωση είναι πιο επιφυλακτική για τους κακοήθεις όγκους, ιδιαίτερα αν έχουν εξαπλωθεί. Όταν η χειρουργική επέμβαση δεν είναι δυνατή, τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο των σημαδιών.

Για την υποφυσιακή μορφή, ορισμένα εξειδικευμένα κέντρα προσφέρουν ακτινοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση στην υπόφυση. Η ακτινοθεραπεία εξετάζεται κυρίως όταν ο όγκος της υπόφυσης είναι μεγάλος.

Η ιατρογενής νόσος του Cushing αντιμετωπίζεται με μείωση του στεροειδούς φαρμάκου. Αυτό πρέπει να γίνει σταδιακά και με την καθοδήγηση του κτηνιάτρου σας, επειδή η απότομη διακοπή των στεροειδών μπορεί να κάνει έναν σκύλο να αρρωστήσει σοβαρά. Η πάθηση για την οποία χορηγούνταν το στεροειδές μπορεί επίσης να χρειαστεί νέο θεραπευτικό σχέδιο. Παρακαλούμε μιλήστε με τον κτηνίατρό σας πριν αλλάξετε ή διακόψετε οποιοδήποτε στεροειδές.

Ορισμένοι σκύλοι έχουν μόνο ήπια σημάδια όταν διαγιγνώσκεται η νόσος. Ρωτήστε τον κτηνίατρό σας αν χρειάζεται θεραπεία τώρα ή αν αρκεί η τακτική παρακολούθηση για τον σκύλο σας.

Η ζωή με έναν σκύλο υπό θεραπεία

Η θεραπεία αποδίδει καλύτερα με στενή παρακολούθηση. Ο κτηνίατρός σας θα προγραμματίσει εξετάσεις αίματος τις πρώτες εβδομάδες μετά την έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής και μετά από κάθε αλλαγή δόσης, ενώ στη συνέχεια, όταν ο σκύλος σταθεροποιηθεί, συνήθως κάθε λίγους μήνες. Αυτοί οι έλεγχοι δείχνουν αν η κορτιζόλη βρίσκεται στο σωστό εύρος.

Δίνετε το φάρμακο όπως συνιστά ο κτηνίατρός σας, και ως προς το αν πρέπει να δίνεται μαζί με την τροφή. Να υπάρχει πάντα διαθέσιμο φρέσκο νερό. Ο περιορισμός του νερού μπορεί να βλάψει έναν σκύλο με αυτή την πάθηση, ακόμη κι όταν φαίνεται να βοηθά με τα «ατυχήματα» μέσα στο σπίτι. Αντί γι’ αυτό, βγάζετε τον σκύλο έξω πιο συχνά και ρωτήστε τον κτηνίατρό σας πριν κάνετε οποιαδήποτε αλλαγή. Ένα απλό ημερολόγιο για το πόσο πίνει, τρώει και κοιμάται ο σκύλος σας είναι χρήσιμο, επειδή οι αλλαγές σε αυτές τις συνήθειες είναι συχνά η πρώτη ένδειξη ότι η θεραπεία χρειάζεται προσαρμογή.

Με καλή ρύθμιση, πολλοί σκύλοι νιώθουν πολύ καλύτερα και έχουν καλή ποιότητα ζωής. Το πόσο θα ζήσει ένας σκύλος εξαρτάται από την αιτία, την ηλικία του και τυχόν άλλα προβλήματα υγείας. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας εξηγήσει τι να περιμένετε για τον δικό σας σκύλο.

Πρόληψη

Οι μορφές της νόσου του Cushing που εμφανίζονται φυσικά δεν μπορούν να προληφθούν. Αυτό που μπορούν να κάνουν οι ιδιοκτήτες είναι να προσέξουν τα πρώτα σημάδια και να κλείσουν ραντεβού για έλεγχο. Οι τακτικοί έλεγχοι των ηλικιωμένων σκύλων, με εξετάσεις αίματος και ούρων όταν τις συνιστά ο κτηνίατρός σας, βοηθούν να εντοπιστούν νωρίτερα τα ορμονικά προβλήματα.

Η μορφή που σχετίζεται με τα στεροειδή μπορεί συχνά να αποφευχθεί. Τα στεροειδή είναι πολύ χρήσιμα φάρμακα. Δίνετέ τα μόνο σύμφωνα με τη συνταγή, τηρείτε την προγραμματισμένη διάρκεια της θεραπείας και ρωτήστε τον κτηνίατρό σας για επανελέγχους αν ο σκύλος σας τα χρειάζεται μακροχρόνια.

Υιοθετημένοι και διασωσμένοι σκύλοι

Οι διασωσμένοι και πρόσφατα υιοθετημένοι σκύλοι συχνά φτάνουν με ελάχιστα γνωστό ιατρικό ιστορικό. Ένας ηλικιωμένος σκύλος μπορεί να έχει λάβει θεραπεία με στεροειδή στο παρελθόν, ενώ ένα αραιό τρίχωμα, μια στρογγυλή κοιλιά ή η συνεχής πείνα μπορούν εύκολα να αποδοθούν σε ένα δύσκολο ξεκίνημα στη ζωή. Στην Paw Squadron, οι πρώτοι σταθμοί μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο, ενώ κάθε ζώο υποβάλλεται σε έλεγχο, θεραπεία και εμβολιασμούς και αποκτά μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Ωστόσο, η νόσος του Cushing εξελίσσεται αργά, οπότε τα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν μόνο μήνες ή χρόνια αφού ένας σκύλος προσαρμοστεί στο νέο του σπίτι.

Αν υιοθετήσετε έναν σκύλο μέσης ή μεγαλύτερης ηλικίας, δώστε στον δικό σας κτηνίατρο όσα αρχεία σας παραδόθηκαν και αναφέρετε έγκαιρα τυχόν αλλαγές στη δίψα, στην όρεξη ή στο τρίχωμα. Αν σκέφτεστε να δώσετε σπίτι σε έναν ηλικιωμένο σκύλο, η σελίδα υιοθεσιών μας είναι ένα καλό σημείο για να ξεκινήσετε, και περισσότερους οδηγούς υγείας θα βρείτε στην PawPedia.