Rozszerzenie i skręt żołądka (GDV) u psów: objawy i pomoc w nagłym przypadku

Objawy, na które warto uważać

Objawy zwykle pojawiają się nagle. Najbardziej typowym wczesnym objawem są odruchy wymiotne, przy których nic nie zostaje zwrócone. Pies raz za razem próbuje zwymiotować, ale wydostaje się tylko trochę pienistej śliny albo nic. Opiekunowie często zauważają też następujące objawy.

• Odruchy wymiotne lub próby wymiotowania bez zwracania pokarmu
• Silniejsze niż zwykle ślinienie się
• Niepokój, nerwowe chodzenie albo niemożność uspokojenia się lub położenia
• Brzuch, który wygląda na wzdęty lub w dotyku jest napięty jak bęben
• Oznaki bólu brzucha, na przykład stanie z wyciągniętymi do przodu przednimi łapami i obniżoną klatką piersiową
• Ziajanie lub szybki oddech
• Blade dziąsła, osłabienie lub zapaść, gdy stan się pogarsza

Wzdęty brzuch nie zawsze łatwo zauważyć, zwłaszcza u dużego psa z głęboką klatką piersiową. Powtarzające się odruchy wymiotne bez zwracania treści w połączeniu z niepokojem to wystarczający powód, by zadzwonić do lekarza weterynarii. Gdy rozwija się wstrząs, pies może się położyć i sprawiać wrażenie otępiałego, z szybkim biciem serca i słabym tętnem.

Kiedy to nagły przypadek

Podejrzenie skrętu żołądka traktuj jako nagły przypadek, o każdej porze dnia i nocy. Zadzwoń do najbliższej lecznicy weterynaryjnej lub całodobowego szpitala weterynaryjnego, powiedz, że podejrzewasz u swojego psa skręt żołądka, i od razu wyrusz w drogę. Telefon daje zespołowi czas na przygotowanie się.

Czas ma tu naprawdę znaczenie. Psy, u których objawy trwały dłużej niż mniej więcej sześć godzin, zanim trafiły do lekarza weterynarii, zwykle mają gorsze wyniki leczenia niż psy leczone wcześniej.

Skręconego żołądka nie da się naprawić w domu. Domowe sposoby i leki dla ludzi nie pomogą i mogą kosztować cenny czas, dlatego najlepiej z nich zrezygnować i jechać. W drodze staraj się, by pies był jak najspokojniejszy i jak najmniej się ruszał.

Jeśli masz dużego psa, warto już teraz sprawdzić, gdzie jest najbliższa całodobowa lecznica weterynaryjna i ile czasu zajmuje dojazd.

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Lekarz weterynarii zwykle podejrzewa skręt żołądka na podstawie twojego opisu i badania. Częste odchylenia w badaniu to przyspieszona akcja serca, słabe tętno, blade dziąsła oraz napięty, wzdęty brzuch.

Diagnozę potwierdza zdjęcie rentgenowskie jamy brzusznej. Pokazuje ono, czy żołądek jest tylko rozdęty gazem, czy także skręcony. Samo rozszerzenie żołądka bez skrętu również wymaga pilnej pomocy. Lekarz weterynarii może być w stanie je wyleczyć, wypuszczając gaz, i omówi z tobą dalsze kroki. Skręcony żołądek wymaga operacji.

Badania krwi pokazują, jak organizm radzi sobie ze wstrząsem. Parametr krwi zwany mleczanem może pomóc lekarzowi weterynarii ocenić, czy część ściany żołądka może być uszkodzona. EKG pozwala sprawdzić rytm serca, ponieważ zaburzenia rytmu serca są częste przy GDV.

Jak leczą go lekarze weterynarii

Leczenie przebiega w dwóch etapach. Najpierw zespół stabilizuje stan psa, a następnie chirurg koryguje skręt.

Stabilizacja zwykle oznacza dożylne podawanie płynów w celu leczenia wstrząsu, leki przeciwbólowe oraz w razie potrzeby tlen. Lekarz weterynarii wypuszcza też uwięziony gaz. Zwykle wprowadza się w tym celu sondę przez gardło do żołądka. Czasem najpierw wkłuwa się igłę przez skórę do żołądka, aby wypuścić część gazu i ułatwić wprowadzenie sondy.

Gdy stan psa jest wystarczająco stabilny, przeprowadza się operację. Chirurg przywraca żołądek do prawidłowego położenia i sprawdza ścianę żołądka oraz śledzionę. Każda część, która obumarła z powodu braku dopływu krwi, może wymagać usunięcia. Następnie chirurg przytwierdza żołądek do ściany jamy brzusznej od wewnątrz. Ten etap nazywa się gastropeksją i znacznie zmniejsza ryzyko ponownego skrętu żołądka. Bez niego żołądek skręca się ponownie u dużej części psów.

Po operacji psy zostają w lecznicy pod ścisłą obserwacją. Zespół uważnie monitoruje rytm serca, ponieważ zaburzenia rytmu są częste w ciągu pierwszej doby lub dwóch po zabiegu. Rokowania są mniej pomyślne, gdy objawy trwały wiele godzin, gdy trzeba było usunąć część żołądka lub śledzionę albo gdy zaburzenia rytmu serca pojawiły się przed operacją.

Po powrocie do domu lekarz weterynarii zwykle zaleca kilka tygodni ograniczonego ruchu, aż rana pooperacyjna się zagoi, oraz dwa lub trzy mniejsze posiłki dziennie zamiast jednego dużego.

Które psy są najbardziej narażone

Dokładna przyczyna GDV wciąż nie jest w pełni poznana. Wydaje się, że sumuje się kilka czynników.

Skręt żołądka może wystąpić u każdego psa, także u małych psów i mieszańców. Ryzyko jest największe u psów dużych i olbrzymich z głęboką, wąską klatką piersiową. Wśród często wymienianych ras są dog niemiecki, owczarek niemiecki, bernardyn, wyżeł weimarski, seter irlandzki, seter szkocki gordon, pudel duży, doberman i basset hound. Ryzyko zwiększają też następujące czynniki.

• Starszy wiek
• GDV u rodzica, brata lub siostry
• Jedzenie jednego dużego posiłku dziennie
• Bardzo szybkie jedzenie
• Jedzenie z podwyższonej miski
• Niespokojny lub lękliwy temperament albo stresujące wydarzenie
• Intensywny wysiłek wkrótce po jedzeniu
• Raczej szczupła sylwetka
• Wcześniejsze usunięcie śledziony

Jak zmniejszyć ryzyko

Kilka codziennych nawyków może zmniejszyć ryzyko, choć żaden z nich nie eliminuje go całkowicie. Podziel dzienną porcję jedzenia na dwa lub trzy mniejsze posiłki. Jeśli twój pies łapczywie połyka jedzenie, miska spowalniająca lub interaktywna zabawka na karmę może spowolnić tempo. Karm psa z miski stojącej na podłodze, chyba że lekarz weterynarii zaleci podwyższoną miskę z innego powodu zdrowotnego. Zachowaj odstęp między posiłkami a intensywnym wysiłkiem czy gwałtowną zabawą i zapytaj lekarza weterynarii, ile czasu odczekać.

Pomaga też spokojna pora posiłku. Karm psa w cichym miejscu, a zwierzęta, które rywalizują o jedzenie, karm osobno.

W przypadku psów z wysokim ryzykiem wielu chirurgów weterynaryjnych zaleca profilaktyczną gastropeksję. Żołądek przytwierdza się do ściany jamy brzusznej, zanim pojawi się jakikolwiek problem. Często wykonuje się ją podczas sterylizacji lub kastracji. Można ją też przeprowadzić jako osobny zabieg, a jedną z możliwości jest technika małoinwazyjna przez niewielkie nacięcia. Zapytaj lekarza weterynarii, czy ma to sens w przypadku twojego psa.

Gastropeksja nie zapobiega wypełnianiu się żołądka gazem, więc pies po tym zabiegu nadal może mieć rozszerzenie żołądka. Sprawia natomiast, że groźny skręt jest znacznie mniej prawdopodobny. Wszelkie objawy rozszerzenia żołądka nadal wymagają natychmiastowej wizyty u lekarza weterynarii.

Nie przenosi się na inne zwierzęta

GDV to mechaniczny problem żołądka. Nie wywołuje go zakażenie, więc nie może przenieść się na inne zwierzęta ani na ludzi. Skłonność do GDV może występować rodzinnie, dlatego pies, którego rodzic lub rodzeństwo przeszło GDV, jest bardziej narażony.

Uratowane i świeżo adoptowane psy

W przypadku uratowanego psa historia rodziny często jest nieznana, więc możesz nie wiedzieć, czy któryś z krewnych miał skręt żołądka. Przydatną wskazówką jest budowa ciała. Jeśli twój nowy pies jest duży i ma głęboką klatkę piersiową, zapytaj lekarza weterynarii o ryzyko i o to, czy warto rozważyć profilaktyczną gastropeksję.

W Paw Squadron pierwsze kroki po każdej akcji ratunkowej to wizyta u lekarza weterynarii i kąpiel, a przy tym badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę przechodzi badanie, leczenie i szczepienia oraz otrzymuje mikroczip. Te kroki nie pozwalają przewidzieć skrętu żołądka, który może wystąpić w każdym wieku, dlatego warto znać jego objawy od pierwszego dnia.

Pierwsze tygodnie w nowym domu przynoszą wiele zmian, a stres jest jednym z czynników ryzyka wymienianych przez lekarzy weterynarii. Stały rytm dnia, ciche miejsce do karmienia i posiłki podawane z dala od innych zwierząt mogą sprawić, że pory posiłków będą spokojniejsze.

Jeśli masz pytania dotyczące psa, którego adopcję rozważasz, wyślij nam zgłoszenie adopcyjne. Więcej poradników o nagłych przypadkach i codziennej opiece znajdziesz w dziale PawPedia.