Biegunka u psów: najczęstsze przyczyny i kiedy udać się do lekarza weterynarii

Częste przyczyny

Biegunka jest sygnałem, że coś zaburza pracę jelit. Przyczyna może być błaha lub poważna, a na podstawie samego kału często trudno to ocenić. Oto niektóre z częstych przyczyn.

• Zjedzenie czegoś nietypowego, na przykład śmieci, zepsutego jedzenia, resztek ze stołu lub rzeczy znalezionych na spacerze
• Nagła zmiana karmy lub przysmaków
• Stres, podróż lub przeprowadzka do nowego domu
• Robaki jelitowe, takie jak glisty, tęgoryjce i włosogłówki
• Pasożyty jednokomórkowe, takie jak Giardia i kokcydia
• Zakażenia bakteryjne, na przykład bakteriami Campylobacter i Salmonella
• Zakażenia wirusowe, takie jak parwowiroza i nosówka
• Nietolerancja pokarmowa lub alergia pokarmowa
• Działania niepożądane niektórych leków
• Trucizny lub połknięty przedmiot, który podrażnia lub blokuje jelita
• Inne choroby, takie jak nieswoiste zapalenie jelit, zapalenie trzustki, choroby wątroby lub nowotwory

Objawy, na które warto uważać

To, w której części jelit leży problem, wpływa na to, co widać. Gdy zajęte jest jelito cienkie, psy często oddają większe ilości luźnego kału i z czasem mogą tracić na wadze. Gdy zajęte jest jelito grube, czyli okrężnica, psy zwykle często oddają małe ilości kału. Mogą przy tym parć, wydalać śluz lub mieć w kale smugi świeżej, czerwonej krwi.

Inne objawy to burczenie w brzuchu, nasilone gazy, załatwianie się w domu i pilna potrzeba wyjścia na dwór. Czarny, smolisty kał wygląda inaczej niż zwykły ciemny kał. Może oznaczać krwawienie w wyższym odcinku przewodu pokarmowego i najlepiej, aby lekarz weterynarii ocenił go jeszcze tego samego dnia.

Zanim zadzwonisz do lekarza weterynarii, zanotuj, kiedy zaczęła się biegunka, jak często się pojawia i jak wygląda. Zastanów się nad nową karmą, przysmakami lub rzeczami, które twój pies mógł zjeść. Zdjęcie i świeża próbka kału w czystym woreczku lub pojemniku bardzo pomogą lekarzowi weterynarii.

Kiedy to nagły przypadek

Jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów, skontaktuj się z lekarzem weterynarii jeszcze tego samego dnia, a poza godzinami jego pracy – z całodobową lecznicą weterynaryjną.

• Krew w kale lub czarny, smolisty kał
• Wymioty oprócz biegunki, zwłaszcza jeśli się powtarzają
• Osłabienie, zapaść lub nietypowe zmęczenie
• Odmowa jedzenia lub picia
• Objawy odwodnienia, takie jak suche, lepkie dziąsła lub zapadnięte oczy
• Bolesny lub wzdęty brzuch albo gorączka
• Biegunka u młodego szczeniaka, zwłaszcza takiego, który nie przeszedł pełnego cyklu szczepień
• Każde podejrzenie, że twój pies połknął truciznę, lek lub ciało obce

Parwowiroza dotyczy głównie szczeniąt i nieszczepionych psów. Często zaczyna się od zmęczenia i słabego apetytu. W ciągu dnia lub dwóch pojawiają się wymioty i biegunka, a biegunka jest często krwista. Choroba zagraża życiu i wymaga pilnej pomocy. Nagła krwista biegunka z wymiotami u psa, który dzień wcześniej był zdrowy, może też wskazywać na zespół ostrej krwotocznej biegunki, dawniej nazywany krwotocznym zapaleniem żołądka i jelit. Częściej dotyczy on psów ras małych i miniaturowych. Większość tych psów dobrze wraca do zdrowia przy szybkim leczeniu.

Umów zwykłą wizytę, jeśli biegunka trwa dłużej niż dwa dni, nawraca lub towarzyszy jej utrata masy ciała. W przypadku starszych psów i psów z innymi problemami zdrowotnymi warto zadzwonić wcześniej, nawet jeśli epizod wydaje się łagodny.

Opieka w domu w łagodnych przypadkach

Opieka w domu jest przeznaczona dla dorosłego psa, który jest żwawy, chętny do zabawy, dobrze pije i nie ma żadnego z powyższych niepokojących objawów. Nawet wtedy dobrym pomysłem jest telefon do lekarza weterynarii po poradę.

Zapewnij psu stały dostęp do świeżej wody, ponieważ biegunka może prowadzić do odwodnienia. U zdrowego dorosłego psa lekarz weterynarii może zalecić krótką przerwę w karmieniu albo małe, częste posiłki z lekkostrawnej diety lub weterynaryjnej karmy przeznaczonej dla psów z problemami trawiennymi. U szczeniąt i psów ras miniaturowych pominięcie posiłków może spowodować niski poziom cukru we krwi, dlatego zanim wstrzymasz podawanie jedzenia, zapytaj lekarza weterynarii.

Dopóki jelita się nie uspokoją, najlepiej unikać ciężkostrawnych przysmaków, tłustego jedzenia, mleka i kości. Lepiej też unikać leków przeciwbiegunkowych dla ludzi, chyba że zaleci je lekarz weterynarii, ponieważ niektóre mogą szkodzić psom. Gdy kał stanie się bardziej zwarty, stopniowo, przez mniej więcej tydzień, wprowadzaj z powrotem zwykłą karmę. Jeśli w ciągu dwóch dni nie ma wyraźnej poprawy albo pies w którymkolwiek momencie wydaje się chory, zadzwoń do lekarza weterynarii.

Jak lekarze weterynarii diagnozują i leczą parwowirozę

Lekarz weterynarii zbierze wywiad i zbada twojego psa, sprawdzając nawodnienie, temperaturę i brzuch. Przy łagodnym, krótkim epizodzie może to na początek wystarczyć. Często wykonuje się badanie kału, ponieważ pozwala wykryć robaki, Giardia i inne pasożyty. Niektóre pasożyty są wydalane z przerwami, więc badanie może wymagać powtórzenia przez kilka dni. Szczenięta z wymiotami lub krwistą biegunką często bada się w kierunku parwowirusa.

Jeśli pies jest w wyraźnie złym stanie lub problem się utrzymuje, lekarz weterynarii może zaproponować badania krwi, zdjęcia rentgenowskie lub badanie USG. Biegunka trwająca tygodniami może wymagać kilkutygodniowej próby ze specjalną dietą, a czasem badania endoskopowego jelit z pobraniem małych wycinków tkanki.

Leczenie zależy od przyczyny. Może obejmować płyny wyrównujące odwodnienie, podawane podskórnie lub przez kroplówkę w szpitalu weterynaryjnym. Częste są też lekkostrawna dieta, leczenie przeciwpasożytnicze, probiotyki, dodatkowy błonnik i leki łagodzące nudności. Europejskie wytyczne dla lekarzy weterynarii z 2024 r. odradzają stosowanie antybiotyków przy nagłej biegunce, gdy pies jest tylko lekko chory, nawet jeśli w kale jest trochę krwi. Antybiotyki rezerwuje się dla psów w poważnym stanie, a o tym, czy twój pies ich potrzebuje, zdecyduje lekarz weterynarii. Psy z ciężką chorobą, taką jak parwowiroza, często wymagają hospitalizacji.

Przenoszenie na inne zwierzęta i ludzi

Niektóre przyczyny biegunki są zaraźliwe. Parwowirus przenosi się między psami przez kał oraz przez przedmioty, które miały z nim kontakt, takie jak buty, miski i legowiska. Cysty Giardia mogą zarazić inne zwierzę zaraz po wydaleniu. Jaja i larwy robaków gromadzą się w glebie i trawie w miejscach, gdzie psy zostawiają kał, i stamtąd zarażają się nimi inne psy.

Niektóre z tych drobnoustrojów mogą zarażać również ludzi. Campylobacter i Salmonella mogą przenosić się z psów na ludzi, a pies, który wygląda na zdrowego, nadal może być ich nosicielem. Glisty i tęgoryjce stanowią szczególne ryzyko dla dzieci, które często bawią się w ziemi i piasku. Większość ludzi zakażonych pierwotniakiem Giardia zaraża się od innych ludzi, a przypadki zakażenia od psów uważa się za rzadkie.

Dobra higiena pozwala utrzymać ryzyko na niskim poziomie. Sprzątaj kał od razu, zakładaj jednorazowe rękawiczki do sprzątania zabrudzeń w domu i dezynfekuj to miejsce. Potem umyj ręce – także po każdym dotykaniu misek i zabawek. Dopóki lekarz weterynarii nie uzna, że zagrożenie minęło, trzymaj psa z biegunką z dala od młodych szczeniąt i nieszczepionych psów. Zachowaj szczególną ostrożność w pobliżu małych dzieci i osób z osłabionym układem odpornościowym. Jeśli twój pies jest leczony z powodu giardiozy, lekarz weterynarii może zalecić kąpiel na koniec leczenia, aby zmyć cysty z sierści. Objawy, leczenie i sprzątanie w domu opisujemy w poradniku o giardiozie u psów i kotów.

Zapobieganie

Nie każdemu przypadkowi da się zapobiec. Kilka prostych nawyków zmniejsza jednak ryzyko. Zmieniaj karmę powoli, dodając nową stopniowo przez mniej więcej tydzień. Trzymaj śmieci, resztki ze stołu, kości i toksyczne produkty poza zasięgiem psa i pilnuj, by na spacerach nie zjadał znalezionych rzeczy. Podawaj świeżą, czystą wodę i zniechęcaj psa do picia z kałuż i stawów. Diety oparte na surowym mięsie mogą zawierać drobnoustroje, takie jak Salmonella, które mogą wywołać chorobę zarówno u psów, jak i u ludzi. Dbaj o aktualne szczepienia, w tym ochronę przed parwowirozą i nosówką. Stosuj plan zwalczania pasożytów i badania kału zalecane przez lekarza weterynarii oraz od razu sprzątaj po swoim psie.

Po adopcji lub długiej podróży

Nowy dom to duża zmiana dla każdego psa. Długa podróż, nowi ludzie, nowy rytm dnia i nowa karma mogą zaburzyć pracę jelit. Zapytaj o karmę, którą pies jadł wcześniej, i przechodź na wybraną przez siebie karmę stopniowo. Wielu lekarzy weterynarii uważa, że żwawego dorosłego psa z nieco miękkim kałem można spokojnie obserwować przez mniej więcej dobę. Zadzwoń do lekarza weterynarii, jeśli taki stan trwa dłużej niż dwa dni lub zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to lekarz weterynarii i kąpiel. Każde zwierzę jest badane, odrobaczane i przechodzi zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę jest też szczepione i otrzymuje mikroczip. Mimo to niektóre pasożyty są wydalane z przerwami i jedno badanie może ich nie wykazać. Psy, które przebywały w schroniskach lub psiarniach, są też częściej nosicielami pierwotniaka Giardia. Jeśli biegunka utrzymuje się po przyjeździe psa, rozsądnym krokiem jest nowe badanie kału u twojego lekarza weterynarii.

Więcej praktycznych poradników o adaptacji nowego psa znajdziesz w dziale PawPedia. Na pytania dotyczące adopcji od nas odpowiadamy w FAQ.