Όγκοι του μαστού στη γάτα: σημάδια, θεραπεία και πρόληψη

Τι είναι οι όγκοι του μαστού

Οι γάτες έχουν τέσσερα ζεύγη μαστικών αδένων, σε δύο σειρές που εκτείνονται από τις μασχάλες έως τη βουβωνική χώρα. Ένας όγκος του μαστού ξεκινά σε αυτόν τον ιστό, συνήθως ως ένα μικρό, σκληρό οζίδιο κάτω από μια θηλή ή κοντά σε αυτήν. Είναι ο τρίτος συχνότερος τύπος όγκου στις γάτες. Οι περισσότεροι κακοήθεις όγκοι είναι αδενοκαρκινώματα, ένας καρκίνος που μπορεί να εξαπλωθεί μέσω του λεμφικού συστήματος και του αίματος.

Όταν εξαπλώνεται, φτάνει συνήθως στους κοντινούς λεμφαδένες και στους πνεύμονες. Μπορεί επίσης να φτάσει στον υμένα που επενδύει τον θώρακα, στο ήπαρ, στα νεφρά και σε άλλα όργανα. Οι γάτες συχνά έχουν περισσότερους από έναν όγκους ταυτόχρονα, γι’ αυτό ο κτηνίατρος θα ψηλαφήσει και τις δύο σειρές αδένων, μαζί και εκείνους που φαίνονται φυσιολογικοί.

Ο καρκίνος του μαστού δεν είναι μεταδοτικός. Δεν μεταδίδεται από μια γάτα σε άλλες γάτες, σε σκύλους ή σε ανθρώπους του σπιτιού.

Ποιες γάτες κινδυνεύουν

Οι θηλυκές ορμόνες ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου. Οι γάτες που δεν στειρώθηκαν ποτέ ή στειρώθηκαν σε μεγαλύτερη ηλικία έχουν πολύ υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του μαστού από τις γάτες που στειρώθηκαν νέες. Μελέτες που συνοψίζονται σε κτηνιατρικά συγγράμματα αναφοράς διαπίστωσαν σαφείς διαφορές ανάλογα με την ηλικία στείρωσης.

• Οι γάτες που στειρώθηκαν πριν από την ηλικία των 6 μηνών είχαν περίπου 91% χαμηλότερο κίνδυνο από τις μη στειρωμένες γάτες.
• Οι γάτες που στειρώθηκαν πριν από την ηλικία των 12 μηνών είχαν περίπου 86% χαμηλότερο κίνδυνο.
• Η στείρωση μετά την ηλικία των 2 περίπου ετών φαίνεται να προσφέρει ελάχιστη ή καθόλου προστασία από αυτούς τους όγκους.

Ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες. Οι περισσότερες γάτες διαγιγνώσκονται σε ηλικία περίπου 10 έως 12 ετών, αν και μπορεί να προσβληθούν και νεότερες. Οι σιαμέζες γάτες έχουν περίπου διπλάσιο κίνδυνο σε σύγκριση με άλλες φυλές και τείνουν να αναπτύσσουν όγκους νωρίτερα. Τα ορμονικά φάρμακα που χορηγούνται για την αναστολή του οίστρου αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο και μπορούν να προκαλέσουν όγκους του μαστού και στις αρσενικές γάτες, όχι μόνο στις θηλυκές. Πέρα από αυτό, οι αρσενικές γάτες αναπτύσσουν όγκους του μαστού μόνο σπάνια.

Σημάδια που πρέπει να προσέχετε

Στο αρχικό στάδιο, ένας όγκος του μαστού συνήθως δεν προκαλεί πόνο ούτε αλλαγή στη συμπεριφορά. Η γάτα τρώει, παίζει και καλλωπίζεται όπως συνήθως. Γι’ αυτό πολλοί όγκοι εντοπίζονται αργά, όταν είναι ήδη μεγάλοι. Οι περισσότερες πρώιμες αλλαγές γίνονται πιο εύκολα αντιληπτές με την αφή παρά με την όραση.

• Ένα ή περισσότερα μικρά, σκληρά ογκίδια κάτω από το δέρμα κοντά σε μια θηλή
• Ένα ογκίδιο που μεγαλώνει μέσα σε εβδομάδες ή μήνες
• Ένα ογκίδιο που στην αφή μοιάζει σταθερό στη θέση του αντί να κινείται ελεύθερα κάτω από το δέρμα
• Κοκκινισμένο δέρμα, δέρμα που έχει ανοίξει ή αιμορραγεί πάνω από ένα ογκίδιο
• Μια περιοχή της κοιλιάς που είναι ζεστή στην αφή ή φαίνεται να πονά όταν την αγγίζετε

Όταν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί, μπορεί να εμφανιστούν πιο γενικά σημάδια. Σε αυτά περιλαμβάνονται κόπωση, απώλεια βάρους, μειωμένη όρεξη, βήχας ή δυσκολία στην αναπνοή. Ωστόσο, σχεδόν οι μισές γάτες των οποίων ο καρκίνος έχει φτάσει σε απομακρυσμένα όργανα δεν δείχνουν εξωτερικά σημάδια ασθένειας. Ένα ογκίδιο από μόνο του είναι αρκετός λόγος για να επισκεφθείτε τον κτηνίατρο.

Πότε είναι επείγον

Ένα μικρό νέο ογκίδιο σε μια γάτα που φαίνεται καλά μπορεί να περιμένει ένα κανονικό ραντεβού, ιδανικά μέσα σε λίγες ημέρες. Αν περιμένετε να δείτε αν θα μεγαλώσει, δίνετε στον όγκο χρόνο να γίνει μεγαλύτερος, και το μέγεθος είναι μία από τις ισχυρότερες ενδείξεις για την πιθανή πορεία της γάτας.

Συνιστάται φροντίδα την ίδια ημέρα αν η γάτα σας αναπνέει με ανοιχτό το στόμα, αν αναπνέει γρήγορα ή με προσπάθεια ενώ ξεκουράζεται ή αν καταρρεύσει. Το ίδιο ισχύει για ένα ογκίδιο που αιμορραγεί έντονα ή έχει μετατραπεί σε μεγάλη ανοιχτή πληγή, καθώς και για μια γάτα με γνωστό ογκίδιο που σταματά να τρώει για μία ημέρα ή περισσότερο ή γίνεται αδύναμη και αποτραβηγμένη. Ο καρκίνος που έχει εξαπλωθεί στον θώρακα μπορεί να δυσκολέψει την αναπνοή, και οι κτηνίατροι αντιμετωπίζουν τα αναπνευστικά προβλήματα στη γάτα ως επείγον περιστατικό.

Πώς θέτουν τη διάγνωση οι κτηνίατροι

Ο κτηνίατρος θα ξεκινήσει με πλήρη κλινική εξέταση και θα ψηλαφήσει και τις δύο σειρές μαστικών αδένων και τους κοντινούς λεμφαδένες. Το επόμενο βήμα είναι συχνά μια παρακέντηση με λεπτή βελόνα. Ο κτηνίατρος συλλέγει μερικά κύτταρα από το ογκίδιο με μια λεπτή βελόνα και τα εξετάζει στο μικροσκόπιο. Έτσι μπορεί να φανεί αν το ογκίδιο είναι όγκος. Για να επιβεβαιωθούν ο ακριβής τύπος και ο ιστολογικός βαθμός χρειάζεται βιοψία, και συχνά ολόκληρο το ογκίδιο αφαιρείται και αποστέλλεται σε εργαστήριο.

Επειδή αυτός ο καρκίνος μπορεί να εξαπλωθεί, ο κτηνίατρος συνήθως θα προτείνει σταδιοποίηση, δηλαδή να διαπιστωθεί πόσο έχει προχωρήσει πριν σχεδιαστεί η θεραπεία. Η σταδιοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει εξετάσεις αίματος και ούρων, ακτινογραφίες θώρακα για τον έλεγχο των πνευμόνων, υπερηχογράφημα κοιλιάς και δείγμα από τους κοντινούς λεμφαδένες. Το μέγεθος του όγκου αποτελεί επίσης μέρος της σταδιοποίησης. Οι όγκοι που είναι μικρότεροι από 2 cm, περίπου τρία τέταρτα της ίντσας, ανήκουν στο πιο πρώιμο στάδιο.

Δεν είναι κάθε διόγκωση των μαστικών αδένων καρκίνος. Οι γάτες που δεν έχουν στειρωθεί μπορεί να εμφανίσουν μια καλοήθη διόγκωση που ονομάζεται μαστική υπερπλασία, η οποία συνήθως υποχωρεί μετά τη στείρωση. Μόνο ένας κτηνίατρος μπορεί να ξεχωρίσει αυτές τις καταστάσεις, γι' αυτό αξίζει να ελέγχεται κάθε διόγκωση.

Θεραπεία και πρόγνωση

Η χειρουργική επέμβαση είναι η κύρια θεραπεία. Επειδή οι γάτες συχνά έχουν αρκετούς όγκους, οι κτηνίατροι συνήθως συνιστούν την αφαίρεση ολόκληρης της σειράς αδένων στην πάσχουσα πλευρά. Αυτό ονομάζεται μαστεκτομή ολόκληρης της μαστικής αλυσίδας. Η αφαίρεση και των δύο σειρών έχει συσχετιστεί με μικρότερη πιθανότητα υποτροπής του καρκίνου και συχνά γίνεται σε δύο επεμβάσεις με διαφορά λίγων εβδομάδων. Ο κτηνίατρός σας θα σας εξηγήσει ποια προσέγγιση ταιριάζει στην ηλικία και τη γενική υγεία της γάτας σας.

Η χημειοθεραπεία προτείνεται μερικές φορές μετά το χειρουργείο ή όταν ο καρκίνος έχει ήδη εξαπλωθεί. Τα στοιχεία για το όφελός της σε αυτή την ασθένεια είναι αντικρουόμενα, γι' αυτό βοηθά να ρωτήσετε τον κτηνίατρο τι θα μπορούσε ρεαλιστικά να πετύχει για τη γάτα σας. Η ανακούφιση από τον πόνο και η φροντίδα για την άνεση της γάτας αποτελούν μέρος της θεραπείας σε κάθε στάδιο. Όταν η ίαση δεν είναι δυνατή, ο στόχος είναι η γάτα να νιώθει άνετα και να τρώει καλά για όσο το δυνατόν περισσότερο.

Το μέγεθος κατά τη διάγνωση έχει μεγάλη σημασία. Οι γάτες των οποίων οι όγκοι αφαιρούνται όσο είναι μικρότεροι από 2 cm συχνά ζουν τρία χρόνια ή περισσότερο. Με όγκους 2 έως 3 cm, η τυπική επιβίωση είναι περίπου δύο χρόνια, ενώ με όγκους μεγαλύτερους από 3 cm συχνά μετριέται σε μήνες. Ο ιστολογικός βαθμός του όγκου και το αν έχει εξαπλωθεί επηρεάζουν επίσης την πρόγνωση, και ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας εξηγήσει τι σημαίνουν τα αποτελέσματα για τη δική σας γάτα.

Πρόληψη και έλεγχοι στο σπίτι

Η στείρωση είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να μειωθεί ο κίνδυνος. Την ισχυρότερη προστασία προσφέρει η στείρωση πριν από την ηλικία των 6 μηνών, γι' αυτό ρωτήστε τον κτηνίατρό σας ποια είναι η καλύτερη χρονική στιγμή για το γατάκι σας. Για μια γάτα που δεν προορίζετε για αναπαραγωγή, οι κτηνίατροι γενικά προτιμούν τη στείρωση από τα ορμονικά φάρμακα που σταματούν τους κύκλους οίστρου, καθώς αυτά τα φάρμακα αυξάνουν τον κίνδυνο όγκων του μαστού. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να συζητήσει μαζί σας τις επιλογές.

Ένας τακτικός έλεγχος στο σπίτι, για παράδειγμα μία φορά την εβδομάδα, σας βοηθά να εντοπίζετε ογκίδια όσο είναι μικρά. Ενώ η γάτα σας είναι χαλαρή στα πόδια σας ή ξαπλωμένη στο πλάι, περάστε απαλά τις άκρες των δαχτύλων σας κατά μήκος και των δύο σειρών θηλών, από τις μασχάλες μέχρι τη βουβωνική χώρα. Ψάξτε για σκληρά οζίδια, τα οποία μπορεί αρχικά να είναι πολύ μικρά. Κάντε τον έλεγχο κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης στιγμής με χάδια και σημειώστε οτιδήποτε καινούργιο, ώστε να το δείξετε στον κτηνίατρο. Ο κτηνίατρός σας θα εξετάζει επίσης τους αδένες στους τακτικούς ελέγχους, οι οποίοι γίνονται πιο σημαντικοί όσο οι γάτες μεγαλώνουν.

Διασωσμένες και πρόσφατα υιοθετημένες γάτες

Οι ενήλικες θηλυκές γάτες που προέρχονται από τον δρόμο έχουν συχνά άγνωστο παρελθόν. Πριν από τη διάσωσή τους μπορεί να έχουν περάσει πολλούς κύκλους οίστρου ή να τους έχουν γίνει ορμονικές ενέσεις για να σταματήσει ο οίστρος. Και τα δύο μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο όγκων του μαστού αργότερα στη ζωή τους. Η στείρωση στην ενήλικη ζωή μειώνει ελάχιστα αυτόν τον συγκεκριμένο κίνδυνο, γι' αυτό αξίζει να συνεχίζονται οι τακτικοί έλεγχοι.

Στην Paw Squadron, οι πρώτες στάσεις μετά από κάθε διάσωση είναι ο κτηνίατρος και ένα μπάνιο, και κάθε ζώο εξετάζεται, λαμβάνει θεραπεία, εμβολιάζεται και αποκτά μικροτσίπ πριν από την υιοθεσία. Στην πρώτη επίσκεψη στον δικό σας κτηνίατρο, πάρτε μαζί σας τα αρχεία της και ζητήστε να ελεγχθούν οι μαστικοί αδένες της στο πλαίσιο της εξέτασης. Ξεκινήστε νωρίς τον έλεγχο της κοιλιάς, ώστε να μάθετε τι είναι φυσιολογικό στην αφή για εκείνη. Για περισσότερα σχετικά με την υιοθεσία από εμάς, δείτε τις συχνές ερωτήσεις μας ή περιηγηθείτε σε άλλους οδηγούς στην PawPedia.