Bakteryjne zakażenia skóry (piodermia) u psów: objawy, przyczyny i leczenie

Czym jest piodermia

Słowo piodermia oznacza ropę w skórze. U psów najczęściej odpowiada za nią bakteria Staphylococcus pseudintermedius. Ten drobnoustrój żyje na zdrowej psiej skórze, nie wyrządzając szkody. Wywołuje zakażenie, gdy coś osłabia naturalne mechanizmy obronne skóry.

Lekarze weterynarii opisują piodermię według tego, jak głęboko sięga. Zakażenia powierzchniowe obejmują tylko najwyższą warstwę skóry. Należą do nich hot spoty i zakażenia w fałdach skóry. Piodermia powierzchowna sięga do mieszków włosowych i jest najczęstszym typem. Piodermia głęboka obejmuje głębsze warstwy skóry. Mieszki włosowe mogą pękać i tworzyć bolesne czyraki – ten problem nazywa się czyraczycą. Zakażenia głębokie są poważniejsze i dłużej się goją.

U młodych szczeniąt może wystąpić łagodniejsza postać, nazywana piodermią szczeniąt lub liszajcem. Zwykle objawia się małymi krostkami na skąpo owłosionej skórze brzucha, pachwin i pach.

Dlaczego tak się dzieje

U większości psów piodermia jest wtórna. Najpierw skórę uszkadza inny problem, co daje bakteriom szansę na namnożenie się. Bardzo częstym czynnikiem wywołującym są alergie. Należą do nich alergia na pchły, alergie środowiskowe i alergie pokarmowe. Świąd prowadzi do drapania, lizania i wygryzania, a to narusza barierę skórną.

Inne częste czynniki wywołujące to pchły, roztocza i kleszcze, zaburzenia hormonalne, takie jak niedoczynność tarczycy lub choroba Cushinga, a także skóra, która pozostaje ciepła i wilgotna. Głębokie fałdy skóry, mokra lub skołtuniona sierść mogą zatrzymywać wilgoć przy skórze. Swoją rolę odgrywają też skaleczenia, zadrapania i ugryzienia, brudne legowisko i zaniedbana pielęgnacja. Wszystko, co osłabia układ odpornościowy, może zwiększać ryzyko zakażeń. Dotyczy to również niektórych leków, takich jak steroidy.

Objawy, na które warto uważać

Piodermia powierzchowna często bardzo przypomina trądzik. Dokładnie obejrzyj brzuch, pachwiny i pachy, gdzie sierść jest rzadka. Na grzbiecie i bokach rozgarnij sierść, aby zobaczyć skórę.

• Małe czerwone grudki, niektóre z białym lub żółtym ropnym środkiem
• Strupy i zaschnięte skorupki
• Okrągłe pierścienie pokryte łuskami, z łuszczącym się brzegiem, które zostają po pęknięciu grudek
• Utrata sierści w niektórych miejscach, czasem w postaci małych okrągłych placków
• Łuszcząca się lub pokryta łuskami skóra
• Świąd, który może być łagodny lub silny
• Nieprzyjemny zapach skóry

Piodermia głęboka wygląda inaczej. Skóra może być obrzęknięta, bolesna i ciepła. Możesz zauważyć krwawienie, wyciekającą ropę, grube strupy i silny zapach. Często dotyczy łap, pyska i miejsc narażonych na ucisk, takich jak łokcie i stawy skokowe. Wiele psów z głębokim zakażeniem nie chce, aby dotykano tego miejsca.

Piodermia może wyglądać bardzo podobnie do grzybicy skóry i do świerzbu wywołanego przez roztocza. Wymagają one innego leczenia, dlatego warto zgłosić się do lekarza weterynarii, nawet jeśli objawy wydają się łagodne.

Kiedy zadzwonić do lekarza weterynarii tego samego dnia

Większość zakażeń powierzchownych nie jest nagłym przypadkiem. Przy kilku grudkach lub strupach zwykle wystarczy zwykła wizyta u lekarza weterynarii w ciągu kilku dni. Zakażenia głębokie wiążą się z większym ryzykiem przedostania się bakterii do krwiobiegu, dlatego niektóre objawy wymagają szybszej pomocy. Zadzwoń do lekarza weterynarii tego samego dnia, jeśli zauważysz którykolwiek z nich.

• Skóra obrzęknięta, bardzo bolesna, krwawiąca lub z wyciekającą ropą
• Zaczerwienienie lub zmiany, które szybko się rozszerzają
• Pies, który jest zmęczony, nie chce jeść lub ma gorączkę, a do tego zmiany na skórze
• Młody szczeniak ze zmianami na skórze, który wydaje się też osłabiony lub chory
• Zmiany, które pogarszają się w trakcie leczenia

Jak lekarze weterynarii ustalają przyczynę

Lekarz weterynarii zapyta o świąd, dietę, ochronę przeciwpasożytniczą, wcześniejsze problemy ze skórą i wszystkie leki, które przyjmuje twój pies. Następnie dokładnie obejrzy skórę. W większości przypadków pobiera próbkę ze skóry za pomocą przezroczystej taśmy lub wymazu i ogląda ją pod mikroskopem. Pozwala to zobaczyć bakterie, drożdżaki i komórki zwalczające zakażenie. Zeskrobiny skóry pozwalają sprawdzić obecność roztoczy. Próbki sierści lub posiew w kierunku grzybów pozwalają wykryć grzybicę skóry.

Posiew bakteriologiczny z antybiogramem pokazuje, jakie bakterie są obecne i które antybiotyki będą na nie działać. Lekarze weterynarii zwykle zalecają go przy zakażeniach głębokich, zakażeniach, które wciąż powracają, u psów, które przeszły kilka kuracji antybiotykami, oraz w przypadkach, w których pierwsze leczenie nie przynosi poprawy. To badanie ma dziś większe znaczenie, ponieważ oporne gronkowce stały się częstsze.

Jeśli zakażenia wciąż powracają, lekarz weterynarii może zaproponować badania krwi w kierunku zaburzeń hormonalnych, ścisłą dietę eliminacyjną lub diagnostykę alergii. Znalezienie czynnika wywołującego to najlepszy sposób, aby zapobiec nawrotom zakażeń.

Jak wygląda leczenie

Leczenie składa się z dwóch części. Jedna usuwa zakażenie. Druga pozwala opanować jego przyczynę. W przypadku zakażeń powierzchniowych i powierzchownych obecne wytyczne weterynaryjne preferują samo leczenie miejscowe. Obejmuje ono szampony, spraye, chusteczki lub pianki lecznicze z substancjami antyseptycznymi, takimi jak chlorheksydyna. Na początku kąpiele często wykonuje się dwa lub trzy razy w tygodniu. Przed spłukaniem pozostaw szampon na skórze tak długo, jak zaleci lekarz weterynarii. U psów o średniej i długiej sierści przycięcie włosa pomaga, aby preparat dotarł do skóry.

Tabletki z antybiotykiem stosuje się głównie przy zakażeniach głębokich oraz przy zakażeniach powierzchownych, które nie ustępują po leczeniu miejscowym. Zwykle równolegle kontynuuje się kąpiele lecznicze. Obecnie lekarze weterynarii częściej przepisują krótszą pierwszą kurację, a następnie ponownie oceniają skórę, zanim zdecydują, czy ją zakończyć, czy kontynuować. Zakażenia głębokie często wymagają kilku tygodni leczenia, a leczenie niektórych trwa dłużej. Zbyt wczesne odstawienie tabletek, bo skóra wygląda lepiej, może sprawić, że zakażenie powróci, dlatego przed wprowadzeniem jakiejkolwiek zmiany zapytaj lekarza weterynarii.

Unikaj wyciskania krostek i otwierania czyraków w domu. Może to wepchnąć bakterie głębiej i sprawić, że miejsce będzie bardziej bolesne. Zanim użyjesz jakiegokolwiek kremu, leku przeciwświądowego lub tabletek pozostałych z wcześniejszego leczenia, zapytaj lekarza weterynarii, ponieważ niektóre preparaty mogą utrudnić wyleczenie zakażenia. Psy z długotrwałymi czynnikami wywołującymi, takimi jak alergie, mogą potrzebować regularnych kąpieli leczniczych, aby ograniczać namnażanie bakterii między zaostrzeniami.

Przenoszenie na inne zwierzęta i ludzi

Piodermia u psów zwykle rozwija się z bakterii, które już żyją na ich własnej skórze, gdy jakiś czynnik ją osłabi. Dlatego zwykle nie uważa się jej za zaraźliwą między psami. Niektóre czynniki wywołujące mogą się jednak przenosić. Pchły i niektóre roztocza łatwo przechodzą między zwierzętami, więc zapytaj lekarza weterynarii, czy inne zwierzęta w domu też wymagają leczenia.

Ludzie mogą czasem zarazić się tą samą bakterią od psów. Zakażenia u ludzi są rzadkie. Jeśli się zdarzają, są to zwykle zakażenia skóry lub ran u osób, które mają bliski kontakt z psami. Szczepy oporne trudniej leczyć zarówno u zwierząt, jak i u ludzi.

Proste zasady higieny zmniejszają ryzyko. Myj ręce po dotykaniu zmian, kąpaniu psa lub nakładaniu leków. Często pierz legowisko psa. Osoby z osłabionym układem odpornościowym, otwartymi ranami lub po niedawnej operacji mogą chcieć zachować szczególną ostrożność i poprosić o radę swojego lekarza. Grzybica skóry i niektóre postacie świerzbu mogą wyglądać jak piodermia i rzeczywiście przenoszą się na inne zwierzęta i ludzi – to kolejny powód, aby nowe problemy ze skórą pokazać lekarzowi weterynarii.

Zapobieganie

Zapobieganie skupia się na czynnikach wywołujących. Regularnie stosuj ochronę przed pchłami i pasożytami zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii. Dokładnie osuszaj psa po pływaniu lub kąpieli i zwracaj szczególną uwagę na fałdy skóry. Regularnie szczotkuj i pielęgnuj sierść, aby kołtuny nie zatrzymywały wilgoci i brudu. Utrzymuj legowisko w czystości i suchości. Jeśli twój pies ma alergie, stosuj się do długoterminowego planu ustalonego przez lekarza weterynarii. Gdy pojawią się nowe grudki lub strupy, wcześnie zgłoś się do lekarza weterynarii, ponieważ małe zakażenia łatwiej leczyć.

Nowo adoptowane psy

Psy uratowane z ulicy mogły żyć z pchłami, roztoczami, brudem i drobnymi ranami. Wszystko to może uszkodzić skórę i pozwolić bakteriom się zadomowić. W Paw Squadron po każdej akcji ratunkowej pierwszymi przystankami są lekarz weterynarii i kąpiel. Każde zwierzę przechodzi badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę otrzymuje też leczenie, szczepienia i mikroczip.

Problemy ze skórą mogą jednak pojawić się później, na przykład gdy zaczyna się ujawniać alergia. Jeśli u twojego świeżo adoptowanego psa pojawią się grudki, strupy lub nowy świąd, umów wizytę u lekarza weterynarii i zabierz całą dokumentację zdrowotną, którą otrzymano razem z psem. Więcej poradników o skórze, uszach i pasożytach znajdziesz w dziale PawPedia.