Zakaźny guz weneryczny u psów: objawy, leczenie i zapobieganie

Gdzie występuje

TVT odnotowano na wszystkich kontynentach zamieszkanych przez ludzi. Najczęściej występuje tam, gdzie wiele psów swobodnie się wałęsa, a niewiele jest sterylizowanych lub kastrowanych. Choroba dotyka przede wszystkim młodych, dojrzałych płciowo psów, a wiele przypadków dotyczy psów bezdomnych lub swobodnie wałęsających się.

W Europie ankieta wśród lekarzy weterynarii opublikowana w 2014 r. wykazała, że TVT nadal występuje w niektórych częściach Europy Południowej i Wschodniej. W wielu krajach Europy Północnej i Zachodniej w dużej mierze zniknął, a nieliczne obserwowane tam przypadki dotyczyły głównie psów sprowadzonych z zagranicy. Jeśli twój pies został adoptowany z Bałkanów, a mieszkasz w innej części Europy, twój lokalny lekarz weterynarii może rzadko spotykać się z TVT. Warto powiedzieć mu, skąd pochodzi twój pies.

Jak się przenosi

Guz przenosi się, gdy żywe komórki nowotworowe trafią na uszkodzoną skórę lub wilgotną błonę śluzową narządów płciowych, nosa, jamy ustnej lub oczu. Główną drogą jest krycie, ponieważ często powoduje drobne otarcia. Obwąchiwanie, lizanie, gryzienie i drapanie mogą przenieść komórki na pysk i skórę. Suka może też przekazać guz szczeniętom podczas ich pielęgnowania.

TVT nie przenosi się na ludzi. To choroba psowatych. W doświadczeniach komórki rozwijały się także u bliskich dzikich krewnych psa, takich jak lisy, kojoty i wilki. Nie są znane przypadki zachorowań u kotów ani innych zwierząt domowych.

Objawy, na które warto uważać

Większość guzów rozwija się na narządach płciowych. U samców znajdują się na prąciu lub wewnątrz napletka (worka napletkowego). U samic rosną w pochwie lub na sromie. Guz położony głęboko może być trudny do zauważenia, dlatego właściciele często dostrzegają krew wcześniej niż guzek. Rzadziej guzy pojawiają się w nosie, w jamie ustnej, wokół oczu lub na skórze. Zwróć uwagę na następujące objawy.

• Krew ze sromu lub napletka, często widoczna jako plamy na podłodze i posłaniu
• Krwista wydzielina, która wciąż powraca
• Różowa, czerwona lub szara narośl o nierównej, kalafiorowatej powierzchni, która łatwo krwawi
• Częste wylizywanie okolicy narządów płciowych
• Parcie lub dyskomfort podczas oddawania moczu
• Kichanie, krwawienie z nosa lub łzawienie oczu, jeśli guz znajduje się w nosie
• Nieprzyjemny zapach z pyska, guzek w jamie ustnej lub guzki na skórze
• Powiększone węzły chłonne

Guzy mają średnicę od poniżej centymetra do ponad 10 centymetrów. U suki krwawienie ze sromu można pomylić z cieczką lub z krwią w moczu. Krwawienie, które trwa dłużej niż zwykle, powraca lub pojawia się u wysterylizowanej suki, jest powodem do wizyty u lekarza weterynarii.

Kiedy to nagły przypadek

TVT rzadko jest nagłym przypadkiem. Niektóre powikłania wymagają jednak pomocy tego samego dnia. Najlepiej od razu skontaktować się z lekarzem weterynarii lub całodobową lecznicą weterynaryjną, jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów.

• Obfite krwawienie, które nie słabnie
• Prącie, które pozostaje wysunięte z napletka i nie może się schować
• Parcie na mocz, przy którym wypływa niewiele moczu lub nie wypływa wcale
• Osłabienie, blade dziąsła lub zapaść
• Wytrzeszcz oka lub szybko narastający obrzęk pyska

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Rozpoznanie jest często proste. Lekarz weterynarii ogląda zmianę i pobiera kilka komórek cienką igłą lub przykładając szkiełko mikroskopowe do jej powierzchni. Komórki TVT mają typowy wygląd pod mikroskopem, dlatego to badanie często potwierdza rozpoznanie bez zabiegu chirurgicznego.

Guzy w nietypowych miejscach, na przykład w nosie lub na skórze, mogą przypominać inne choroby. W takich przypadkach lekarz weterynarii może wysłać próbkę tkanki (biopsję) do laboratorium, a niektóre laboratoria oferują również test oparty na DNA. W Europie Południowej lekarze weterynarii mogą też wykluczać leiszmaniozę, chorobę pasożytniczą, która może powodować podobnie wyglądające owrzodzenia.

Lekarz weterynarii może sprawdzić węzły chłonne i zbadać mocz, ponieważ psy z TVT narządów płciowych często mają bakterie w moczu. Guz rozprzestrzenia się poza miejsce, w którym powstał, tylko u około 5% psów, najczęściej do pobliskich węzłów chłonnych.

Jak wygląda leczenie

Chemioterapia jest zwykle leczeniem pierwszego wyboru. Jeden lek podaje się dożylnie, najczęściej raz w tygodniu. Większość psów potrzebuje kilku cotygodniowych sesji, a leczenie zwykle trwa jeszcze przez krótki czas po zniknięciu guza. W najnowszych badaniach u ponad 9 na 10 psów leczonych w ten sposób uzyskano odpowiedź całkowitą, co oznacza, że guz całkowicie zniknął.

Lekarz weterynarii wyjaśni możliwe skutki uboczne i to, na co zwracać uwagę w domu. W trakcie leczenia mogą być zalecane badania krwi. Duże guzy, starszy wiek psa oraz gorąca, wilgotna pogoda wiążą się z wolniejszą lub słabszą odpowiedzią na leczenie. Jeśli guz nie reaguje dobrze, lekarz weterynarii może zaproponować inny lek lub radioterapię.

Sam zabieg chirurgiczny zwykle nie jest leczeniem pierwszego wyboru. Może się sprawdzić przy małym guzie, do którego łatwo dotrzeć. Wiele takich guzów znajduje się w miejscach, z których trudno je całkowicie usunąć, i często odrastają, jeśli nie zastosuje się dodatkowego leczenia. Niektóre guzy zmniejszają się samoistnie, ale większość dalej rośnie, dlatego najlepiej szybko zapytać lekarza weterynarii o leczenie, zamiast czekać.

Rokowanie u większości psów jest bardzo dobre. Jest bardziej ostrożne w rzadkich przypadkach, gdy guz dał przerzuty do narządów wewnętrznych, oczu lub mózgu.

Jak zapobiegać

Sterylizacja lub kastracja pomaga zmniejszyć ryzyko. Badania wiążą TVT z obszarami, na których większość psów nie jest sterylizowana ani kastrowana. Psy po zabiegu nadal mogą jednak zarazić się TVT, ponieważ wciąż mogą dosiadać innych psów, być przez nie dosiadane lub mieć z nimi bliski kontakt. Pilnowanie, aby pies nie wałęsał się bez nadzoru, ogranicza też kontakt z psami, które mogą być nosicielami guza. Jeśli planujesz krycie, zaleca się, aby oba psy zostały najpierw zbadane przez lekarza weterynarii.

W trakcie leczenia nie dopuszczaj psa do krycia ani do bliskiego kontaktu z innymi psami. Zapytaj lekarza weterynarii, jakie środki ostrożności warto zastosować wobec innych psów w domu i czy zakładać rękawiczki podczas przemywania tej okolicy.

W szerszej skali programy sterylizacji i kastracji psów z ulicy, połączone z leczeniem chorych psów, pomagają opanować TVT. Choroba w dużej mierze zniknęła z Wielkiej Brytanii w XX wieku, być może jako uboczny skutek przepisów, które wymagały trzymania psów pod kontrolą.

Co to oznacza dla uratowanych psów

Ponieważ TVT występuje najczęściej u młodych psów z ulicy, które nie zostały wysterylizowane ani wykastrowane, warto o nim wiedzieć, jeśli adoptujesz uratowanego psa. W Paw Squadron pierwsze kroki po każdej akcji ratunkowej prowadzą do lekarza weterynarii i do kąpieli. Przed adopcją każde zwierzę przechodzi badanie, leczenie i szczepienia oraz otrzymuje mikroczip.

Mimo to warto w ciągu pierwszych tygodni w domu zabrać nowego psa do swojego lekarza weterynarii. Powiedz, gdzie pies został uratowany, i poproś, aby w ramach badania sprawdzono okolicę narządów płciowych. Jeśli kiedykolwiek zauważysz krew z narządów płciowych lub krwawiący guzek, umów wizytę. Może się okazać, że to coś niegroźnego. Jeśli to TVT, zwykle dobrze reaguje na leczenie.

Jeśli myślisz o tym, aby dać dom uratowanemu psu, odwiedź naszą stronę Adopcje lub przejrzyj więcej poradników o zdrowiu w dziale PawPedia.