Guzki i zgrubienia u psów: kiedy się martwić

Częste guzki u psów

Oto guzki, które opiekunowie znajdują najczęściej. Tylko badanie może potwierdzić, który z nich ma twój pies.

• Tłuszczaki to miękkie, tłuszczowe guzki pod skórą i jeden z najczęstszych nowotworów łagodnych u psów. Najczęściej występują u starszych psów z nadwagą, często na klatce piersiowej, bokach i w górnej części kończyn, a większość z nich swobodnie przesuwa się pod skórą.
• Histiocytomy to małe, wypukłe, często bezwłose różowe lub czerwone guzki, zwykle u psów młodszych niż trzy i pół roku. Najczęściej pojawiają się na głowie, uszach i kończynach, a większość z nich ustępuje samoistnie w ciągu dwóch do trzech miesięcy.
• Torbiele skórne powstają z mieszków włosowych. Mogą zawierać szarą, brązową lub żółtą serowatą treść i mogą pękać.
• Brodawki (brodawczaki) wywołuje wirus. U młodych psów może pojawić się kilka naraz, często na wargach i w jamie ustnej.
• Gruczolaki łojowe to narośla wyrastające z gruczołów łojowych, często kilka naraz, częste na głowie starszych psów. Są łagodne, ale mogą ulec podrażnieniu lub zakażeniu.
• Higromy to miękkie, niebolesne, wypełnione płynem obrzęki nad łokciami dużych psów, które leżą na twardych podłogach.
• Guzy z komórek tucznych (mastocytoma) to najczęstszy złośliwy nowotwór skóry u psów. Boksery, mopsy, boston teriery i golden retrievery należą do ras o podwyższonym ryzyku.
• Nowotwory gruczołu mlekowego to guzki wzdłuż listwy mlecznej suk. Mniej więcej połowa wszystkich nowotworów u suk to nowotwory gruczołu mlekowego, a nieco mniej niż połowa z nich jest złośliwa.

Wygląd i dotyk nie wystarczą

Miękki guzek, który przesuwa się pod skórą, to często po prostu tłuszcz. To jednak tylko orientacyjna wskazówka. Guz z komórek tucznych może wyglądać i w dotyku sprawiać dokładnie takie samo wrażenie jak tłuszczak. Guzy z komórek tucznych potrafią też z dnia na dzień powiększać się i zmniejszać, więc mogą sprawiać wrażenie, że pojawiają się i znikają. Niektóre mięsaki tkanek miękkich tworzą cienką rzekomą torebkę, przez którą w dotyku wydają się regularne i wyraźnie odgraniczone, choć w rzeczywistości wnikają w otaczające je tkanki. Nawet weterynaryjni onkolodzy mówią, że nie potrafią określić, czym jest guzek, jedynie go oglądając lub badając dotykiem.

Niektóre cechy budzą większy niepokój. Należą do nich szybki wzrost, twardy guzek, który wydaje się zrośnięty z tkankami pod spodem, oraz owrzodzona lub krwawiąca powierzchnia. Znaczenie ma też umiejscowienie. Czerniaki złośliwe pojawiają się najczęściej na wargach, w jamie ustnej i w łożyskach pazurów. Guz w łożysku pazura może wyglądać jak obrzęknięty palec albo zakażenie pazura, które nie ustępuje. Rak płaskonabłonkowy jest związany z ekspozycją na słońce i często pojawia się na dolnej części brzucha psów o białej skórze i krótkiej sierści, takich jak dalmatyńczyki, bulteriery, psy w typie pitbula i beagle.

Kiedy udać się do lekarza weterynarii

Wielu weterynaryjnych onkologów stosuje prostą zasadę. Jeśli guzek ma wielkość ziarna grochu lub większą i utrzymuje się od miesiąca, zalecają zbadanie go za pomocą igły lub biopsji. Warto umówić wizytę wcześniej, jeśli zauważysz cokolwiek z poniższej listy.

• Nowy guzek u psa w średnim lub starszym wieku
• Guzek, który rośnie, zmienia kształt lub kolor albo jest inny w dotyku
• Twardy guzek, który nie przesuwa się pod skórą
• Każdy guzek w jamie ustnej, na palcu lub wokół pazura
• Każdy guzek wzdłuż sutków u suki
• Owrzodzenie lub krwawiące miejsce, które się nie goi
• Guzek, który twój pies ciągle liże, drapie lub gryzie

Przed wizytą zapisz, gdzie znajduje się guzek i kiedy go znaleziono. Zmierzenie go lub zrobienie zdjęcia obok monety pomoże tobie i lekarzowi weterynarii ocenić, czy zmienia się z czasem.

Kiedy to nagły przypadek

Większość guzków może poczekać na zwykłą wizytę. Niektóre sytuacje wymagają pomocy tego samego dnia. Skontaktuj się z lekarzem weterynarii lub całodobową lecznicą weterynaryjną, jeśli guzek mocno krwawi albo nagle staje się obrzęknięty i zaczerwieniony lub jeśli pies wymiotuje, przestaje jeść, wydaje się osłabiony albo oddaje czarny, smolisty lub krwisty kał. Guzy z komórek tucznych po podrażnieniu mogą uwalniać histaminę i inne substancje, co może prowadzić do wrzodów żołądka i krwawienia. Guzek, który pojawia się szybko, jest gorący i bolesny, może być oznaką zakażenia, które również wymaga szybkiej pomocy.

Jak lekarz weterynarii bada guzek

Zwykle pierwszym krokiem jest aspiracja cienkoigłowa. Lekarz weterynarii wprowadza cienką igłę do guzka, pobiera kilka komórek i ogląda je pod mikroskopem lub wysyła do laboratorium. To prosty zabieg wykonywany podczas zwykłej wizyty, który często daje odpowiedź. Weterynaryjne źródła fachowe zalecają to badanie przed operacją. Może ono oszczędzić wielu psom operacji z powodu niegroźnego guzka, a gdy guzek nie jest niegroźny, pomaga lekarzowi zaplanować właściwy zabieg.

Czasami igłą nie udaje się pobrać wystarczającej liczby komórek albo wynik jest niejednoznaczny. Lekarz weterynarii może wtedy zaproponować biopsję, czyli pobranie małego fragmentu tkanki, zwykle w sedacji lub znieczuleniu. Biopsja pozwala też określić stopień złośliwości guza, który pokazuje, jak agresywny prawdopodobnie będzie.

Jeśli guzek jest nowotworem złośliwym, lekarz weterynarii może sprawdzić, czy dał przerzuty. Może to obejmować pobranie igłą próbki z najbliższego węzła chłonnego, zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej i USG jamy brzusznej. Każdy usunięty guzek należy wysłać do laboratorium na pełne badanie, nawet jeśli wyglądał na niegroźny.

Jak leczy się guzki

Leczenie zależy od tego, czym jest guzek. Wiele łagodnych guzków można po prostu obserwować. Histiocytoma często znika samoistnie, a mały tłuszczak, który nie rośnie i nie przeszkadza psu, można pozostawić bez leczenia. Twój lekarz weterynarii może mimo to zaproponować usunięcie łagodnego guzka, który bardzo urośnie, ulegnie zakażeniu lub zacznie utrudniać poruszanie się.

Główną metodą leczenia większości guzów skóry jest operacja. W przypadku nowotworów złośliwych, takich jak guzy z komórek tucznych i mięsaki tkanek miękkich, chirurg usuwa guzek razem z szerokim marginesem zdrowej tkanki. Pierwsza operacja daje największą szansę na całkowite usunięcie guza i to jeden z powodów, dla których tak ważne jest postawienie diagnozy przed zabiegiem. Niektóre psy potrzebują też radioterapii lub chemioterapii, zwłaszcza gdy guz ma wysoki stopień złośliwości lub nie udało się go usunąć w całości. Twój lekarz weterynarii lub weterynaryjny onkolog wyjaśni, które możliwości pasują do twojego psa i jakiego wyniku można się spodziewać.

Po operacji wynik badania laboratoryjnego pokazuje, czym był guzek i czy został usunięty w całości, a lekarz weterynarii może wyjaśnić, jakie badania kontrolne będą potrzebne.

Kontrola w domu i zapobieganie

Większości guzków nie da się zapobiec, ale można je wcześnie wykryć. Regularnie sprawdzaj skórę psa, na przykład podczas szczotkowania, i nie pomijaj warg, jamy ustnej, łap, łożysk pazurów, pach i brzucha. Kilka kroków zmniejsza też konkretne ryzyka. Sterylizacja zmniejsza ryzyko guzów listwy mlecznej, a korzyść jest największa, gdy zabieg wykonuje się przed pierwszą cieczką. Twój lekarz weterynarii doradzi, jaki termin będzie najlepszy dla twojego psa. Psom o jasnej skórze i krótkiej sierści może służyć przebywanie w cieniu i krótsze wystawianie się na silne południowe słońce, co może pomóc chronić je przed rakiem płaskonabłonkowym. Miękkie legowisko chroni łokcie dużych psów przed higromami. Dbanie o prawidłową masę ciała psa jest korzystne z wielu powodów, a tłuszczaki częściej występują u psów z nadwagą.

Lepiej nie wyciskać guzka, który wygląda jak torbiel, ponieważ jego zawartość może przedostać się do otaczających tkanek i wywołać stan zapalny. Rozsądnie jest też nie uciskać ani nie pocierać rozpoznanego guza z komórek tucznych, ponieważ dotykanie go może spowodować uwolnienie zawartych w nim substancji.

Guzki, które mogą się przenosić

Większość guzków nie przenosi się na inne zwierzęta ani na ludzi. Głównym wyjątkiem wśród częstych guzków są brodawki. Wirus przenosi się między psami przez bezpośredni kontakt i wspólne przedmioty, takie jak zabawki, miski i legowiska, i może dotknąć kilku psów w miejscach, gdzie razem mieszkają młode psy. Wirusy wywołujące brodawki u psów są swoiste gatunkowo, dlatego nie uważa się ich za zagrożenie dla ludzi ani kotów. Brodawki często z czasem ustępują same, ale i tak warto, aby lekarz weterynarii potwierdził, że narośl jest brodawką.

Guzki u uratowanych psów

Uratowane psy często mają nieznaną przeszłość i szacowany wiek, a guzki pojawiają się częściej wraz z wiekiem. Suka adoptowana w dorosłym wieku mogła mieć cieczki przed sterylizacją, więc jej ryzyko guzów listwy mlecznej może być wyższe niż u suki wysterylizowanej przed pierwszą cieczką. Delikatne sprawdzanie okolicy sutków podczas pielęgnacji to dobry nawyk.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to lekarz weterynarii i kąpiel, a przed adopcją każde zwierzę jest badane, leczone, otrzymuje szczepienia i mikroczip. Guzek może jednak pojawić się w każdej chwili, dlatego warto pokazać każdą nową zmianę podczas pierwszej wizyty u własnego lekarza weterynarii, a potem regularnie chodzić na badania kontrolne.

Psy, które szukają domu, poznasz na naszej stronie Adopcje, a więcej poradników o zdrowiu znajdziesz w dziale PawPedia.