Padaczka i napady drgawkowe u psów: objawy i co robić

Jak wygląda napad drgawkowy

Niektóre psy zachowują się inaczej, zanim zacznie się napad. Mogą wydawać się pobudzone, szukać bliskości, być zaniepokojone lub wycofane albo się chować. Ta wczesna faza może trwać godzinami, a nawet dniami, i niektórzy opiekunowie uczą się ją rozpoznawać.

Najlepiej znanym rodzajem jest napad uogólniony, który obejmuje całe ciało. Pies zwykle przewraca się na bok i sztywnieje, a potem porusza łapami, jakby biegł. Wiele psów kłapie szczękami, silnie się ślini lub oddaje mocz albo kał. Pies nie jest świadomy otoczenia i nie reaguje na swoje imię ani na dotyk.

Inne napady są ogniskowe. Zaczynają się w jednej części mózgu i dotyczą jednej części ciała. Napad ogniskowy może wyglądać jak drganie jednej strony pyska, powtarzające się mruganie lub szarpiące ruchy jednej łapy. Pies może pozostać częściowo świadomy. Niektóre napady ogniskowe rozprzestrzeniają się i przechodzą w napad uogólniony.

Po napadzie większość psów przechodzi fazę powrotu do siebie. Mogą wydawać się zdezorientowane, senne, chwiejne lub niespokojne. Niektóre chodzą bez celu tam i z powrotem, wpadają na przedmioty albo są bardzo głodne lub spragnione. Ta faza może trwać od kilku minut do kilku godzin, a czasem dzień lub dłużej. Pomaga ona też lekarzom weterynarii odróżnić napad drgawkowy od omdlenia, ponieważ psy po omdleniu zwykle szybko dochodzą do siebie.

Dlaczego u psów występują napady drgawkowe

Lekarze weterynarii dzielą przyczyny napadów drgawkowych na trzy ogólne grupy.

Padaczka idiopatyczna oznacza, że pies ma nawracające napady, a nie udaje się ustalić ich przyczyny. Uważa się, że u wielu psów jest dziedziczna, i występuje częściej u niektórych ras, w tym takich jak beagle, labrador retriever i golden retriever, owczarek niemiecki, owczarek belgijski tervueren, siberian husky i springer spaniel angielski. Mogą na nią chorować także mieszańce. Pierwszy napad zwykle pojawia się między szóstym miesiącem a szóstym rokiem życia.

Padaczka strukturalna oznacza, że napady wywołuje problem w obrębie mózgu. Przykładami są zapalenie lub zakażenie mózgu, uraz głowy, guz mózgu lub wada wrodzona. Nosówka psów – choroba wirusowa, która dotyka głównie nieszczepione psy – może wywoływać napady, które zaczynają się tygodnie lub miesiące po zakażeniu.

Napady reaktywne pojawiają się, gdy zdrowy mózg reaguje na truciznę lub na zaburzenia metaboliczne organizmu. Zatrucia i niski poziom cukru we krwi należą do najczęstszych czynników wywołujących. Napady mogą wywołać środki na ślimaki, niektóre insektycydy, płyn do chłodnic, ołów oraz ksylitol – słodzik obecny w niektórych produktach bez cukru. Mogą je też powodować choroby wątroby, niewydolność nerek oraz nieprawidłowe stężenie we krwi elektrolitów, takich jak wapń czy sód. Takie napady zwykle ustępują, gdy przyczyna zostanie wyleczona.

Co robić podczas napadu

Zachowaj spokój i bądź blisko. Podczas napadu uogólnionego pies nie jest świadomy twojej obecności, a wołanie go ani dotykanie nie przerwie napadu. Poniższe kroki pomagają zapewnić bezpieczeństwo wszystkim.

• Odsuń meble i inne przedmioty oraz trzymaj psa z dala od schodów i wody.
• Trzymaj ręce z dala od pyska. Psy nie mogą połknąć języka, a pies w trakcie napadu może ugryźć niecelowo.
• Nie przytrzymuj psa siłą ani nie polewaj go wodą.
• Trzymaj inne zwierzęta i dzieci z daleka.
• Zanotuj godzinę rozpoczęcia i zakończenia napadu.
• Jeśli możesz, nagraj telefonem krótki film. To bardzo pomaga lekarzowi weterynarii.

Gdy napad się skończy, zostań przy psie i mów do niego cicho. Pozwól mu odpocząć w cichym, bezpiecznym miejscu. Zanim podasz jedzenie lub wodę, poczekaj, aż pies będzie pewnie stał na łapach i będzie w pełni przytomny. Jeśli był to pierwszy napad, zadzwoń do lekarza weterynarii tego samego dnia, nawet jeśli pies wydaje się już zachowywać normalnie. Jeśli pies ma już diagnozę, zapisz napad i postępuj zgodnie z planem przekazanym przez lekarza weterynarii.

Kiedy to nagły przypadek

Większość napadów kończy się w ciągu jednej lub dwóch minut. Jeśli napad trwa dłużej, zadzwoń do lekarza weterynarii lub do najbliższej całodobowej lecznicy weterynaryjnej, aby mogli przygotować się na twój przyjazd. W następujących sytuacjach jedź tam od razu.

• Napad trwa dłużej niż pięć minut.
• Napady następują jeden po drugim, a twój pies między nimi nie odzyskuje w pełni przytomności.
• Twój pies ma dwa lub więcej napadów w ciągu 24 godzin.
• Podejrzewasz, że pies mógł zjeść coś trującego.
• Pies doznał urazu, ma trudności z oddychaniem lub po napadzie jest bardzo gorący w dotyku.

Napad trwający dłużej niż pięć minut albo dwa lub więcej napadów bez pełnego powrotu do siebie między nimi nazywa się stanem padaczkowym. Mięśnie pracują tak intensywnie, że temperatura ciała może wzrosnąć, a stan ten może zagrażać życiu. Wymaga leczenia bez zwłoki. Dwa lub więcej napadów w ciągu 24 godzin zwykle nazywa się napadami gromadnymi i one również wymagają szybkiej pomocy. Jeśli wiadomo, że u twojego psa występują napady gromadne, poproś lekarza weterynarii o pisemny plan postępowania w nagłych przypadkach. Może on obejmować lek doraźny, który można podać w domu. O innych nagłych przypadkach i o tym, co warto mieć w apteczce, przeczytasz w naszym poradniku o pierwszej pomocy dla psów i kotów.

Jak lekarze weterynarii ustalają przyczynę

Nie ma jednego testu na padaczkę idiopatyczną. Lekarze weterynarii stawiają diagnozę, wykluczając inne przyczyny. Lekarz weterynarii zapyta o przebieg napadu, wiek psa, jego dietę i szczepienia, a także o wszystko, co pies mógł zjeść. Twoje nagranie i notatki bardzo się tu przydają.

Pierwsze kroki zwykle obejmują pełne badanie kliniczne i neurologiczne, badania krwi i badanie moczu, często razem z oceną funkcji wątroby. Aby poszukać innych chorób, można dodatkowo wykonać zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej lub USG jamy brzusznej. W niektórych przypadkach lekarz weterynarii może zalecić rezonans magnetyczny (MRI) mózgu i pobranie próbki płynu otaczającego mózg i rdzeń kręgowy. Należą do nich pierwszy napad przed ukończeniem szóstego miesiąca lub po ukończeniu szóstego roku życia, nieprawidłowości stwierdzone w badaniu między napadami, napady gromadne lub stan padaczkowy na początku choroby oraz napady, które nie reagują na leki. Badania te wykonuje się w znieczuleniu, często w specjalistycznym ośrodku referencyjnym.

Gdy pies miał co najmniej dwa napady w odstępie większym niż 24 godziny, pierwszy z nich wystąpił między szóstym miesiącem a szóstym rokiem życia, a badanie i wyniki badań dodatkowych między napadami są prawidłowe, lekarze weterynarii zwykle rozpoznają padaczkę idiopatyczną.

Leczenie i codzienne życie

Jeśli zostanie wykryta przyczyna, taka jak zatrucie, niski poziom cukru we krwi lub choroba wątroby, w pierwszej kolejności leczy się tę przyczynę. W padaczce idiopatycznej zwykle stosuje się codzienne leki przeciwpadaczkowe. Leczenie ma na celu kontrolowanie napadów i często trwa przez całe życie.

Po pojedynczym napadzie lekarze weterynarii nie zawsze rozpoczynają leczenie. Długotrwałe leczenie jest powszechnie zalecane, gdy pies ma dwa lub więcej napadów w ciągu sześciu miesięcy, jakiekolwiek napady gromadne lub stan padaczkowy, ciężką fazę powrotu do siebie albo taką, która trwa dłużej niż dzień, lub gdy napady stają się częstsze, dłuższe lub silniejsze. Często zaleca się je także wtedy, gdy za napadami stoi znana choroba lub uraz mózgu.

Celem są rzadsze, krótsze i łagodniejsze napady przy jak najmniejszej liczbie skutków ubocznych. U niektórych psów napady całkowicie ustępują, a inne nadal mają je od czasu do czasu. Nawet u około jednej trzeciej psów napady pozostają trudne do opanowania i takie psy mogą potrzebować więcej niż jednego leku.

Warto podawać lek codziennie o tych samych porach. Nagłe odstawienie leku może wywołać napady, dlatego każdą zmianę leku lub dawki należy uzgodnić z lekarzem weterynarii. Regularne badania kontrolne i badania krwi pomagają lekarzowi weterynarii dostosować leczenie i obserwować, czy nie pojawiają się skutki uboczne. Na każdą wizytę bardzo warto zabierać dzienniczek napadów z datą, godziną, czasem trwania i krótkim opisem każdego napadu.

Wiele psów z dobrze kontrolowanymi napadami prowadzi normalne, aktywne życie. Pomaga kilka prostych nawyków. Jeśli napady są częste, możesz zabezpieczyć schody bramką ochronną, pilnować psa podczas pływania i upewnić się, że każdy, kto opiekuje się psem, zna harmonogram podawania leków i wie, co robić podczas napadu.

Zapobieganie i zaraźliwość

Nie jest znany żaden sposób zapobiegania padaczce idiopatycznej. Możesz zmniejszyć ryzyko niektórych innych przyczyn. Aktualne szczepienia chronią psa przed nosówką. Środki na ślimaki, insektycydy, płyn do chłodnic, leki dla ludzi i produkty bez cukru z ksylitolem najbezpieczniej przechowywać poza zasięgiem psa. Jeśli podejrzewasz, że pies zjadł coś szkodliwego, zadzwoń do lekarza weterynarii.

Padaczka nie przenosi się z psa na psa ani z psów na ludzi. Niektóre przyczyny napadów mogą się jednak przenosić. Nosówka łatwo przenosi się między psami, dlatego lekarz weterynarii może zalecić, aby pies z podejrzeniem nosówki nie miał kontaktu z innymi psami.

Uratowane i świeżo adoptowane psy

O przeszłości uratowanego lub świeżo adoptowanego psa często niewiele wiadomo. Możesz nie wiedzieć o wcześniejszych napadach, przebytych chorobach ani o tym, co pies jadł, zanim został uratowany. Jeśli twój nowy pies będzie miał napad, przekaż lekarzowi weterynarii wszystko, co wiesz, i zabierz dokumenty adopcyjne oraz dokumentację zdrowotną. W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to lekarz weterynarii i kąpiel. Każde zwierzę przed adopcją przechodzi badanie i leczenie oraz otrzymuje szczepienia i mikroczip.

Sama padaczka nie wyklucza psa z życia rodzinnego. Dzięki leczeniu i stałemu rytmowi dnia wiele psów z dobrze kontrolowanymi napadami dobrze radzi sobie w domu.

Jeśli myślisz o tym, by dać dom uratowanemu psu, odwiedź naszą stronę Adopcje albo znajdź więcej poradników o zdrowiu w dziale PawPedia.